EHL-I SUNNET PINARI - ANA BABA EŞ EVLAT HAKKI

   
 
  MÜZİKSİZ İLAHİ RADYO GEZİ
  KONULARI SESLİ DİNLE*
  TAM İLMİHAL SEADETİ EBEDİYYE
  HAKİKAT KİTAPEVİ VE BİZİMSAHİFE.ORG
  ANA BABA EŞ EVLAT HAKKI
  DİNİMİZİSLAM.COM RADYOSU VE HUZUR TV
  Ana Sayfa
  AÇIKLAMA-FAYDALI LİNKLER
  ILETISIM
  ZIYARETCI DEFTERI
  FAYDALI SITELER
  KÜTÜPHANE
  MUKADDES EMANETLER
  İSLAMA SUİKASTLER-C.R.A.
  IIIII=1.BÖLÜM=IIIIIIII
  EMRİ MAĞRUF*
  İMAN NEDİR-NASIL İNANILIR
  iman nedir 2
  EHLİ SÜNNET İTİKADI
  EHLİ SÜNNET KİTAPLARIN TANITIMI
  tevhid ve kelam
  CİHAD
  cihad-kütübü sitte
  cihad ahlakı
  HER KİTAP OKUNMAZ
  ESMAUL HÜSNA*
  ALLAHA TAM İMAN
  ALLAHIN SIFATLARI
  YARATMAK ALLAHA MAHSUSDUR
  ALLAH SEVGİSİ -KORKUSU
  ALLAH GAYBI BİLİR*
  ALLAH VE ADALET
  ALLAHA ULAŞMAYI DİLEMEK VE HİDAYET
  ALLAHIN VARLIĞININ ISBATI
  ALLAHIN VARLIĞINI HERKESİN ANLATABİLMESİ ŞARTMIDIR
  HUBBU FİLLAH BUĞDU FİLLAH*
  MELEKLER KIZ- KANATLI DEĞİLDİR
  KİTAPLARA İMAN
  PEYGAMBERLERE İMAN
  nebiler silsilesi O.N.T1
  nebiler silsilesi ont 2
  KAİNATIN EFENDİSİ
  KAİNATIN EFENDİSİ 2
  kainatın efendisi-s.suruç
  PEYGAMBERİMİZİN HAYATI*
  PEYGAMBERİMİZİN HAYATI 2
  PEYGAMBERİMİZİN ÖZELLİKLERİ
  PEYGAMBERİMİZİ TANIMAK
  PEYGAMBERİMİZİN EVLİLİKLERİ
  PEYGAMBERİMİZİN MUCİZELERİ
  PEYGAMBER SEVGİSİ
  PEYGAMBERLERİN HAYATLARI
  PEYGAMBERİMİZİN DİLİNDEN HZ. MEHDİ
  rahmet peygamberi o.n.t
  hz.muhammed O.N.T-1
  hz.muhammed O.N.T-2
  peygamberimize iftiralar
  PEYGAMBERİMİZİN AHLAKI
  PEYG.HAY.SESLİ 3
  peygamberimizin hayatı***
  RESULULLAH KURANI AÇIKLADI
  HZ.İBRAHİMİN BABASI AZER-HANİF DİNİ
  PEYGAMBERİMİZ M ORUÇ
  PEYG.TARİHİ M. ORUÇ
  MADDELİ HADİSLER
  KUTLU DOĞUM
  SİYERİ NEBİ
  TENBİHAT
  UNUTULAN SUNNETLER*
  ASRI SAADET
  S.SURUÇ-PEYG.HAYATI 1
  S.SURUÇ-PEYG.H.-2
  AHİRET GÜNÜNE İMAN
  KABİR ZİYARETİ VARDIR
  KABİR AZABI VARDIR
  CENNET-CEHENNEM
  CENNETLE MÜJDELENENLER*
  KIYAMET ALAMETLERİ
  KIYAMET GÜNÜ
  HZ.İSA GELECEK 1
  HZ İSA GELECEK 2
  HZ. İSA GELECEK 3
  HZ MEHDİ GELECEK 1
  hz.mehdi gelecek 2
  DECCALDE GELECEKTİR
  KADERE İMAN-ŞER
  KADER SAPIKLARI
  .KAZAYA RIZA
  KÜFRE DÜŞÜREN SÖZLER
  KÜFR HALLERİ 2
  DİNİMİZ VE ÖZELLİKLERİ
  DİNİ DOĞRU BİLMENİN ÖNEMİ*
  İLMİN ÖNEMİ
  ALİMİN KIYMETİ
  DİNİ EMİRLERDE MANTIK ARAMAK
  AKIL HERKESDE AYNI DEĞİL
  RÜYA İLHAM DİNDE SENET OLMAZ
  YAHUDİLİK
  HIRISTIYANLIK
  kafirler ebedi cehennemde
  İLK İNSAN VAHŞİ DEĞİLDİ
  TEFSİR KİTAPLARI*
  AYETLERİ EHLİ SÜNNETE GÖRE AÇIKLAMALI
  ZÜLKARNEYN ALEYHİSSELAM -VELİ
  İSLAMİYET NEDİR?
  İSLAM ÜLKELERİ***
  TEVHİD-d.zorlama
  MÜÇDEHİD KİMDİR
  KIYAMET VE AHİRET
  CEVAP VEREMEDİ
  ŞEVAHİDİ NÜBÜVVE
  akaid 1
  akaid 2*
  İSLAMDA FELSEFE OLMAZ-ibni hazm-rüşt
  ibni tüfeyl(ilk felsefi romancı)
  SOHBETİN ÖNEMİ
  ululemre itaat
  HİCRET
  EBU ZER---
  22
  222
  2222
  22222
  222222
  2222222
  22222222
  222222222
  2222222222
  22222222222
  IIIII=2.BÖLÜM=IIIIIII
  TECVİD
  KURANI KERİM MUCİZESİ
  kuranmucizeleri.com
  KURANIN ÖZELLİKLERİ
  kuranın özellikleri-2
  kuranı kerim bilgileri*
  KURANI HERKES ANLAYABİLİRMİ
  İLK MEAL BASIMI
  MEAL OKUMAK(tam)
  MEALİ OKUMAK (genel)
  eygi-meal
  KURANI KERİM KİM İÇİN İNDİ
  KURAN TERCÜME EDİLEBİLİRMİ?
  KURAN OKUMANIN ÖNEMİ
  KURANDA MECAZ
  KURANI KERİMİN YAZILMASI
  meal savunmaları
  KURAN İSLAMI diyenler
  İSLAMİYET NAKİL DİNİDİR
  ATEİST DİYORKİ 1***
  ATEİST DİYORKİ 2
  ateizmin eleştirisi(hazn.)
  SURELERİN FAZİLETLERİ
  UYDURMA HADİS OLMAZ*
  1050
  1051
  1052
  İMAMI AZAM VE BÜYÜKLÜĞÜ
  İMAMI AZAM VE FIKIH
  İMAMI AZAM VE HADİS
  iki yıl olmsaydı numan helak olurdu
  imamı azam hayatı
  İMAMI EBU YUSUF
  HADİS ALİMLERİ ve KÜTÜBÜ SİTTE
  DİNİMİZ FENNİ EMREDER
  FEN VE TEKNİĞİN DİİNİMİZDEKİ YERİ
  MÜSLÜMANLAR NİÇİN GERİ KALDI
  MATBAANIN GEÇ GELMESİ
  EBU HUREYRE-EBU ZER
  HZ AİŞE YAŞI -IFK
  fatiha- nesh
  BEYDAVİ
  3
  33
  333
  3333
  33333
  333333
  3333333
  33333333
  333333333
  3333333333
  33333333333
  ====3.BÖLÜM====
  VEHHABİLİK ve YANLIŞLARI
  VEHHABİLER HIRISTIYAN GİBİ İNANIYOR
  veh.red.woordpres.com
  İNGİLİZ CASUSUNUN İTİRAFLARI
  SELEFİYECİLİK*
  GÜNAH İŞLEYEN KAFİRMİ ?*
  RUH ÖLMEZ ÖLÜ İŞİTİR REENKARNAYON YOKTUR
  ŞEFAAT VE VESİLE*
  şefaat üzerine
  TEVESSÜL-VESİLE
  RESULULLAHI ÖVEN KAFİRMİ OLUR?
  MUBAREK GECELER UYDURMA(BİDAT)DEĞİLDİR
  MUCİZE KERAMET
  SEBEPLERE YAPIŞMAK DİNİN EMRİ
  İNTİHAR ETMEK
  FAL-BÜYÜ-UĞURSUZLUK YOKTUR CİN VARDIR
  NAZAR VARDIR
  TÜRBE YAPMAK CAİZDİR
  HACILARA DAĞITILAN KİTAPLAR
  TENASSUH YOKTUR
  BOZUK DİNLER- 73 FIRKA
  RECM AYETİ VARDIR
  DİNDE ZORLAMA VARMI?
  ŞİA YA CEVAPLAR
  ÖLÜLER İŞİTİR- RUHUNA OKUNURMU?
  ŞİRK NEDİR
  CİN HAKKINDA
  SULTANA İSYAN
  İLHAM SENET DEĞİL
  fetret ehli-kuytul
  BÖLÜCÜYE ALDANMA
  FİTNE
  SİYER
  ****İBNİ SEBE
  SAİD NURSİ
  cevşenin tarihi
  4
  44
  444
  4444
  44444
  444444
  4444444
  44444444
  444444444
  4444444444
  ====4.BÖLÜM====
  MEZHEBE DAİR HER ŞEY
  MEZHEPLERİN OLUŞUMU 1
  DİNDE NAKİL ESASDIR
  BİZİM İÇİN DELİL MEZHEBİMİZİN HÜKÜMLERİDİR
  SÜNNETDE DELİLDİR
  sünnetde delildir-2
  sünnetde delildir 3
  sünnetde delildir 4
  İTİKATTA VE AMELDE MEZHEBİMİZ
  KELAM İLMİ
  İMAMI MATURUDİ
  İMAMI EŞARİ
  maturudi -eşari nüansları
  4 MEZHEP İMAMLARIMIZ
  DÖRT DELİL DÖRT MEZHEP
  MEZHEP TAKLİDİ RAHMETTİR
  MEZHEPSİZLERİ TANIMAK*
  BAZI MEZHEPSİZLER
  DİNDE REFORM 1
  DOĞRUYU BULMAK-eygi diyanet
  DİNLERARASI DİYALOĞ-1
  DİNLERARASI DİYALOĞ-2
  M.Ş.EYGİ-DİYALOĞ
  FETHULLAH GÜLEN*
  GÜLEN -DİYALOĞ
  BİDAT NEDİR
  HOPARLÖR-EZAN BİDATI
  19 CU-ŞİA
  İBNİ TEYMİYYE VE YOLUNDAKİLER
  SEYYİD KUTUP mezhepsizmi?
  seyit kutubu savunanların iftiraları
  B.BAYRAKLI-S.ATEŞ
  HAMİDULLAH-ELİAÇIK
  HAYRETTİN KARAMAN
  MEVDUDİ..CARULLAH
  ***İKİ MEHMET AKİF-
  M.İSLAM(SIZ)OĞLU
  ALDANMAYALIM.NET*
  DİN-TARİH TEST BİLGİSİ
  M.LİNKS-M.ESET
  BURÇ VE FAL HURAFELERİ
  A.BAYINDIR-A.ŞERİATİ
  NİÇİN MÜSLÜMAN OLDULAR*
  SABATAY-BABİLİK
  YUSUF EL-KARDAVİ
  SAPIKLARA REDDİYELE
  TARİHSEL- FAZLIRAHMAN
  diyanetin ve tefsiri
  süleyman ateş-M.KÖYLÜOĞLU
  afgani-ALBANİ
  gaspıralı -N.HATİPOĞLU
  ramazan el buti**
  reşit rıza
  adnan oktar
  nureddin yıldız
  Ö.NASUHİ-c.yıldırım
  ikbal-abduh-afgani*
  süleyman uludağ
  SAPITANLAR.TR.GG
  NAZIM HİKMET*
  A.HULUSİ-İ.HAKKI
  55
  555*
  5555*
  ===5.BÖLÜM===
  HADİS TARİHİ
  HADİS USULÜ
  40 HADİS
  HADİS EL KİTABI
  KÜTÜBÜ SİTTE
  EL LÜLÜ VEL MERCAN
  RAMÜZ EL EHADİS
  RİYAZÜS-SALİHİN
  HADİS ANSİKLÖPEDİSİ
  SÜNENİ TİRMİZİ
  MUVATTA-İMAI MALİK
  HADİS-TAHAVİ
  HADİS-TAHAVİ 2
  ALFEBETİK HADİS
  BULUĞÜL MERAM
  CAMİUL EHADİS
  SAHİHİ BUHARİ
  CAMİÜL EHADİS
  SÜNENİ İBNİ MACE
  SAHİHİ MÜSLİM
  SÜNENİ TİRMİZİ
  SÜNENİ DARİMİ
  SÜNENİ NESAİ
  SÜNENİ EBU DAVUT
  RUDANİ-AVM
  555555555
  5555555555
  AHMET DAVUTOĞLU HOCA
  ====6.BÖLÜM====
  SERAHSi-SUYUTİ-BİRGİVİ
  HADİMİ-BUHARİ
  İNSANIN KIYMETİ VE ÜSTÜNLÜK SIRASI
  HAK SÖZÜN VESİKALARI
  EHLİ BEYTİ SEVMEK İMANDAN*
  EHLİ BEYTİ SEVMEK İMANDANDIR
  ESHABI KİRAM
  ESHABI KİRAM 2
  öyle bir rahmetki ONT
  İSLAMDA İLK FİTNE
  GADİRİhum-FEDEK B.
  MÜMİN KAFİR
  MÜSLÜMANLARIN İKİ GÖZBEBEĞİ
  HZ.MUAVİYE VE HALİFELİK
  12 İMAM VE HARİCİLER
  RESULULLAHIN AKRABALARI
  SİLSİLEİ ALİYE BÜYÜKLERİ
  İMAMI RABBANİ VE M.MASUM HZ.
  MEKTUBAT VE 349. MEKTUB
  3 ABDULLAH-mubarek-dehlevi- tusteri
  İMAMI GAZALİ-1
  İMAMI GAZALİ 2
  İ.GAZALİ KİTAPLARI
  A.K.GEYLANİ HAYATI
  A.K.GEYLANİ KİTAPALRI
  MARUFU KERHİ*
  İBNİ ARABİ VE VAHDET
  İBNİ ARABİ 2
  hz.mevlana 2
  HZ.MEVLANA
  mevlana ve şems
  MESNEVİ-KISSA*
  abı hayat-o.n.t.mesnevi
  MEVLANA HALİDİ BAĞDADİ
  HACI BEKTAŞI VELİ
  AZİZ MAHMUD HÜDAİ
  FAHREDDİN RAZİ
  EMİR SULTAN HZ.
  ŞİHABÜDDİN SÜHREVERDİ HZ.
  ARVASİLERİN ŞECERELERİ
  BÜYÜK SEYYİDLER VE KABİRLERİ
  SEYYİD FEHİM ARVASİ
  ABDULHAKİM ARVASİ HZ.
  H.HİLMİ IŞIK İSTANBULİ HZ.
  SOMUNCU-TERZİ BABA
  HACI BAYRAMI VELİ HZ.
  BEYAZIDI BESTAMİ HZ.
  ORHAN KARMIŞ VE KURAN TEFSİRİ(SESLİ)
  SEYYİD AHMET ARVASİ*
  BAHAEDDİN NAKŞİBEND
  AHMET MEKKİ EFENDİ
  AHMED YESEVİ HZ.
  SEYYİD EMİR KÜLAL
  MEHMET DARENDE HİZMET ADAMI
  FUDAYL BİN İYAD HZ
  HAKİMİ TİRMİZİ*
  MEHMET ALİ DEMİRBAŞ
  TAHAYI HAKKARİ.HZ
  ÖMER BİN ABDÜLAZİZ*
  MEŞHURLARIN SON SÖZLERİ
  YUNUS EMRE HZ.
  ZAHİD EL KEVSERİ VE ALİMLER
  MUSTAFA SABRİ-İBNİ KEMAL
  ZEMAHŞERİ-ZEHEBİ
  İMAMI ŞARANİ -RAZİ
  TİMUR HAN *TEFTAZANİ
  OSMAN BEDREDDİN- TERZİ BABA
  MUNİEDDİN ÇEŞTİ HZ.**
  5 AHMED hanbel.bedevi.rıfai.kuddusi namıki
  NECİP FAZIL-KARDELEN
  iskilipli atıf hoca
  ERZ.İ HAKKI-EFE-TABERİ
  İBNİ ABİDİN-GÜNAH
  AKŞEMSEDDİN HZ.
  HASAN HARAKANİ--SÜFYANI SEVRİ
  MODERNİZM*****
  AVLANMAK
  ÇERKES ETHEM
  REŞAHAT***
  ====7.BÖLÜM====
  NİMETİ İSLAM
  RUHUS-SALAT
  EMANET-EHLİYET
  NURUL İZAH**
  FIKIH BİLGİLERİ
  FIKIH BİLGİLERİ VE ÖNEMİ
  İSLAMİYET VE KÖLELİK
  fıkıh usulü
  EFALİ MÜKELLEFİN
  EDİLLEİ ŞERRİYE 4 DÜR.
  KİTAP VE SÜNNET*
  İÇDİHAD-MÜÇDEHİD
  İÇDİHAD-MÜÇDEHİD 2
  İCMA*
  KIYAS
  HARAÇ VE ZARURET
  HELAL VE HARAMLAR
  SİGARA HARAMMI ?
  ALIŞVERİŞ BİLGİLERİ
  UKUBAT(CEZALAR)
  FAİZ-BORÇ VERME
  FERAİZ (MİRAS)İLMİ
  HEDİYE-KİRA--SİGORTA
  ****DEVRİ ISKAT
  MESNEVİ VE DİNİ HİKAYELER
  NELERİ YİYEBİLİRİZ
  NELERİ KULLANABİLİRİZ
  HUZUR VE BAŞARI İÇİN
  MÜZİK HARAMMI
  SESLİ EZAN KURAN VE BEDREDDİN AMCADAN İLAHİLER
  DİŞDE DOLGU OLDUĞU İÇİN MEZHEP TAKLİDİ
  AMME CÜZÜ TEFSİRİ
  GÜSÜL ABDESTİ
  ABDEST VE TEYEMMÜM
  NAMAZ
  NAMAZIN ÖNEMİ***
  CEMAATLE NAMAZ
  SEFERİLİK VE NAMAZ
  KIBLE-İMAM OLMA
  NECASETTEN TEHARET
  NAMAZ NASIL KILINIR
  HASTALIKDA NAMAZ
  KAZA NAMAZI ÖNEMİ
  İBADET-TADİLİ ERKAN
  CUMA NAMAZI-Z.AHİR
  SECDEİ SEHV
  RÜYA VE HİPNOTİZMA
  TERAVİH NAMAZI
  DUA NEDİR-besmele
  DUALAR 1
  DUALAR 2
  N.S. DUA VE TESBİHAT
  365 GÜN DUA
  NAFİLE NAMAZLAR
  NİYETİN ÖNEMİ*
  CENAZE HİZMETLERİ
  HİLALİ GÖRMEK-VAKİT
  TEMKİN VE ÖNEMİ*
  RECEP-RAMAZAN BAYRAMI
  ORUÇ*
  HACVE ESRARI
  hac ve esrarı 2
  KURBAN-ADAK-VEKALET
  ZEKAT*
  UŞUR VE SADAKA
  MİRAC MUCİZESİ-MUHARREM
  MİRAC KANDİLİ*
  KANDİLLER UYDURMA DEĞLDİR
  PEYGAMBERİMİZE ÖZLEM*
  YEMİN VE KEFARETİ
  ORGAN NAKLİ VE DİĞERLERİ
  TÜP BEBE-narh-semen
  MESUT OLMAK
  SAKAL BİR TUTAMDIR
  ÖLÜ İÇİN DEVR-İSKAT
  fıkıh-O.N.T
  ŞEBNEM SOHBET-O.N.T
  GENÇ SOHBET O.N.T.
  RESİM-HEYKEL
  TEHECCÜD NAMAZI*
  CENNET YOLU İLMİHALİ
  EY OĞUL İLMİHALİ
  ŞAFİ FIKHI-(BÜYÜK- DELİLLİ)
  ABDESTSİZ KURAN OKUNURMU
  VESVESE**
  GAZOZDA ALKOL
  99 MESELE
  777
  7777
  77777
  777777
  ===8.BÖLÜM===
  EVLİLİK REHBERİ
  HUZURUN KAYNAĞI AİLE
  huzurlu aile yuvası O.N.T
  EVLİLİK VE AİLE-
  TESETTÜR FARZDIR
  DİNİMİZDE KADININ YERİ VE FEMİNİZİM
  NİKAH BAHSİ****
  nikah nasıl kıyılır
  dede yetimi-MİRAS
  BOŞANMAK(TALAK)
  KADININ BOŞANMA HAKKI
  KADININ ŞAHİTLİĞİ*
  KADIN EVLİYA-SAHABİLER
  HAYZ-KÜRTAJ
  EVLAT HAKKI-EĞİTİMİ
  ÇOCUK PINARI
  ÇOCUK PSİKOLOJİSİ
  GÖRGÜ-EVLİYALAR
  YEMEK- RÜYA TABİRİ
  KÜTÜBÜ SİTTE VE EDEBİYAT
  MAKALELER
  RESULULLAHIN ÇOK EVLENMESİ1
  BEBEK BAKIMI
  GENÇLİK VE EĞİTİM
  KADINA DAİR
  aileyuvası-O.N.T.
  evlilik ve mahremiyetler*
  kadın ilmihali-çocuk
  DİN CAHİLİNE CEVAP
  İHLAS SON DAKİKA*
  DEVA MARKET *
  AHMET MARANKİ.COM
  BATININ İKİ YÜZÜ
  İSLAMIN ÖZELLİKLERİ VE BATI
  SELAM TEBESSÜM
  YILBAŞI YAŞ GÜNÜ
  GİZLİ CEMİYETLER
  TEMELİN YERİ
  GÜNAH İŞLEMEK KÜFR OLURMU
  ÜMİT RÜZGARLARI
  DÜNYADA VAN VE ARVAS
  ÖZBEK.MISIR.ŞAM.IRAK.AFGANİSTAN.HİNDİSTAN GEZİSİ
  YAŞAYAN HURAFELER
  İSLAMİYETTE CAMİ YAPMAK YOKMU ?
  OSMANLICA-SÖZLÜK-İSİM
  EVLİLİK M.PAKSU 1
  ÇOCUK TERBİYESİ*
  VASİYET
  HZ FATIMA-HATİCE
  11111
  1111
  111111
  1111111
  ÖYKÜLER
  ===9.BÖLÜM===
  İBRETLER 1**
  MENKİBE-KISSA 1
  HİKMETLER 2000-2003
  HİKMETLER 2004
  HİKMETLER 2005
  HİKMETLER 2006
  HİKMETLER 2007
  HİKMETLER 2008
  HİKMETLER 2009
  HİKMETLER 2010
  HİKMET EHLİ ZATLAR buyuruyorki 1
  HİKMET EHLİ ZATLAR buyuruyorki 2
  ----------
  GÖNÜL BAHÇESİ 99-2010
  GÖNÜL BAHÇESİ 99-2000
  GÖNÜL BAHÇESİ-2001-2002
  GÖNÜL BAHÇESİ-2003-2004
  GÖNÜL BAHÇESİ-2005-2006
  GÖNÜL BAHÇESİ-2007-2008
  GÖNÜL BAHÇESİ-2009-2010
  ...
  FIKIH KİTAPLARI-2010-13
  FIKIH GENEL 99-2009
  1999 YILI SOHBETLERİ
  2000 YILI SOHBETLERİ
  2001 YILI SOHBETLERİ
  2002 YILI SOHBETLERİ
  2003 YILI SOHBETLERİ
  2004 YILI SOHBETLERİ
  2005 YILI SOHBETLERİ
  2006 YILI SOHBETLERİ
  2007 YILI SOHBETLERİ
  2008 YILI SOHBETLERİ
  2009 YILI SOHBETLERİ
  2010 YILI SOHBETLERİ*
  2011 YILI SOHBETLERİ
  2012 YILI SOHBETLER
  2013 YILI SOHBETLERİ
  2014 YILI SOHBETLERİ
  2015 YILI SOHBETLERİ
  2016-------------------
  2017----------------------
  2018-----------
  2019----------------
  2021----------------
  2020
  2021
  2022
  2023
  2020*
  900
  901
  902
  903
  904
  905
  906
  907
  908
  909
  910
  911
  912
  913
  1012
  1013
  1014
  920
  919
  918
  917
  916
  915
  914
  BİZİM SİTELER
  SULTANA ULÜLEMRE İTAAT
  BELGESEL-1
  BELGESEL-2
  1025
  1026
  1027
  1028
  1029
  1030
  1031
  1032
  1033
  1034
  1035
  1036
  1037
  1038
  1039
  1040
  1041
  1042
  YILMAZ ÖZTUNA *
  TUNCAY ÖNÜR *
  İSMAİL YAĞCI 1
  İSMAİL YAĞCI 2*
  İSMAİL YAĞCI 3
  FUAD BOL (DİNİ)
  FUAD BOL NORMAL*
  FUAD BOL-CHP ZİH.
  E.B.EKİNCİ 2008-2011
  E.B.EKİNCİ 2012*
  E.B.EKİNCİ 2014
  15
  16
  17
  A. DEMİRBAŞ 2011
  A. DEMİRBAŞ 2013
  A.DEMİRBAŞ 2014
  1212
  18
  21
  39
  AHMET DSÖZLÜ2006
  AHMET DSÖZLÜ2007
  AHMET DSÖZLÜ2008
  AHMET DSÖZLÜ2009
  AHMET DSÖZLÜ2010
  AHMET DSÖZLÜ2011
  RAMAZAN AYVALLI 1
  RAMAZAN AYVALLI 2
  RAMAZAN AYVALLI 3
  24
  -25
  -35
  AYŞE HÜR 03-06 R
  AYŞE HÜR 2007-8.R
  AYŞE HÜR 2007-08 T
  AYŞE HÜR 2009 T*
  AYŞE HÜR 2010*
  AYŞE HÜR 2011T*
  AYŞE HÜR 2012 T
  AYŞE HÜR 2012 R
  AYŞE HÜR 2013 R
  AYŞE HÜR 2014 R
  AYŞE HÜR 2015 R
  -33
  66
  30
  Erhan AFYONCU 1
  ERHAN AFYONCU 08-09
  ERHAN AFYONCU10-11
  ERHAN AFYONCU 12-13
  ERHAN AFYONCU 2014
  ERHAN AFYONCU 2015
  52
  Y.BAHADIROĞLU 2008
  Y BAHADIROĞLU 2009
  Y BAHADIROĞLU 2011
  Y BAHADIROĞLU 2013
  Y BAHADIROĞLU 2014
  Y.BAHADIROĞLU 2015
  47
  60
  37
  OSMAN ÜNLÜ 2004
  OSMAN ÜNLÜ 2005
  0SMAN ÜNLÜ 2006
  OSMAN ÜNLÜ 2007
  OSMAN ÜNLÜ 2008
  OSMAN ÜNLÜ 2009
  OSMAN ÜNLÜ 2010
  OSMAN ÜNLÜ 2011
  OSMAN ÜNLÜ 2012
  OSMAN ÜNLÜ 2013
  42
  74
  M.SAİD ARVAS 07-09
  M.SAİD ARVAS 2010.11
  M.SAİD ARVAS 2012-
  MSAİD ARVAS 2014
  40
  50
  51
  M.ARM.1
  M.ARM. 2
  M.ARM 4*
  M.ARMAĞAN 1998-99
  M.ARMAĞAN 2000-1
  M ARMAĞAN 2002-3
  M.ARMAĞAN-2004-5
  M.ARMAĞAN 2006-7
  M.ARMAĞAN 2008-9
  M ARMAĞAN 2010
  M ARMAĞAN 2011
  M ARMAĞAN 2012
  M.ARMAĞAN 2013
  M.ARMAĞAN 2014
  M.ARMAĞAN 2015
  43
  46
  49
  61
  CEMİL KOÇAK 2011-12
  CEMİL KOÇAK 2013-14
  67
  46-
  M.MİYASOĞLU 1
  M.MİYASOĞLU 2
  M.MİYASOĞLU 3
  M.MİYASOĞLU 4
  M.ŞEVKET EYGİ.COM
  M.Ş.EYGİ CE OSMANLI
  47-
  45
  48-
  M.N.GENEL+94-98
  M.N 2004-07
  M.N 2008-11
  M.N 2012
  M.NİYAZİ 2014*
  M.NİYAZİ 2015
  506*
  506
  520
  YAZARLAR******
  İSTANBULUN FETHİ
  CAN ALPGÜVENÇ-İPSİZ RECEP
  İSKENDER PALA
  İBREHİM KARAGÜL 2008*
  CEMİL MERİÇ
  NEŞE TÜZEL 08-010
  METE TUNÇAY*
  Y.BÜLENT BAKİLER
  KEMAL ÇAPRAZ*
  OLCAY YAZICI
  Prof.ARMAN KIRIM
  AMERİKA-YAHUDİ -DÖNMELER
  LİSELER-O.PAMUK-ALİ ŞLERİATİ
  MÜSLÜMANIN HALİ
  MÜSLMANLARIN ÖZELLİKLERİ
  ***MİMAR SİNAN
  TEVFİK FİKRET
  AHMET SEVGİ***
  KADİR MISIOĞLU
  505*
  504
  503
  500
  502
  501
  ==SAĞLIK BÖLÜMÜ==
  MEYVE VE SAĞLIK 1
  MEYVE VE SAĞLIK 3
  TIBBI NEBEVİ
  SARAÇOĞLU VE SAĞLIK
  TIP TARİHİ***
  VİTAMİN-MİNARELELR
  ŞİFALI BİTKİLER
  HİKAYELER 1
  HİKAYELER 2
  ÖMER MUHTAR RUHU
  MATEMATİK
  İDARECİLİK BİLGİLERİ
  998
  999
  =A.KADİR GEYLANİ KİTAPLIĞI-
  FUTUHUL GAYB
  FETHUR RABBANİ
  SIRRÜL ESRAR
  MESNEVİ****
  1005
  1007
  1008*
  1009*
  1017*
  1010*
  1011
  ==ÖZEL BÖLÜM==
  KELAMİ DERGAHI HATIRALARI
  DİNİ HİKAYELER
  GÖZYAŞI MEDENİYETİ
  VATAN SEVGİSİ imandanmıdır sözü hadismidir?
  İNSAN HAKLARI EVR. BEYANNAMESİ
  a takımı
  DİYANET VE RİSALE
  524****
  523**
  520*
  515*
  517
  516
  518*
  519*
  520**
  521
  522*
  535*
  528
  514
  515
  516*
  529
  530
  532
  531
  533
  534
  595***
  ALTIN ORAN KONUSU
  MALKOM X
  AHMET KABAKLI
  DIŞ POLİTİKA YAZARALRI
  MENKİBELER 2003*
  MENKİBELER 2004*
  MENKİBELER 2004-2
  MENKİBELER 2005*
  MENKİBELER 2005-2
  MENKİBELER 2006*
  MENKİBELER 2006-2
  MENKİBELER 2007*
  MENKİBELER 2007-2
  MENKİBELER 2008*
  MENKİBELER 2008-2
  MENKİBELER 2009*
  MENKİBELER 2009-2
  MENKİBELER 2010*
  MENKİBELER 1010-2
  MENKİBELER 2011*
  MENKİBELER 2011-2*
  MENKİBELER 2012*
  MENKİBELER 2012-2
  MENKİBELER 2013*
  NASİHATLER 2006
  NASİHATLER 2007
  NASİHATLER 2008
  NASİHATLER 2009
  NASİHATLER 2010
  NASİHATLER 2011
  NASİHATLER 2013
  NASİHATLER 2012
  HİNDİSDAN EVLİYALARI
  1006
  1007*
  MISIR EVLİYALARI
  BAĞDAT-BASRA - EVLİYALARI
  HZ ADEM PEYGAMBERİMİZ
  HZ ÖMER
  HZ.ALİ
  HİNDİSTAN EVLİYALARI
  İZNİK EVLİYALARI
  EDİRNE EVLİYALARI
  DENİZLİ EVLİYALARI
  BURSA EVLİYALARI
  TRAKYA EVLİYALARI
  GELİBOLU EVLİYALARI
  BALIKESİR EVLİYALARI
  MANİSA EVLİYALARI
  HAYATIM ROMAN 1
  HAYATIM*ROMAN 2009
  HAYATIM ROMAN 2000
  HAYATIM ROMAN 2001-2008
  HAYATIM ROMAN 2009
  HAYATIM ROMAN 2010
  HAYATIM ROMAN 2011
  HAYATIM ROMAN 2012
  HAYATIM ROMAN 2013
  TARİHDEN 1 YAPRAK
  İZ BIRAKANLAR 1*
  İZ BIRAKANLAR 2*
  İZ BIRAKANLAR 3*****
  İZ BIRAKANLAR 4***
  İZ BIRAKANLAR-İRFAN 1
  İZ BIRAKANLAR-İRF2
  İZ BIRAKANLAR-İRF3
  NİZAMÜLMÜLK-SİYASETNAME
  117*
  115***
  =İMAMI GAZALİ KİTAPLIĞI0
  KİMYAYI SAADET*
  EL-MUNKIZU MİN-EDDALAL
  LEDÜN RİSALAEİ
  TEVHİD RİSALESİ
  ALDANANLAR
  MÜKAŞEFATÜL KÜLÜP
  123
  124
  125
  126
  505
  127
  E-KİTAP İNDİR-VİDEO
  RAHİM ER-CHP
  RAHİM ER TARİHİ
  EN SOHBETLER
  ENVER ABİ HATIRASI 1A
  ENVER ABİ HATIRASI 2
  ENVER ABİYLE HATIRA 3
  İHLASIN BATIRILIŞI
  SABRİ TANDOĞAN K.
  550
  551
  552
  ==M.İBNİ ARABİ KİTAPLIĞI=
  FUSÜSÜL HİKEM
  555
  556
  522
  523*
  540
  541
  556*
  557
  558--
  MESNEVİ C-1
  SOMUNCUBABA PDF
  558
  559
  560
  561
  562
  564
  565
  566
  570
  571
  572
  573
  574
  590
  575
  576
  577
  578
  579
  580
  581
  582
  583
  584
  585
  586*
  587*
  589-
  523
  590*
  591*
  592*
  593*
  594*
  595*
  596*
  597
  598*
  599***
  597*
  S.E.TENKİD EDEN SEFİL
  6005*
  600***
  6003*
  6004*
  6002
  6001*
  598
  dürer ve gürer 1
  dürer ve gürer 2
  dürer ve gürer 4
  dürer ve gürer 3
  6011-
  6007*
  gizlenentarihimizblogspot
  Ebusuud fetvaları
  MİNAH-S.ARVASİ
  MİFTAHÜL KULÜB
  AVARİF-ÜL MEARİF
  A.RAHMAN TAĞİ-İŞARETLER
  6011*
  6010-
  6012
  6013
  6014
  6015-
  6016
  6018
  6017
  6018-
  fetavai hindiyye
  6019
  6020
  6021
  E-TARİH.ORG
  İL İL TARİHİ ESERLER
  513
  TARİH LİNKLERİ
  TARİH MAKALELER
  TÜRKLER
  .tarihsuuru.com
  www.muverrih.net.tarih
  derkenar
  topumsal tarih dergisi
  derinsular.com
  yenbahardergisi-tarih
  İBRAHİM DESUKİDEN ÖĞÜTLER
  HİZMET İNSANI
  P. HAYATI irfan yücel
  içeriği okunan dergiler
  çocuklara dini bilgiler
  tezhip yapımı
  MEVLİD KANDİLİ
  huzur deryası.com
  HZ.İSA FİLMİ
  tasavvuf-irfan meclisi
  tasavvuf-celcülitiye
  tarih-bu ülke
  islamalimi.com
  evliya sözleri.com
  YASİN İÇİN bilgiyelpazesi
  1006*
  genel site 2
  EHLİ SÜNNET SİTELER
  OKUnan dergiler
  1005*
  117*****
  116***
  114
  115
  113
  T ARİH SİTELERİ
  tasavvuf-okurgah
  TARİH-SERAZAT
  Şeytanın Maskarası olmamak için
  CUMA HUTBESİ
  PADİŞAH ANNELERİ SOYU
  HARRE OLAYI
  YEZİD
  TÜRKLER KIŞIÇLA MÜSLÜMAN OLDU YALANI
  ZİNA SUÇ OLMAKDAN NE ZAMAN ÇIKTI
  müslümanların siyasetle imtihanı
  arapça dersi
  BURÇ FALI YOKTUR
  A.OLMASAYDI
  111
  100
  112
  GÜL VE DİKEN
  m.ilahiler
  A.DİLİPAK
  SEYYİDLERE HÜRMET
  İKİ YAŞ ÇOCUĞU
  farklı silsileler
  s nursiye ek
  meşhur iftiralar-rüyalar
  AŞK İLAHİ SZÖLERİ
  YAKIN SİYASİ TARİH
  KARAMAN -YAVUZ KAVGASI
  MEZHEP LUZUMU VE ORTAYA ÇIKIŞI
  mezhebin doğuş sebepleri
  içdihad müçdehid ***
  PEYGAMBER VE ESHABIN MEZHEBİ VARMIYDI?
  MEZHEPLER TARİHİ
  İBRAHİM BUĞALI
  tenbih
  ROMAN ÖZETLERİ
  ULÜL EMRE İTAAT.nisa59
  HALİFELİK********
  HALİFELİK 2
  YANLIŞ ANLAMAYA MÜSAİD KELİMELER
  .....
  ısid
  yeni sorular
  asım köksal tariihi
  uydurma sanılan hadisler
  ALİ İMRAN 104
  NFK.VE FETRET KONUSU
  ESRA RLI KÖŞE
  toplumbilimleriderGİSİ.ORG
  zuhur dergisi
  AHKAF 5
  ALİ İMRAN 142
  kuran ve tasavvuf
  alimim diyen cahildir hadisi zaifmi
  KURANIN HAREKELENMESİ
  süreycler ve kılıç
  ********YASİYETİM*************
  FIKRALAR
  TÜRKÇE İBADET OLMAZ
  SALEBE KISSASI
  zalim yönetime isyan olurmu
  VEB SAYFASI YAPMAK
  ARAF 180
  diyanet islam ans.
  sabah namazının kazası
  kitap indir
  **ilmihaller-----
  beyan.org
  hz.ebubekire iftira
  FAİDELI BİLGİLER
  RESİMLERLE MEDİNE
  138
  *******tağut nedir
  HÜÜKÜMET CEMAAT
  SÜFYAN
  137
  136-
  135-
  130
  131
  132
  133
  134
  ===M.N.ÖZFATURA==
  CHP VE PARALEL
  İNANÇ DÜNYASI
  GELİŞEN TÜRKİYE*
  YENİ ANAYASA
  İSLAM DÜNYASI
  TÜRK DÜNYASI*
  135
  OSMANLI
  BATININ İÇ YÜZÜ*
  abd *
  T. İSRAİL
  T.MISIR
  SURİYE
  İNGİLİZLER
  FRANSA
  ALMANYA
  BULGARİSTAN
  IRAK
  İRAN
  ASYANIN ÇİLESİ*
  HİNDİSTAN
  PAKİSTAN
  KAFKASYA
  ODTÜ-FİLİSTİN
  KIBRIS*
  YUNANİSTAN*
  AFRKANIN ÇİLESİ
  BALKANLAR*
  RUSYA-ÇEÇEN
  AB-AGİT
  ERMENİ-PATRİK*
  BOR VE MADENLER*
  yağmur atsız-genel
  şevket eygi 2014 genel 2
  fatma tuncer b.
  fatma tuncer 2014
  takiyüddün nebhani
  sağlık
  oy vermek şirkmi
  barborousoğlu
  ayşe özkan 2014
  cuma sayfası
  nevzat tarhan 2014
  m.nuri yardım 2014
  salihoğlu 2014
  prof sefa saygılı 1
  nuray alper 1
  MN ÖZF. SON YAZILAR
  nevzat pakdil
  E - KİTAP
  DİN SORGULANIR HALE GETİRİLDİ
  PARMAĞINI KALDIRMAK
  tarikat meseleleri
  nebilerin şehidlerin gıbta ettii kimseler
  garib başladı garip bitecek
  METALİB ÜL ALİYE
  ölüm ötesi tarihi 1
  ölüm ötesi tarihi 2
  bireysel gelişim
  ekonomi
  hayatüs sahabe
  islam kültürü
  fıkıh usulü*
  hilmi oflaz
  YUSUF İLE ZÜLEYHA
  hicret gülleri 2
  cazim gürbüz*
  cazim gürbüzün diğer yüzü
  NİSA 101-SEFERİLİK
  PEYAMİ SAFA VE ROMAN
  ZİYA NUR VE TARİH
  NİÇİN FELSEFE
  HASAN TÜLÜCEOĞLU-DÜZCE
  OSMAN ÜNLÜ ÖZEL
  MEAL OKUMAK-M.ORUÇ
  OSMANLI-M.ORUÇ
  BATININ İSLAM DÜŞMANLIĞI
  BAYRAM- M.ORUÇ
  b-
  ergün diler 2011
  ergün diler 2012-1
  ERGÜN DİLER 2013
  ERGÜN DİLER 2013-2
  ERGÜN DİLER 2014-1
  İHSAN UZUNGÜNGÖR AB
  M.Ş.EYGİ 2005
  M.Ş.EYGİ 2006-1
  M.Ş.EYGİ 2006-2
  M.Ş.EYGİ 2007*
  M.Ş.EYGİ 2008-1
  M.Ş.EYGİ 2008-2
  M.Ş.EYGİ 2009-1
  M.Ş.EYGİ 2009-2
  M.Ş.EYGİ 2010-1
  M.Ş.EYGİ 2011-1
  M.Ş.EYGİ 2011-2
  M.Ş.EYGİ 2012-1HV
  M.Ş.EYGİ 2012-2HB
  M.Ş.EYGİ 2013-1
  M.Ş.EYGİ 2013-2
  M.Ş.EYGİ 2014-1
  M.Ş.EYGİ GENEL
  eygi-reform
  eygi-diyaloğ
  eygi-kuran-meal
  eygi-halife
  eygi-erm-yahudi
  eygi-müslümanlar
  eygi-hadis
  eygi-cemaat
  eygi-bilmek-
  eygi-osmanlı
  eygi-fitne
  EYGİ BULMA
  ismail gaspıralı
  eygi-tarih
  eygi-batı sömürge
  eygi-doğru itikat
  sine -KALDIĞIM YER
  ramazan el buti
  ==EVLİYALAR===
  .
  1010
  ABDULLAH BİN MUBAREK
  SİLSİLEİ ALİYE*
  SÜFYAN, SEVRİ
  TARİH ARŞİVİ
  DİNİ MENKİBELER.COM
  ABDULHALIK GONCDİVANİ
  samsun evliya atlası
  BEHLÜL DANA-MENKİBELER
  DAVUDU TAİ
  ABDULLAH DEHLEVİ
  batı batı batı
  fudayl bin iyad
  habibi acemi
  ansiklöpediler
  kütübü sitte
  hasan basri hz.
  ÖLÜ İÇİN SELA
  TARİH-SIZI
  PEDAGOJİ
  ASTRONOMİ
  MÜHİM ŞAHSİYETLER
  BİYOLOJİ
  bursa ve tarihi
  tarih-sızı-1
  tarih-sızı 2
  tarih-sızı 3
  veda hutbesi
  yeni dünya düzeni
  TEK HİD
  atıf yılmaz
  hatıra sayfa
  uydu kanalalrı
  İSLAMCILIK VE İMAN HAKİKATLERİ
  TARİHİ HİKAYELER
  BABA SULTAN
  ISPARTA EVL.TEZ
  yazar lar
  hilmi yavuz-GENEL
  HİLMİ YAVUZ 96-2001
  HİLMİ YAVUZ 02-04
  HİLMİ YAVUZ 05-07
  hilmi yavuz 08-10
  hilmi yavuz 011-13
  HİLMİ YAVUZ 2014
  h
  hh
  hhh
  beşir ayvazoğlu genel
  b ayvazoğlu genel
  ayvazoğlu 95
  OSMAN ÜNLÜ KONULAR
  TEVEKKÜL*
  KALP****************************
  ÖLÜM-ÖMÜR
  NAMAZ*
  İLİM
  DÜNYA -----------------
  ALİM
  MESUT OLMAK*
  MÜSLÜMAN
  BAYRAM*
  SABIR *
  NEFS**********ruh
  AKIL
  ***KİBİR------*****
  NİMET
  DİL
  NİYET
  HAK
  EDEP
  İBADET*
  KÖTÜ HUYLAR
  ŞÜKÜR
  KADER
  SEVGİ
  iyilik-kötülük
  GÜNAH
  MERHAMET
  SOHBET
  VAKİT
  DUA
  DOST
  İBADET
  GAFLET
  EMRİ MAĞRUF
  EVLAT.ANA BABA
  KABİR
  TÖVBE-----------
  ORUÇ.
  İMAN
  İHLAS
  FİTNE
  TEFEKKÜR
  MARİFET
  ŞEFAAT
  HELEKEL MÜSEVVİF
  SIKINTI SEBEBİ
  BİDAT
  TÜCCAR
  İSRAF
  MUCİZE
  KANDİLLER
  GIYBET*
  TİCARETTE
  MİRAC***
  KİBİR
  TASAVVUF ***
  1008
  SAMİ AMCA YAZDI
  1009
  ey oğul-gönüllere
  muhammed -31.ayet
  anadan oğullara mektup
  LANET etmek
  HEDİYELEŞMEK
  KATILIM BANKASI
  HACAMAT
  medine vesikası
  ebu zer
  kişisel gelişim tuzakları
  gayrimüslim
  kabir azabı*
  prof yener öztürk
  KIŞ UYKUSU
  DÜNYADA EN ZOR ŞEY DİN KİTABI YAZMAKDIR
  519
  DÜRER
  MEBDE VE MEAD
  belgelerlegerçektarih.com
  TOPRAĞA SECDE
  AKP İLE 12 YIL
  TARİHİ VAHDET
  y.kaplan tüm yaz
  Y.KAPLAN-OSMANLI
  yusuf kaplan-26-17
  selim ileri tüm y
  Y.KAPLAN 16
  kuran islamı dedikleri
  Y.KAPLAN OSMANLI 1
  YİĞİT BULUT TÜM Y
  ebu suud fetvaları
  fıkıh usulü 2
  hukuku islamiye 1c
  hukuku islamiye 2C
  hukuku islamiye 3C
  hukuku islamiy 4c
  hkuku islamiye 5c
  hukuku islamiye 6c
  hukuku islamiye 7c
  hukuku islamiye 8c
  islam hukuku -gazali
  şatibi-el mafakat 1*
  EL MUAFAKAT 2*
  ZUHAYLİ-USUL
  F.HİNDİYYE-TAHARET
  F.HİNDİYYE-NAMAZ
  F.HİNDİYYE-ZEKAT
  F.HİNDİYYE-ORUÇ
  F.HİNDİYYE-NİKAH
  F.HİNDİYYE-SÜT EMME
  F.HİNDİYYE-TALAK
  F.HİNDİYYE-YEMİN
  HİDAYE-1
  HİDAYE-TAHARET
  HİDAYE-GUSL
  HİDAYE-TEYEMMÜM
  HİDAYE-MESH
  NURUL İZAH 1
  NURUL İZAH 2
  R MUHTAR-TAHARET
  R.M-NAMAZ
  R.M ZEKAT
  R M ORUÇ
  R M .HAC
  R M NİKAH
  R M TALAK
  R M KÖLE AZADI
  R M YEMİNLER
  R M HAD(CEZA)
  R M HIRSIZLIK
  R M CİHAD
  R M MÜRDET
  R M BUĞAT(ASİLER)
  RM LUKATA(KAYIP)
  RM ŞİRKET
  RM VAKIFLAR
  RM ALIŞVERİŞ
  RM HAVALE
  RM KAZA
  RM ŞEHADET
  RM VEKALET
  RM DAVA
  RM MUDAREBE
  RM EMANET
  RM ARİYET
  RM MUKATEPE
  RM VELA
  RM HACR-MEZUN-GASP
  RM ŞUFA-TAKSİM
  RM MUZARA-MUSAKKAT
  RM ZEBAYİH-KURBAN
  RM YASAKLAR ÖLÜ RAZİ
  RM SULAMA-EŞRİBE
  RM AVLANMA -REHİN
  RM CİNAYET-DİYET
  RM KASEME-MEAKIL
  RM VASİYET-HÜNSA
  RM ÇEŞİTLİ
  RM MİRAS
  İ.ABİİDİN HAYATI
  4 MEZHEP 1C
  4 M 2
  4 M 3
  4 M 4
  4 M 5
  4 M 6
  4 M 7
  4 M 8
  HÜKÜM A-1
  MEFATİHÜL GAYB
  İHYA-I ULUMİDDİN
  KİMYAI SAADET
  KUŞEYRİ RİSALESİ
  TABERİ TEFSİRİ
  EBULLEYS S. TEFSİRİ
  NEVAKIDUL İSLAM ŞERHİ
  TEVBE-5
  mürtedin cezası
  kabir alemi-SUYUTİ
  HIZLI OKUMA TEKNİĞİ
  MEZHEPLER-M.ORUÇ
  TASAVVUF-SORU.CEVAP
  tasavvuf bakçesi
  şeytanın hileleri-arabi
  nefs muhasabesi-gazali
  rahman 39
  beşiktaş müftülüğü
  ETE KEMİĞE BÜRÜNMEK
  *******YENİ SİTELER
  S.EBEDİYYEYE İFTİRALAR
  K.K.NESH KONUSU
  512
  kuran mucizeleri 3
  -----------
  yenidünya dergisi
  evliya çelebi
  511
  LOZAN a.anapalı
  ARPA ÇİMİ GIDAS
  tarihi vahdet
  terddütler
  ahmetnazifsapığı
  müzik harammı ya verilen cevaplar
  MEAL VE TEFSİR OKUMAK.M.ALİ DEMİRBAŞ
  EBU ZER HZ.
  Riyazüs salihin
  sermedkadir.de
  yezidiler ve adiy bin misafir hz.
  ŞAH İSMAİL-SAFEVİLİK-ALEVİLİK
  kişisel gelişim***m.k.topaloğlu
  biizim yemekler
  RECM
  ABBASİ-EMEVİ
  BAYBARS-BELEK BEY
  İSLAM-OSANLI TARİHİ
  TASAVUFUN DOĞUŞU***
  TASAVVUFUN ANADOLUYA GELİŞİ
  M DOĞUŞU
  **********
  kırkıncı hoca
  bediussaman
  MÜFİT YÜKSEL 2012
  MÜFİT YÜKSEL 2014*
  TEVHİİDİLİK DİİNİ Mİ
  ***TUAREGLER***k.afrikadaki türkler
  tarihi islameserleri
  ışıd
  800
  801
  dünden bugüne-doğruluş 1
  dünden bugüne 2
  dünden bugüne 3
  dünden bugüne 4
  islamdan bugüne
  tarihin arka sokakları 1
  tarihin arka sokakları 2
  tarihin arka sokakalrı 3
  tarihin arka sokakları 4
  İSTİKLAL MAHKEMELERİ
  MEDENİYET-MİLLİYET
  SİFİL VE MEALCİLİK
  CAMİDE BİDATLAR
  SOHBETTE NELER KONUŞULMALI
  DARBELER 28-31
  ayasofya açılmalı
  68 KİTAP İNDİRİN
  IŞIKKAPISI
  HARF VE EZAN D.
  VAHDETTİN HAİN DEĞİLDİR
  *****bisav dergisi****
  tarihin sesi
  süleyman şah kimdir
  osman öndeş
  abdulhamid kırmızı
  salim aydüz-osmanlıda bilim
  osmanlıda ilmi hayat 1
  m.yüksel ve kaybolan camileriimiz
  kemal karpat
  halil inalcık
  kemal arkun-osmanlı
  makaleler -her konu
  802
  ERMENİ YALANLARI
  d.mehmet doğan-hv09-1
  d.mehmet doğan hv09-2
  d.mehmet doğan-vakit
  d.mehmet doğan-vahdet
  İHSAN MUSLU YAZILARI
  mehmet ali altındağ****
  mehmet oruç-nostalji
  MEHMET ORUÇ MEAL REFORM
  dokunmayın bacıma *
  NLKJ
  sistani -tam ilmihal
  kader-sorusor
  harflerle gülmnet
  GEZİ YAZILARI
  kötü ahlak
  ticaret ahlakı 2
  siyaset ahlakı 1
  siyaset ahlakı 2
  reyhani hz.
  gülden bülbüllere1
  gülden bülbüllere 2
  gülden bülbüllere 3
  gülden bülbüllere 4
  teveccüh sohbetleri
  piri sami hz.
  dede paşa hz.sohb.
  ADAB***
  MİNAH .A ARVASİ*
  İŞARETLER
  MEKTUBATI SEYDA
  halidiye risalesi
  aşk ve mahfiyat
  SİLSİLEİ ALİYE ÇEŞİTLERİ
  İMAN VE İSLAM
  NİYAZİ MISRİ DİVANI
  AHMET KUDDİSİ DİVANI
  EŞREFOĞLU-DİVANI HULİSİ
  CELALİ BABA DİVANI
  SALİH BABA DİVANI
  KUL İHVANİ DİVANI
  LÜBÜN LÜBB-ARABİ
  A.K.GEYLANİ*
  ümmi sinan divanı
  imamı busayri kasidesi
  YUNUS EMRE DİVANI*
  563
  yusuf hakiki baba
  ataullah iskenderiii
  TÜRKİYE TAKVİMİ 2000
  TÜRKİYE TAKVİMİ 2010
  DEKART-SOKRAT
  SORULAR-HİKMET.NET
  MARİFETNAME*
  MÜLTEKA 1
  MÜLTEKA 2
  B.İSLAM İLMİHALİ 1
  B.İSLAM İLM 2
  BİLGİSAYAR DESRLERİ
  MUHTASAR İLMİHAL
  ***
  ****
  ==TASAVVUF BÖLÜMÜ==
  KERAMET
  DOST KAZANMA KİTABI*
  EVLİYANIN VASIFLARI*
  EVLİYALAR ANSİKLÖPEDİSİ*
  RABITA ŞİRK DEĞİLDİR*
  VELİDEN YARDIM İSTEMEK*
  İNSANI KAMİL-O.N.T.*
  GÜZEL AHLAK 1*
  GÜZEL AHLAK 2*
  MÜSLÜMAN AHLAKI*
  İSLAM AHLAKI*
  TİCARET AHLAKI
  ticaret ahlakı 2*
  SİYASİ AHLAK *
  KÖTÜ AHLAK*
  KÖTÜ HUYLAR 1*
  KÖTÜ HUYLAR 2*
  KÖTÜ HUYLAR 3*
  KÖTÜ HUYLAR 4*
  KİBİR-KUL HAKKI*
  SABIR-ŞÜKÜR
  TAKVA-TEVAZU*
  TÖVBE*
  TEVEKKÜL 1
  TEVEKKÜL 2*
  TEFEKKÜR*
  TASAVVUFUN DOĞUŞU
  İHYA UL UMİDDİM
  KİMYAYI SAADET
  KİTABI ZÜHD
  KUŞEYRİ RİSALESİ
  REŞAHAT
  MÜKEŞAFATÜL KULÜP
  mevlana kitaplığı
  TASAVVUF KÖŞESİ
  TASAVVUF NEDİR
  TASAVVUF-LAMELİF
  TASAVVUF-HABİBULLAH
  TASAVVUF-KONAK
  TASAVVUF-SADABAT
  TAS.TAHAVİ.REYHAN.KEVSER
  TASAVVUF-REYHANG
  TASAVVUF TERİMLERİ
  TASAVVUF ÜMİT
  TASAVVUF O.N.TOPBAŞ
  RAHMET-İSRAF O.N.T.
  ZİKİR-BABA.FUAD.HABİB
  TARİKAT-MELHEMLU
  ŞEYTANIN HİLELERİ 1*
  ŞEYTAN-KALBİN SESİ
  ŞEYTAN-HİCRET
  GIYBET-GENÇLİK
  EDEP-EMANET
  İHLAS-SEVGİ
  NEFS VE HİLELERİ
  NEFSİN TESKİYESİ 2
  NEFSİN TESKİYESİ 1
  NEFS TERBİYESİ
  KALBİN HALLERİ-YAKİN*
  DÜNYA NEDİR*
  ÖLÜM SON NEFES ONT.*
  ÖLÜM VE SONRASI*
  RUH VE ÖLÜM*
  KABİR ALEMİ-SUYUTİ*
  ARKADAŞLIK
  ŞEHİD OLMAK
  ZENGİNLİK-FAKİRLİK
  MUCİZE-KERAMET
  SIKINTILARIN KAYNAĞI*
  KALPLERİN KEŞFİ*
  TASAVVUF BAHÇESİ
  EL LÜMA K,TABI*
  TEVEKKÜL
  SOMUNCUBABA-tasavvuf
  ***14.BÖLÜM***
  DİNİ TABİRLERİ BOZMAK*
  DİL YARASI 1
  DİL YARASI 2*
  TÜRK DİLİ 1A
  TÜRK DİLİ 1B
  TÜRK DİLİ 3
  TÜRK DİLİ 2
  SU KASİDESİ
  ŞİİR DÜNYASI *
  SABAHAT EMİR*
  SAFAHAT*
  OSMANLICA****
  ATASÖZLERİNİ DOĞRU ANLAYALIM
  -
  --
  ---
  ---TARİH BÖLÜMÜ---
  TARİH VE MEDENİYET*
  HAREM-TERAKKİ-JÖN
  PADİŞAHLAR İÇKİ İÇMEZDİ
  MECELLE-A.HAYDAR HOCA
  İSTANBULUN FATİHİ
  B.OSM.TARİHİ-HASIRCI
  TARİH ŞUURU 1
  TARİH ŞUURU 2*
  TARİH ŞUURU-3
  MÜSLÜMAN İLİM ÖNCÜLERİ
  TÜRK DEVLETLERİ*
  İSLAM TARİHİ*
  İSLAM TÜRK SANATI
  İSLAM KÜLTÜRÜ- ALİMLER
  İSLAM MEDENİYETİ*
  ABDULHAMİD HAN*
  SELÇUKLU-
  B OSMANLI TARİHİ
  B.OSMANLI.
  osmanlı tarihi O.N.T.*
  FAZİLET MEDENİYETİ O.N.T.
  FAZİLET MEDENİYETİ ONT.2
  OSMANLI M.ORUÇ*
  SORULARLA BİLİNMEYEN OSMALI
  1001 OSMANLI 2003
  1001 OSMANLI 2005
  1001 OSMANLI 2006
  OSMANLI HUKUKU-700
  OSMANLI -SON ADA
  OSMANLI-KARDEŞ KATLİ
  BİLİM TARİHİ*
  AHMET ŞİMŞİRGİL.COM
  VAHDETTİN HAN HAİN DEĞİL*
  MEDİNE MÜDAFASI
  ÇANAKKALE HARBİ
  RUS ZALİMİ-ÇERKESLER
  ENDÜLÜS VE ÇERKES ETHEM
  ÜLKELER TARİHİ*
  İSLAM KİTAPLARI
  SAKLI TARİH*
  ŞEYH SAİD-MENEMEN
  MENDERES-İNÖNÜ
  DERSİM VİDEOLARI
  SARIKAMIŞ DRAMI
  TÜRKLERİN İSLAM VE SÜRGÜNÜ
  OSMANLI.ORG*
  31 MART -CAN MEHMET
  SOM.BABA TARİH
  TARİH KALESİ.COM
  TAHAVİ-TARİH
  MİNARENET.TARİH
  TARİH TARİH-İLKÇAĞ
  TARİH TARİH-ORTAÇAĞ
  TARİH TARİH-OSMANLI
  TARİH TARİH-CUMH.
  TARİH TARİH-TÜRK D.
  TARİH TV RADYOLARI
  ALİ EREN EVLİLİK
  MİMAR SİNAN*
  İBADET*******
  EFKAR-İTTİHAT.ORG
  TÜRKALEMİYİZ.COM*
  FELSEFE TARİHİ
  MEZHEPLER TARİHİ
  MİLLİ MÜCADELE
  TARİH SOHBETİ
  İSLAM SANAT TARİHİ
  ANADOLU BEYLİKLERİ
  OSM.TARİH GAZETESİ
  OSMANLILARDA İLMİ HAYAT
  2. ABDULHAMİT HAN DÖNEMİ
  İHVANLAR-TARİH
  İSL.ANAHTARI-TARİH
  GENEL TÜRK TARİHİ
  ORTAÇAĞ TARİHİ
  NEZİH İTİKAT
  NECATİ AKSU.NET
  sadakat.net
  TARİHENOT DÜŞ.COM*
  TÜRKTARİHVORDPRES


Sitene Gazete Ekle

ANNE VE BABALARA BAZI TAVSİYELER

20 Şubat 2015 Cuma 18:42:43

 


Çocuklarımız uzun bir tatile girdi. Gezip dolaşacak, dinlenecekler. Şimdi anne babalar için vazife saati çaldı. Bu vazife ilk önce disiplin ister. Çocuk evinde düzenli bir hayat takip etmelidir.

 Yatma, kalkma, ibadet etme, çalışma saatleri sizlerin de yakın ilginizle kesin sûrette tayin ve tespit edilecektir.

Çocuğunuzun daha fazla sizlerle birlikte olduğu bu günlerde ev hayatı programının çocuk tarafından özenle uygulanmasına bizzat nezaret edeceksiniz.

Kendisini değerlendireceksiniz. İhtiyaçları ile yakından ilgileneceksiniz. Sevgide ifrata varmayan bir şefkatle onu takip edeceksiniz.

Beğendiğiniz davranışlarınızda takdirinizi ifade edecek, yanlışlarında duygularına hitap ederek onu güzel davranışlara yönlendireceksiniz.

Çocuğu kırmayacak, azarlamayacaksınız. Onun sizden sevgi beklemesi hakkıdır. Yersiz tehdit ve baskıyla çocuğu terbiye etmeye kalkışmak büyük bir hatadır.

Onu okşayacak, hatalarını da izzet-i nefsini kırmadan söyleyeceksiniz.

Çocuğunuzun evden çıkma ve eve dönme saatlerine dikkat edeceksiniz.

Eve bir gün geç dönse derhal sebebini soracak, araştıracaksınız. Çocuğu korkutmayacaksınız. Korku onu yalana alıştırabilir. Siz geceleri gezmeye giderken çocuğu evde yalnız bırakmayacaksınız. Evde kendisiyle kalacak kimse yoksa bu gezmeden vazgeçeceksiniz.

Çocuğun arkadaşlarını yakından tanıyacaksınız. Evde bizzat sizler çocuğa iyi örnek olacaksınız. Onun yanında geçimden vesâireden bahsetmeyeceksiniz. Anne baba arasında büyük anlaşmazlıklar olsa bile çocuğun yanında neşeli olmaya çalışacaksınız. Onun malzemelerini, elbisesini iyi koruyabilmesi için sizler bizzat örnek olacaksınız. Tasarrufa riayeti yine bu şartlarla öğreteceksiniz. Cimrilik yoluna sapmadan şuurlu para biriktirme kabiliyetini kendisine aşılayacaksınız.

Anne ve baba ikinizde çocuğun terbiye ve tahsili konusunda tam bir görüş ve anlayış birliği göstereceksiniz. Çocuğu sokak çevresinin kötü etkilerinden korumaya son derece dikkat edeceksiniz. Aile efradının çocuğa davranışları aynı olacak. Büyük anne onu şımartmayacak, babası ona şiddet uygulamayacaktır. Anne, çocuğun hiçbir hareketini babadan gizlemeyecek, her şeyi olduğu gibi söyleyecek ve verilecek karar ortak olacak… Çocuğun arzularını, isteklerini dinleyecek, yapılması uygun olanları yerine getirmeye çalışacaksınız. Beğenilmeyen arzuların niçin beğenilmediğini ve bu arzulardan ne gibi kötü sonuçlar doğabileceği ona uygun bir dille anlatılacak. Çocuğa karşı daima adil davranacaksınız, haksızlık yapmayacaksınız. Bunun karşısında sabırlı ve tahammüllü olacaksınız. Gereksiz yere kızmayacak, bağırmayacaksınız.

Onun konuşmasını dikkatle dinleyecek, sorularına usanç göstermeden uygun cevaplar vereceksiniz. Gıdasıyla çok yakından alâkadar olacaksınız ve kendisine zamanında yiyip içme alışkanlığını kazandıracaksınız.

Çocuk size en geniş ölçüde güvenecek ve sizden vefa bekleyecektir. Ona emir ve yasaklarınız kesin olacak, şimdi sevip beş dakika sonra azarlamayacaksınız. En sinirli zamanınızda dahi onun herhangi bir başvurusunu sakin ve güler yüzle karşılayacaksınız. Çocuk sizi en sevgili önder bilir. Kendisinin size dönük sevgisinden bir şey kaybetmemeye çalışınız. Çocuğun yalan söylemesine meydan vermeyiniz. Yalana alışan, bütün kötülüklere kendini verebilir.

Okuyacağı kitaplar hususunda seçici davranınız. Çocuğu evde ufak bir kütüphane sahibi olmaya teşvik ediniz, hediyeleriniz daha çok çocuğun okulu ve dersleriyle alâkalı olsun. Bazı aileler çocuğu bir hocaya, bir kursa veya okula yolladıktan sonra evce, ailece yapılacak bir iş kalmadığını sanır.

Ev, disiplinli bir yaşayışa en canlı bir sahne olmalıdır. Baba, babalık; anne, annelik vazifelerini lâyıkıyla yapıyorsa ve çocuk temeli sevgi ve saygıya dayanan bir aile yuvasında ise o evde saadet vardır ve çocuk huzur içerisindedir.

Geçimsiz ailelerde çocuk hem ızdıraplı hem de bir ızdırap konusudur.

Aile geçimsizliklerinin çocuğa intikal etmemesi hususunda büyüklere düşen fedakârlıklar vardır. Çocuk, içinde aile üzüntüsü taşırsa hayatta kendinden beklenen şeyleri yerine getiremez. Bazı ailelerde çocuk anne tarafından babaya karşı veya baba tarafından anne üzerine taraf tutarak bir kayırma görmektedir. Bu hareket en kötü bir düşünüz ve anlayışın mahsulüdür.

Çocuk, anne ve babanın veya her ikisinin arzu ve heveslerini tatmin vasıtası değildir. Onu lâyık olduğu mevkide görmek ve o mevkie yükseltmek ailenin başta gelen vazifelerinden biridir.

Çocuğu kötülüklerden korumanın şartları, olumlu ve verimli ilgi ve her tehlikeyi vaktinden önce sezerek ona karşı tedbirler almaktır.

Çocuğun lâubâli olmaması için evdekilerin birbirlerine karşı sevgili ve saygılı olması lazımdır. İhmalci bir baba ile kayıtsız bir anne veya haşin bir baba ile gereğinden fazla bir anne çocuğa yön tayin edemez. Babanın şuurlu otoritesi, annenin disiplinli sevgisi evde dengeyi temin eder.

Çocuğu sevip okşamak, onun arzularını yerine getirmek kâfi değildir. Çocuklarımız için yaşayalım demenin gerçek manası onları lâyık oldukları istikbale kavuşturmaktır.

Annelik, babalık birer sanattır. Bu sanatın bütün gerekleri dikkat ve ustalıkla uygulanırsa çocuk o yuvada mesut bir unsur olur. Aksi oluyor ise aile bu konuda büyük bir hüsranla karşılaşır. Evlâd yüzünden çekilen ızdırap, ızdırapların en büyüğüdür ve aile yüreğinin daima kanayan yarasıdır.

Bizim hakîkî varlığımız ve en kıymetli servetimiz çocuklarımızdır.

Sözleri dikkatle dinlememiz gereken bir ayet-i kerime ve hadis-i şerif mealiyle noktalayalım:

“Ey iman edenler! Gerek kendilerinizi gerek ailenizi (çoluk çocuğunuzu) öyle bir ateşten koruyun ki; onu yakacağı insan ve taştır. (O ateşin) üzerinde iri gövdeli sert huylu melekler vardır (memurdur) ki; onlar Allah’ın kendilerine emrettiği şeylere asla isyan etmezler. (İleride) emrolunacakları şeyi de yaparlar.” (Tahrîm, 6)

Peygamber Efendimiz (s.a.v) buyuruyorlar ki:

“Çocuklarınızı kendi hallerine bırakmayınız, (dinî) edeb (ve terbiye)lerini güzelce veriniz.”







ALLAH’TAN SONRA ANA VE BABA!..

Anne ve Babadır, Allah'tan sonra
Yap yapacağını, ardına koyma
Kabul etme, insan yerine koyma
Bu şekilde, yerin cehennem olur.

Anadır Babadır, deyip de geçme
İblisin bulanık, suyundan içme
Doğru yol dururken, yanlışı seçme
Korkarım ki, yerin cehennem olur.

Ana’ya Baba'ya, yüzünü asma
Şeytana uyup da, onlara küsme
Günahın boynuna, olmasın tasma
Ne yazık ki, yerin cehennem olur.

Hizmet et ki, sende hizmet göresin
Her iki âlemde, sefa süresin
Ağlamayıp, devamlı hep gülesin
Yapmaz isen, yerin cehennem olur.

Gel aklını kullan, Hak akıl vermiş
Yanlışı doğruyu, ortaya sermiş
Üstüne üstlük de, fikirde vermiş
Düşünmezsen, yerin cehennem olur.

Yanılıp yenilip, eziyet etme
Aman ha onları, terk edip gitme
Çok zorda kalsan da, kin garez gütme
Bak sonunda, yerin cehennem olur.

Çok küçüktün, Annen Baban korudu
Onlar sana, samimi bir yar idi
Asi evlat, yeşermedi kurudu
Sırt dönersen, yerin cehennem olur.

Onlar idi, yemeyip de yediren
Onlar idi, giymeyip de giydiren
Her bir şeye, ellerini değdiren
Unutursan, yerin cehennem olur.

Sen ah desen, gözyaşları akardı
Üzüntüden, tansiyonlar çıkardı
Hasta olsan, gözlerine bakardı
Boş ver dersen, yerin cehennem olur.

İncitenler, incinecek bunu bil
Eh pabuç olmasın, ağzında ki dil
Var git gözlerini, ellerinle sil
Gülersen ki, yerin cehennem olur.

Ömrün tükense, ödenmez hakları 
Çetin döner, cehennemin çarkları
Çok ağırdır, Ana Baba hakları
Ödemezsen, yerin cehennem olur.

Yapacağın basit, çok saygı göster
Saygın dönüp orda, ruhunu besler
Yüce Mevla zaten, böyle kul ister
Saygın yoksa, yerin cehennem olur.

Rabbin der, atana öf bile deme
Şeytanın ağılı, aşından yeme
Dikkat et, vallahi gidersin güme
Dikkatli ol, yerin cehennem olur.

Her ikisinden de, beddua alma
En ağır cezayı, karşında bulma
Sonunda, saçını başını yolma
İnanmazsan, yerin cehennem olur.

İster on olsun, ister elli yaşın
Elleri üstünde, sıkışsa başın
Dualarını al, hayrolsun işin
Anlamazsan, yerin cehennem olur.

Tahmazoğlu der ki, Haktandır emir
Hürmetle geçmeli, var olan ömür
Reddedersen, orda olursun kömür
İdrak edersen, yerin cennet olur.

Şair TAHMAZOĞLU
 




30 Eylül 1999 Perşembe

Ana-babaya hizmet
 
İmandan sonra birinci vazifemiz ana-babanın kalbini kırmamaktır. Onlar ne kadar kötü olsalar da, yine her şeyin üstünde hakları vardır. Onların kalbini kıranın ibâdeti kabul olmaz. Müslüman doğmamıza ve müslüman yetişmemize sebep olan ana-babamızın kalbini kırarsak Cennete girmemiz düşünülebilir mi? Müslüman ana babamız, bizden razı olmadıkça, Allahü teâlânın sevdiği kulu olmamız çok zordur. İyilik ederek rızalarını almaya çalışmalıdır! Allahü teâlâ ana-babaya iyilik edin buyuruyor. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: 
(Ana-babasına hizmet edenin ömrü bereketli ve uzun olur. Onlara karşı gelenin ömrü bereketsiz ve kısa olur.) 
(Ana-babası, yanında ihtiyarladığı hâlde, [onların rızalarını alamayıp] Cenneti kazanamayanın burnu sürtülsün.) 
(Cihad, fisebilillah [Allah yolunda] sadece kılıç sallamak değildir. Ana-babaya veya evlada bakmak da cihaddır. Ele muhtaç olmamak için çalışmak da cihaddır.) 
Yükle tavaf eden zat 
Hasan-ı Basri hazretleri, Kâbe’yi tavaf ederken sırtında yük olan bir zat görüp der ki: 
- Niçin yükle tavaf ediyorsun? 
- Bu yük değil, babamdır. Bunu Şam’dan yedi defa getirip tavaf ettim. Çünkü, bana dinimi, imanımı öğretti. Beni islâm ahlâkı ile yetiştirdi. Bendeki hakkı büyüktür. 
- Kıyamete kadar böyle arkanda taşısan, bir defa kalbini kırmakla bu yaptığın hizmet boşa gider. Bir defa da gönlünü yapsan, bu kadar hizmete karşılık olur. 
Ana-babaya sert bakmamalı, şefkatle ve sevgi ile bakmalıdır! Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: 
(Ana-babanın yüzüne sevgi ile bakmak ibâdettir.) 
(Ana-babanın yüzüne şefkatle bakana, kabul olmuş bir hac sevabı yazılır.) 
(Huzurunda alıcı ile satıcı arasındaki köle gibi durmayan kimse babasının hakkını ödeyemez.) 
Evladın, ana-babasına, sevgi ile bakışı için, kabul edilmiş bir hac sevabı verileceği bildirilince, oradakiler, (günde bin defa bakarsa da böyle sevaba kavuşur mu) diye sorunca, Peygamber efendimiz, (Günde yüzbin defa baksa da böyle sevaba kavuşur) buyurdu. 
Evliyanın büyüklerinden birisi, nafile hacca gitmek üzere yola çıktı. Bir ara Bağdat’a uğradı. Orada Ebu Hazım-ı Mekki hazretlerini ziyaret etti. O esnada uyuyordu. Bir müddet bekledi. Uyandı ve o zata, (Şimdi Resulullah efendimizi rüyada gördüm. Bana, senin hakkında, (Annesinin hakkını gözetsin, bu, hac etmekten daha iyidir) haberini ulaştırmamı emretti) dedi. Bunun üzerine o zat geri döndü ve bütün hayatı boyunca annesine hizmet edip duâsına kavuştu. 
Buharî’deki hadis-i şerifte özetle deniyor ki: Eski ümmetlerden üç kişi yolculuğa çıkarlar. Geceyi geçirmek üzere bir mağaraya girince, dağdan bir kaya parçası yuvarlanarak mağaranın ağzını kapatır. “Bizi bu kayadan ancak iyi amellerimizi dile getirerek Allaha yapacağımız duâ kurtarabilir” derler. 
İçlerinden birincisi, (Anam babam çok yaşlı idi. Onları doyurmadan çoluk çocuğumu ve hayvanlarımı doyurmazdım. Bir gün, odun toplamak için uzaklara gitmiştim. Geç vakte kadar da dönemedim. Akşam içecekleri sütü, getirdiğimde anamla babam uyumuşlar. Onlara sütlerini içirmeden önce çoluk çocuğumun ve hayvanlarımın karınlarını doyurmazdım. Çocuklar da, yanımda ağlıyorlardı. Çanak elimde sabaha kadar onların uyanmalarını bekledim. Uyanınca sütlerini içtiler. Ya Rabbi bunu senin rızan için yapmışsam buradan bizi kurtar.) der. Kaya biraz açılır. Fakat çıkmak mümkün değil. 
İkincisi, her türlü imkan varken çok sevdiği amcasının kızı ile zina etmediği ve kıza verdiği 120 dinar altını almadığı olayı hatırlayıp, (Ya Rabbi, bunları senin rızan için yapmışsam bizi buradan kurtar) der. Kaya biraz daha açılır. Ancak yer çıkabilecekleri kadar değildir. 
Üçüncüsü, (Çalıştırdığım işçilerden biri ücretini almadan gitmişti. Ben de onun ücretini ürettim. Bundan birçok mal meydana geldi. Bir müddet sonra bana gelip ücretini istedi. (Şu gördüğün develer, sığırlar, koyunların hepsi senin ücretinden üremiştir, al götür) dedim. O da (benimle alay etmiyorsun ya) dedi. Ben de (hayır, alay etmiyorum, doğrusu bu) deyince, malların hepsini alarak götürdü. Bana hiçbir şey bırakmadı. Ya Rabbi bunu senin rızan için yapmışsam, içinde bulunduğumuz şu belâdan bizi kurtar) der. Bunun üzerine kaya tamamen açılır. Onlar da mağaradan çıkar..

.



 


 
 
Ana-babanın seksen hakkı

Sual: Ana-baba hakları nelerdir?
CEVAP
İmam-ı Nesefi hazretleri bildiriyor ki: 
Ana-babanın evladı üzerinde seksen kadar hakkı vardır. Kırkı sağlığında, kırkı vefatından sonradır. Sağlığında olan kırk haktan onu bedenle, onu dil ile, onu kalble, onu da para iledir.

Bedenle olan hakları:
1-
 Hizmet ederek rızalarını almak. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Ana-babasına hizmet edenin ömrü bereketli ve uzun olur.)[İslam Ahlakı]

(Ana-babasını dine uygun hizmetleriyle razı eden, Allahü teâlâyı razı etmiş olur, onları gazaplandıran, Allahü teâlâyı gazaplandırmış olur.)
 [İbni Neccar]

(Ana-babası, yanında ihtiyarladığı halde,
 [rızalarını alamayıp]Cenneti kazanamayanın burnu sürtsün.) [Tirmizi]

Hasan-ı Basri hazretleri, Kâbe’yi tavaf ederken sırtında yük olan bir zat görüp der ki:
- Niçin yükle tavaf ediyorsun?
- Bu yük değil, babamdır. Bunu Şam’dan yedi defa getirip tavaf ettim. Çünkü, bana dinimi, imanımı öğretti. Beni İslam ahlakı ile yetiştirdi.
- Kıyamete kadar böyle arkanda taşısan, bir defa kalbini kırmakla bu yaptığın hizmet boşa gider. Bir defa da gönlünü yapsan, bu kadar hizmete karşılık olur.

Ana-babaya hizmette kusur etmemelidir. Hazret-i İbni Abbas, "Ana-babana karşı, kusurlu, güçsüz, aşağı bir kölenin, sert, kaba efendisine karşı bulunduğu hâl üzere ol!" buyurdu. 
Anneye hürmet ve hizmet, babadan önce gelir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Anneye yapılan iyiliğin ecri iki mislidir.) [İ. Gazali]

(Önce annene, sonra babana, kız kardeşine, erkek kardeşine ve sırası ile diğer yakınlarına iyilik et!)
 [Nesai]

(Veysel Karani’nin kavuştuğu bütün ihsan ve dereceler, anasına yaptığı iyilik sebebiyledir.)
 [R.Nasıhin]

(Ya Resulallah, annem müşriktir. Ona iyilik etmem caiz midir?) diye sorana, (Evet, annene iyilik ve ihsanda bulun!) buyuruldu. (Ebu Davud)

Her Peygamber, kendi annesinden de üstündür. Buna rağmen, Peygamberler de annelerine hürmet ve hizmet etmişlerdir.

Kâfir olan ana-babaya hizmet etmek, nafakalarını vermek, ziyaretlerine gitmek gerekir. Küfre sebep olan şeyleri yaptıracaklarından korkulursa, ziyaretlerine gidilmez. (Bezzâziyye)

Hazret-i Musa, Cennetteki komşusunun kim olduğunu Hak teâlâdan sorup öğrendikten sonra yanına gider. Bu bir kasaptır. Kasap, bir parça et pişirir. Asılı zenbili aşağı alır, çok zayıf bir kadına et ve su verir. Üstünü başını temizleyip, zenbile koyar. Kasap, (Bu annemdir. Yaşlanıp bu hale girdi; sabah-akşam böyle bakarım) der. Kasabın annesinin, (Ya Rabbi oğlumu Cennette Musa aleyhisselama komşu eyle) dediğini Hazret-i Musa da işitir. Kasaba, (Müjde, Allahü teâlâ, seni Musa aleyhisselama komşu etti) buyurur. (Şir’a)

2-
 İyilik etmek. Ana-babaya iyilik ve ihsan, evlada farzdır. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Ana-babasına iyilik eden evlat, Peygamberlerle beraber Cennete girer.) [İ. Rafii]

(Ana-babasına iyilik edenin ömrü uzun, rızkı bereketli olur.) 
[İ. Ahmed]

(Ana-babanıza ihsan ederseniz, çocuklarınız da size ihsan eder.)
[Taberani]

(Sen de malın da babana aittir.) [İbni Mace]

3- 
Asi olmamak, karşı gelmemek. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Ana-babaya karşı gelmek büyük günahtır.) [Buhari] 

(Ana-babasına asi olan Cennete giremez.) [Nesai]

(Ana-babasına karşı gelenin ömrü bereketsiz ve kısa olur.) [İslam Ahlakı] 

İmanı olanlardan Cehennemden en sonra çıkacak olanlar, Allahü teâlânın yolunda olan ana-babasının İslamiyet’e uygun olan emirlerine asi olanlardır.

Ana-babanın ve hiç kimsenin, dine uymayan emri yapılmaz. Fakat, ana-babaya, yine tatlı söylemek, onları incitmemek gerekir.

Ana-baba kâfir ise, onları kiliseden, meyhaneden, sırtta taşıyarak bile, geri getirmek gerekir. Fakat, oralara götürmek gerekmez. 

Ana-baba zalim de olsa, onlara karşı gelmek, onlarla sert konuşmak caiz değildir.
(Anam-babam çok şefkatsiz, onlara nasıl itaat edeyim) diyen bir kimseye, Resulullah efendimiz buyurdu ki:
(Anan seni 9 ay karnında gezdirdi. 2 yıl emzirdi. Seni büyütünceye kadar koynunda besledi ve kucağında gezdirdi. Baban da seni büyütünceye kadar birçok zahmete katlandı. İdare ve maişetini temin etti. Sana dinini, imanını öğretti. Seni islam terbiyesi ile büyüttü. Şimdi nasıl olur da, şefkatsiz olurlar? Bundan daha büyük ve kıymetli şefkat olur mu?) [Ey Oğul İlmihali]

(Ya Resulallah, yaşlı anama elimle yedirip içiririm. Abdestini aldırır, sırtımda taşırım. Hakkını ödemiş olur muyum?) diye soran kişiye buyurdu ki:
(Hayır, yüzde birini bile ödemiş olamazsın. O sana, yaşaman için hizmet ediyordu, sen ise, ölümünü bekleyerek hizmet ediyorsun. Ancak Allahü teâlâ, bu az iyiliğine karşılık çok sevap ihsan eder.) [R. Nasıhin]

Bir zat, (Ya Resulallah, ana-baba, evladına zulmetse de rızalarını almayan Cehenneme girer mi?) diye sorunca, cevaben 3 defa (Evet zulmetseler de rızalarını almayan Cehenneme girer) buyurdu. (Beyheki)

Şu halde ana-baba zalim olup, evlada zulmetseler de, günah işlemeyi emretseler de, yine onları üzmemeye, küstürmemeye çalışmalıdır! Günah olan emirleri yapılmaz ama, yine de onları üzücü söz söylemek caiz olmaz.

Ana-baba kötü bile olsa, yine onlarla iyi geçinmelidir! Ziyaretlerini terk etmek büyük günahtır. Hiç olmazsa, selam göndererek, tatlı mektup yazarak, telefon ederek, bu günahtan kurtulmalıdır!
Kur'an-ı kerimde 3 şey, 3 şeyle beraber bildirildi. Biri yapılmazsa, ikincisi kabul olmaz. Peygambere itaat edilmezse, Allah’a itaat edilmiş olmaz. Ana-babaya şükredilmedikçe, Allahü teâlâya şükredilmiş olmaz. Malın zekatı verilmedikçe, namazlar kabul olmaz. (Tefsir-i Mugni) 

4-
 İtaat etmek, karşı gelmemek, günah olmayan emirlerini yapmak.
Hazret-i Musa, Allahü teâlâdan 9 defa nasihat istedi. Hepsinde de, ana-babaya itaat etmesi emrolundu. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Ana-babaya itaat, Allah’a itaattir, onlara asi olmak, Allah’a asi olmaktır.) [Taberani] 
Babasına asi gelen, çocuğundan mürüvvet göremez, muradına kavuşamaz, ailesi ile geçinemez, evinin tadı bozulur. (Şir’a)

5-
 Sert bakmamak, şefkatle, sevgi ile bakmak. Ana-babasına şefkat ve sevgi ile bir defa baksa, kabul edilmiş bir hac sevabına kavuşur.
Peygamber efendimiz (Ana-babanın yüzüne merhametle bakana, hac ve umre sevabı yazılır) buyurunca, (Günde bin defa bakarsa da böyle midir?) denildi. Cevaben buyurdu ki:
(Günde yüzbin defa baksa da...) [R. Nasıhin]

Yine buyurdu ki:
(Ana-babanın yüzüne sevgi ile bakmak ibadettir.) [Ebu Nuaym]

6-
 Üzmemek, incitmemek, rızalarını kazanmak. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Rabbin rızası, ana-babanın rızasında, gazabı da, ana-babanın gazabındadır.) [Buhari]

(Ana-babasının rızasını alan mümine Cennetten iki kapı, üzene de Cehennemden iki kapı açılır.) [Beyheki]

(Ana-babasını razı eden mümin, ne yaparsa yapsın Cehenneme girmez, inciten de Cennete girmez.) 
[Şir’a]

(Hak teâlâ, bazı günahların cezasını kıyamete kadar geciktirir. Ana-babaya isyan bundan müstesnadır.) 
[Hakim]

Ana-babayı üzmek, onlara eziyet etmek büyük günahtır. Ana-babanın veya hiç kimsenin günah olan emirleri yapılmaz. Ana-babanın yemeklerinde haram karışığı olduğu şüpheli olsa, ana-baba bu yemekten yemesi için evladını zorlasa, evladın o yemekten yemesi gerekir. Çünkü şüpheli şeylerden kaçınmak vera, ana-babanın rızasını almak ise vaciptir. Fakat gayrı meşru emirleri dinlenmez. Mesela onlar, (İçki iç, namaz kılma, yoksa senden razı olmayız) deseler de, haram olan şeyler yapılmaz. Çünkü (Halıka isyan olan işte, kula itaat edilmez) emri vardır. Hak teâlâ buyuruyor ki:
(Biz, insana, ana-babasına iyi davranmasını tavsiye ettik. Eğer onlar, seni, hakkında bilgin olmayan bir şeyi bana ortak koşman için zorlarlarsa, onlara itaat etme.) [Ankebut 8]

Ana-babası günah işleyen çocuk, bunlara bir defa nasihat eder. Kabul etmezlerse, susar. Onlara dua eder. 

7-
 İzinsiz sefere gitmemek.
Hacca giderken, muhtaç olmayan ana-babadan izin almak sünnettir.
Ana-baba muhtaç ise, izinsiz gitmek haramdır. Ana-babası muhtaç olmayan, onlardan izinsiz farz olan hacca gidebilir. Fakat nafile olan hacca izinsiz gidemez. (Redd-ül Muhtar)

Cihad için izin isteyen birine Peygamber efendimiz, ana-babasının sağ olduğunu öğrenince, (Burada kal, onlara hizmet et, onlara hizmet cihaddır.) (Buhari)

Cihada gitmek için gelen başka birisine de buyurdu ki: 
(Annenin yanından ayrılma! Cennet onun ayağı altındadır.)[Nesai]

Biri de, hicret etmek için gelip, (Ya Resulallah, ana-babamı ağlatarak geldim) dedi. Peygamber efendimiz bu duruma üzülerek buyurdu ki: 
(Hemen git, onları ağlattığın gibi güldür!) [Ebu Davud]

Ana-babayı ziyaret etmemek büyük günahtır. Hiç olmazsa, selam göndererek, tatlı mektup yazarak bu günahlardan kurtulmalıdır.

8-
 Saygıda, hürmette kusur etmemek. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Büyüğünü saymayan bizden değildir.) [Tirmizi]

Onları görünce ayağa kalkmak, yanlarına gitmek, onlar oturuncaya kadar ayakta durmak, izinsiz oturmamak gerekir. Otururken edepli oturmalı, ayağını uzatarak oturmamalı, bacak bacak üstüne atmamalıdır. Onlar bana bir şey demiyor diye bunları ihmal etmemelidir.

9-
 Onlarla yolda giderken, arkalarından gitmek. Zaruretsiz önlerinde yürümemek.

10-
 Çağırınca, hemen kalkıp yanlarına gitmek, buyurun demek. Ana-baba çağırınca, farz namazı bozmak caiz olur ise de, ihtiyaç yoksa, bozmamalıdır. Sünnetler bozulur. Hak teâlâ buyurdu ki:
(Ya Musa, benim indimde çok ağır ve büyük bir günah vardır ki, o da, ana-baba evladını çağırınca, emrine uymamasıdır.) [İslam Ahlakı]

Dil ile olan hakları:
1-
 Yumuşak söylemek, tevazu etmek. Öf bile dememek. Hak teâlâ buyuruyor ki:
(Biz insana, ana-babasına iyilik etmesini tavsiye ettik.) [Ahkaf 15]

(Rabbin, yalnız kendisine kulluk etmenizi, ana-babanıza da iyi davranmanızı emretti. Onlardan biri veya ikisi senin yanında yaşlanırsa, kendilerine öf bile deme; ağır söz söyleme, onlarla yumuşak ve tatlı konuş, onlara acı, tevazu kanadını gerip "Rabbim, küçükken beni yetiştirdikleri gibi sen de onlara merhamet et" diye dua et.)
 [İsra 23, 24]

Hasan-ı Basri hazretleri buyurdu ki:
(Âlim bir evladın ana-babası kâfir olsa, kuyudan su çekmeleri için ona muhtaç olsalar, o da birkaç kova çektikten sonra öf dese, bu sebeple bütün amellerinin sevabı yok olur.)

2-
 Konuşurken sesini, onların sesinden yüksek çıkarmamak.

3-
 Yanlarında çok konuşmamak, edebi aşmamak. Ana-baba bildiği şeyleri de anlatsa, yine aynı şeyler mi dememek. Hiç duymamış gibi can kulağı ile dinlemek.

4-
 Kaba, dokunaklı ve argo söz söylememek. Mesela iki kardeşi olan biri, öteki kardeşini kastedip (Oğlun şunu yaptı. Ben yapsam kıyameti koparırdınız) veya (Anne torunu tepene çıkartıyor, çok şımartıyorsun. Söz dinletemiyoruz) gibi sözlerle ana-babayı üzmemelidir. Çocuklarını ana-babanın yanında dövmemeli, azarlamamalıdır. Böyle şeyler ana-babayı üzer. 

5-
 Hanımını onlardan üstün tutmamak. Peygamber efendimiz buyuruyor ki:
(Hanımını anasından üstün tutana lanet olsun! Onun farz ve diğer ibadetleri kabul olmaz.) [Şir’a]

6-
 İsimleri ile çağırmamak, sözlerini kesmemek, sözlerinin arasına girmemek. Bilgiçlik taslamamak. Ana-baba yanlış da söylese, öyle değil diyerek itiraz etmemek.

7-
 Ana-babanın arasını açacak söz ve hareketlerden uzak durmak. Ana-baba ile oğul veya kızın arasını açacak işlerden uzak durmak. Gelinleri, ana-baba ile oğullarının arasını açacak sözlerden uzak tutmalıdır. Peygamber efendimiz, (Ana ile oğulun arasını açana lanet olsun) buyurmuştur. (Gunye)

8-
 Konuşurken, yap, yapma gibi ifadeler kullanmamak. Yapar mısın gibi ricada bulunmalıdır. 

9-
 Hayır dualarını almak. Ana-baba duasını ganimet bilmek. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: 
(Üç kişinin duası kabul olur. Ana-baba, mazlum ve misafirin duası.) [Tirmizi]

(Ana-babanın duası, ilahi hicaba ulaşır, duaları kabul olur.) [İbni Mace] 

10-
 Beddualarını almamak. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Ana-babanın çocuğuna ve mazlumun zalime olan bedduaları, reddolmaz.) [Tirmizi]

(Kendinize, evladınıza ve malınıza beddua etmeyin! Duaların kabul olduğu bir saate rastlar da bedduanız kabul olur.)
 [Müslim]

Ana-baba çağırdığı zaman herhangi bir işle uğraşırsan, hemen onu terk edip, derhal ana-babanın emrine koş! Anan-baban sana kızıp bağırırsa, onlara sen bir şey söyleme! Ananın-babanın duasını almak istersen, sana emrettikleri işleri çabuk ve güzel yapmaya çalış! Bu işini beğenmeyip sana gücenmelerinden ve beddua etmelerinden kork! Sana darılır iseler, onlara karşı sert söyleme! Hemen ellerini öperek gazaplarını teskin et! Ananın-babanın kalblerine geleni gözet! Çünkü senin saadet ve felaketin, onların kalblerinden doğan sözdedir. Anan-baban hasta ise, ihtiyar ise, onlara yardım et! Saadetini onlardan alacağın hayır duada bil! Eğer onları incitip, beddualarını alırsan, dünya ve ahiretin harap olur. Atılan ok tekrar geri yaya gelmez. Onlar hayatta iken, kıymetini bil!

Kalb ile olan hakları:
1-
 Acımak, merhamet etmek. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Merhamet etmeyene, merhamet edilmez, acımayana acınmaz.)[Müslim]

2-
 Sevmek. Her fırsatta ana-babanın ellerini öpmeli, sevdiğini hissettirmelidir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Annesinin ayağını öpen, Cennetin eşiğini öpmüş olur.) [Şir’a]

3-
 Sevinçlerine sevinmek. Bir şeye sevinince, (Ne iyi olmuş, hayırlı olsun) gibi sözlerle memnuniyetini bildirmelidir.

4-
 Üzüntülerine üzülmek, dertleri ile hemdert olmak. Bir şeye üzülmüşlerse, (Geçmiş olsun) diyerek ilgilendiğini, üzüldüğünü bildirmeye çalışmalıdır.

5-
 Çok söylemelerinden incinmemek. İncinse bile, kesinlikle incindiğini hissettirmemek.

6-
 Sitem ve cefalarına kızmamak. Sözlerini hiç duymamış gibi hareket etmek.

7-
 Onlardan razı olmak. Ne yapıp yapmalı, onların rızalarını almaya çalışmalıdır. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: (Allahü teâlânın rızası ana-babanın rızasındadır.) [R. Nasihin]

8-
 İncitmekten çok korkmak. İsra suresinin 23. âyet-i kerimesinde ana-babaya iyi davranmak, onlara yumuşak ve tatlı söylemek emredilmektedir. Gaflete düşüp ana-babanın kalbini kırarsan, derhal rızalarını almaya çalış, yalvar ve ne yaparsan yap, onların gönlünü al!

9-
 Nazlanmamak. Aksine onların nazına katlanmalıdır. Çünkü ana-baba küçükken bizim çok nazımızı çektiler. Nazlanma sırasının onlarda olduğunu unutmamalıdır.

10-
 Sıkıntı görse de, ölseler de kurtulsak diye düşünmemek, çok yaşamalarını arzu etmek. Onlar, bizden çok sıkıntı gördükleri halde, yaşamamızı istemişlerdi. İcabında kendileri aç durup bizi doyurmuşlardı.

Mal, para ile olan hakları:
1-
 Kendinden önce, onlara elbise almak. Kendi yiyeceğinden iyisini onlara vermek.

2-
 Uzakta iseler ziyaretlerine gitmek. Ana-baba ve mahrem akrabaları ziyaret etmek vaciptir. Hiç olmazsa, selam göndererek, tatlı mektup yazarak bu günahlardan kurtulmalıdır. Ziyarette sıra, ana, baba, evlat, dede, nine, kardeş, amca, hala, dayı ve teyzedir.

3-
 Beraber yemek.

4-
 Arzularını sormak, öğrenip yerine getirmek.

5-
 Evlerini temizlemek, boyamak, tamir etmek.

6-
 Para vermek. İhtiyaçları olup da söyleyemezler belki.

7-
 Malı, parayı onlara serbest etmek. Ne zaman isterseniz, malım, param size feda olsun demeli, bir kızgınlıkları varsa, bu yolla onları teskin etmelidir. Ana-babaya harcanan paradan sual olunmaz. Muhtaç olan ana-babaya yardım farzdır. Kur'an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki: 
(Ana-babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yolculara infak edin!) [Bekara 215]

Kime infak edeceğini soran kimseye Resulullah efendimiz, (Kendine, ana-babana, sonra hanımına ve çocuklarına, hizmetçine bundan sonrasını da artık sen bilirsin) buyurdu. (Nesai)

Babası hasta olup, bakacak kimse bulunamazsa, kocasından izinsiz gidip hizmet eder. Zimmi baba da böyledir. Çocuk, zengin olan babasına bakmaya mecbur değildir. (Bezzâziyye)

Zengin çocuğun, fakir olan ana-babasına nafaka vermesi farzdır. Fakir kimsenin, fakir babasına nafaka vermesi farz değildir. Fakir olan ana-babasını kendi evine alıp, birlikte otururlar. (Fetava-i Hayriyye)

Ana-babadan birine iyilik edince öteki incinirse, babaya hürmet ve itaat etmeli, anaya hizmet, yardım ve ihsan etmelidir.

8-
 Ara sıra güzel yemek yapıp, davet etmek. Gönülleri ister de, belki söyleyemezler.

9-
 Dostlarını, dost bilip davet ederek gönüllerini almak. Düşmanlarından da uzak durmaya çalışmak.

10-
 Hastalandıkları zaman, tedavileri ile meşgul olmak, ilaç almak. Bir bakıcı, bir hizmetçi tutmak yerine, bizzat kendisi hizmet etmeye çalışmalıdır. 

Vefatlarından sonraki 40 hak:
1-
 Definlerinde erken davranmak.

2-
 Sünnet üzere yıkamak. Bu işi bilen iyi kimselere yıkatmalıdır.

3-
 Sünnet üzere kefenlemek.

4-
 Caiz olmayan kefen yapmamak.

5-
 Sünnet olan sayıya dikkat etmek. Erkeklere 3 parçadan fazla yapmamak.

6-
 Kefende israf etmemek.

7-
 Helal parasından kefen almak.

8-
 Cenaze namazını biliyorsa kendisi kıldırmak. Bid'at ehli kimselere kıldırmamak.

9-
 Onlara hep dua etmek. Bir hadis-i şerif meali: (Ana-babasına dua etmeyenin rızkı kesilir.) [Şir’a]

10-
 Toprağa kendisi koymak.

11-
 Mezarı kazan ve çalışanları memnun etmek.

12-
 İyi ve salih kimselerin arasına defnetmek.

13-
 Kötülerin arasına gömmemek. Çünkü kötü komşudan onlara sıkıntı gelir.

14-
 Kabrin üzerini balık sırtı gibi yapmak.

15-
 Kerpiç kullanmak.

16-
 Pişmiş tuğla kullanmamak. Çivi, tuğla gibi fırınlanmış şeyleri kabrin içinde kullanmak mekruhtur. Kabrin üstünü, dışardan tuğla ve mermerle örtmek caizdir. 

17-
 Toprağı başında sadaka vermek.

18-
 Kabir başında dua etmek. [Sadakayı ve duayı geciktirmemek. 40. ve 52. gece gibi bid'at olan işlerden uzak durmak.]

19-
 Borçlarını ödemek.

20-
 Telkini kendi vermek.

21-
 İskatını hemen yapmak. Ölünün namaz ve oruç borcu için, başkası onun yerine namaz kılamaz ve oruç tutamaz. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Başkası yerine oruç tutulmaz ve namaz kılınmaz. Fakat onun orucu ve namazı için fakir doyurulur.) [Nesai]

22-
 Mezar taşına caiz olmayan ifadeler yazdırmamak. Mesela Fatiha veya Besmele veya âyet yazmak caiz değildir. Latin harfleriyle de caiz olanı yazmamalıdır. Başkaları uzun yıllardan beri yazıyorsa da, caiz değildir.

23-
 Vasiyetlerini yerine getirmek. Dine uygun değilse yerine getirilmez.

24-
 Namazlardan sonra dua edip, sevaplarını onların ruhlarına göndermek. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Ana-babasına asi olan, vefatlarından sonra, onlar için dua etse, Allahü teâlâ, onu, ana-babasına itaat edenlerden yazar.) [İbni Ebiddünya]

25-
 Sevabı onlara olmak üzere oruç tutmak.

26-
 Sevabı onlara olmak üzere hac etmek. Âlimlerin çoğuna göre ana-baba için hac caizdir. 
Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Ölmüş ana-babası adına hac edene, hem kendi, hem de ana-babası için hac yapmış sevabı verilir. Ana-babasının ruhuna müjde verilir.) [Dare Kutni]

27-
 Sevabı onlara olmak üzere sadaka vermek. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Sadaka verirken, sevabını müslüman ana-babanızın ruhuna niye hediye etmezsiniz? Hediye ederseniz, verdiğiniz sadakanın sevabı, onların ruhuna gideceği gibi, sevabından hiçbir şey eksilmeden size de yazılır.) [Taberani]

28-
 Kabirlerini ziyaret edip Kur'an-ı kerim okumalıdır. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Ana-babasının veya birinin kabrini ihlasla ve mağfiret umarak ziyaret eden, kabul olmuş bir hac sevabı alır ve bunu âdet edinenin kabrini de melekler ziyaret eder.) [Hakim]

29-
 Kabirlerini Cuma günleri ziyaret etmek. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Ana-babanın kabrini, Cuma günleri ziyaret edenin günahları affolur, haklarını ödemiş olur.) [Tirmizi]

30-
 Ziyarette dua ve Kur'an-ı kerim okumakla meşgul olmak, uygunsuz söz söylememek. 

31-
 Sağlıklarında incinmiş iseler, çocuk salih olunca razı olurlar. Onların öğrettikleri iyi şeylerle amel ettiği müddetçe, sevabı onlara da ulaşır.

32-
 Onlardan kötü bir yol edinmiş ise, her yaptığından onlara da günah ve azap gider. Bunun için, onlardan veya onların vasıtası ile öğrendiği kötü şeyleri terk etmeli, kendi kötü amelleri ile, onlara kabirde azap ettirmemelidir.

33-
 Ana-babaya sövmemek. Hadis-i şerifte, (Ana-babaya sövmek büyük günahtır) buyuruldu. (Buhari) Yani birinin ana-babasına söversen, o da senin ana-babana sövebilir.

34-
 Yakınlarına iyi davranmak. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Ölmüş ana-baba için dua ve istiğfar etmek, borçlarını ödemek, dostlarına ikram etmek, onların yakınlarını ziyaret etmek, iyi davranmak suretiyle onlara ikramda bulunun.) [Hakim]

35-
 Dostlarını ziyaret etmek. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Babası öldükten sonra, onun dostlarını ziyaret eden, en iyi iyiliği yapmış olur.) [Müslim]

36-
 Dostları ile görüşmek. Hadis-i şerifte (İyiliklerin en mükemmeli, baba dostunu görüp gözetmektir) buyuruldu. (Müslim)

37-
 Fıtır bayramında, sevabı onlara olmak üzere sadaka-i fıtır vermek.

38-
 Kurban bayramında sevabı onlara olmak üzere kurban kesmek.

39-
 Ana-babanın sevdiği yemeği yapıp, fakirlere verip ruhlarını şâd etmek.

40-
 Kötülüklerini söylememek. Hadis-i şerifte (Ölülerinizi hayırla anın, iyiliklerini söyleyin, kötülüklerini açıklamayın) buyuruldu. (Tirmizi)
 

 
 
Kadın-erkek ve anne

 
Sual: Âyet ve hadiste ana hakkının öneminin büyük olduğu, bu bakımdan kadının erkekten üstün olduğu söyleniyor. Üstünlüğün cinsiyet ile ilgisi var mıdır?
CEVAP
Dinimizde ırk, renk ve cinsiyet üstünlüğü yoktur. Üstünlük, takvaya, Allah indindeki dereceye göredir. Müslüman zenci bir kadın, müslüman olmayan beyaz bir kraldan çok üstündür. Mukayese bile edilmez. Birisi ebedi Cennetlik, öteki ise ebedi Cehennemliktir.

Anne hakkı önemlidir. Anneye hürmet ve hizmet, babadan önce gelir. Biri, sual etti ki:
- Ya Resulallah, insanlar içinde iyilik etmeme en layık olan kimdir?
- Annendir.
- Sonra?
- Annendir.
- Daha sonra?
- Babandır. (Buhari, Müslim)

Başka bir hadis-i şerifte de, (Önce, annene, sonra babana, kız kardeşine, erkek kardeşine ve sırası ile diğer yakınlarına iyilik et!) buyuruldu. (Nesai)

Üstünlük ve Hak
Üstünlük başka, hakkı olmak, iyiliğe layık olmak başkadır. Anne, kâfir bile olsa ona iyilik etmelidir! Bir kimse (Ya Resulallah, annem müşriktir. Ona iyilik etmem caiz midir?) diye sorunca, (Evet annene iyilik ve ihsanda bulun!) buyuruldu. (Ebu Davud)

Her Peygamber, kendi annesinden de üstündür. Buna rağmen, Peygamberler de annelerine hürmet ve hizmet etmişlerdir. Çünkü anne, hak sahibidir, hizmete ve hürmete layıktır. Hakkı bulunmak, hizmete ve hürmete layık olmak ayrı, üstün olmak ayrıdır. Bir zat sual etti ki:
- Ya Resulallah cihada gitmek istiyorum.
- Annen var mı?
- Evet var.
- Ona hizmet et, Cenneti, onu razı etmekle kazanırsın! (Taberani)

Cihada gitmek için gelen başka birisine de, (Annenin yanından ayrılma! Cennet onun ayağı altındadır) buyuruldu. (Nesai)

Hak sahibi olmak, üstün olmayı gerektirmez. Hadis-i şerifte (İnsanlar içinde en büyük hak sahibi, erkeğin üzerine annesi, kadının üzerine de kocasıdır) buyuruluyor. (Hakim)

Ana-babanın evladı üzerinde hakkı olduğu gibi, evladın da ana-baba üzerinde hakkı vardır. Erkeğin hanımı üzerinde hakkı olduğu gibi, hanımın da kocası üzerinde hakkı vardır. Fakat ana-baba hakkı ve koca hakkı daha önce gelir. Bu öncelik, üstün olmayı göstermez. Buradan (İslamiyet evlada veya kadına hak tanımıyor) demek iftira olur. Kimin imanı daha kuvvetli ve kim Allahü teâlânın emirlerine daha çok riayet ediyorsa o daha üstündür. (K. Saadet)
 


 
 
Kayınpedere "baba" demek

 
Sual: Kayınvalideye ve kayınpedere, "Ana - baba" demek caiz midir?
CEVAP
Kayınvalideye ve kayınpedere, "Ana-baba" demek, akla yanlış gibi gelmekte ise de, ceddimiz hürmet olarak bunlara "Ana-baba" demişlerdir.

Bekara suresinin 133. âyet-i kerimesinde, Yakub aleyhisselama hitaben (Baban İbrahim, İsmail ve İshak) buyuruluyor. Bilindiği gibi, Yakub aleyhisselam, İshak aleyhisselamın oğludur. İsmail aleyhisselam amcası, İbrahim aleyhisselam ise dedesidir.

İbrahim aleyhisselamın babası Taruh olduğu halde, amcası ve üvey babası Azer için Kur'an-ı kerimde (İbrahim’in babası) ifadesi geçmektedir. (Enam 74)

Peygamber efendimizin, amcası Ebu Talibe ve Ebu Lehebe "Baba" dediği hadis-i şeriflerle sabittir. Türkiye’de de, insanlara iyilik eden, onları himayesine alan kimselere mecaz olarak, "Baba adam", "Fakir babası" dendiğini hepimiz biliriz. Yaşlı kimselere de hürmeten "Baba" denir.

Yaşlı kadınlara da , "Ayşe ana", "Fatma ana" veya "Hacı anne" dendiği meşhurdur. Böyle söylemekle, yani baba demekle, o kimse bizim babamız olmadığı gibi anne dediğimiz kadın da annemiz olmaz. Bunlar hürmet için söylenir.

Yine yaşlı kimselere, bir akrabalığımız olmadığı halde, "Amca, dede", yaşlı kadınlara da, "Teyze, nine" deriz. Bunlar bir saygı ifadesidir. 

Kayınvalideye ve kayınpedere, "Ana-baba" demek ise daha tabiidir. Riya maksadıyla söylenirse, riya, saygı için söylenirse saygı olur. Ceddimiz, kayınvalideye ve kayınpedere, "Hanım anne", "Bey baba" da demişlerdir. Hakiki ana-baba ile karışmamaları için böyle söylemek daha iyidir. Bazı yerlerde kayınvalideye "Cici anne" de diyorlar. Bunlar mubah âdetlerdir. Günah olmayan âdetlere uymakta mahzur yoktur. Hatta mubah olan âdete uymamak şöhrete, kalb kırmaya sebep olursa böyle âdetlere uymak gerekir. (Hadika)
 

 
 
Ana-babaya hizmet

 
Sual: Ana baba hakkı, onlara hizmetin önemi hakkında bilgi verir misiniz?
CEVAP
İmandan sonra birinci vazifemiz ana-babanın kalbini kırmamaktır. Onlar ne kadar kötü olsalar da, yine her şeyin üstünde hakları vardır. Onların kalbini kıranın ibadeti kabul olmaz. Müslüman doğmamıza ve müslüman yetişmemize sebep olan ana-babamızın kalbini kırarsak Cennete girmemiz düşünülebilir mi? Müslüman ana-babamız, bizden razı olmadıkça, Allahü teâlânın sevdiği kulu olmamız çok zordur. İyilik ederek rızalarını almaya çalışmalıdır!

Allahü teâlâ ana-babaya iyilik edin buyuruyor. (Nisa 36, Enam 151,Ankebut 8) 

Hadis-i şeriflerde de buyuruldu ki:
(Ana-babasına hizmet edenin ömrü bereketli ve uzun olur. Onlara karşı gelenin, âsi olanın ömrü bereketsiz ve kısa olur.)[Ey Oğul İlm.] 

(Ana-babası, yanında ihtiyarladığı halde, 
[onların rızalarını alamayıp] Cenneti kazanamayanın burnu sürtülsün.) [Tirmizi]

(Cihad, fisebilillah 
[Allah yolunda] sadece kılıç sallamak değildir. Ana-babaya veya evlada bakmak da cihaddır. Ele muhtaç olmamak için çalışmak da cihaddır.) [Deylemi]

Ana babanın yüzüne sert bakmamalı, şefkatle ve sevgi ile bakmalı! Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Ana-babanın yüzüne şefkatle bakana, kabul olmuş bir hac sevabı yazılır.) [İ.Rafii]

(Huzurunda alıcı ile satıcı arasındaki köle gibi durmayan kimse babasının hakkını ödeyemez.)
 [İ.Gazali]

Evladın, ana-babasına, sevgi ile bakışı için, kabul edilmiş bir hac sevabı verileceği bildirilince, oradakiler, (Günde bin defa bakarsa da böyle sevaba kavuşur mu?) dediklerinde, Peygamber efendimiz,(Günde yüzbin defa baksa da) buyurdu. (Şir’a)

Evliyanın büyüklerinden birisi, nafile hacca gitmek üzere yola çıktı. Bir ara Bağdat’a uğradı. Orada Ebu Hâzım-ı Mekki hazretlerini ziyarete gitti. O anda uyuyordu. Biraz bekledi. Uyandı ve o zata dedi ki:
- Şimdi Resulullah efendimizi rüyada gördüm. Bana, senin hakkında,(Annesinin hakkını gözetsin, bu, hac etmekten daha iyidir)haberini ulaştırmamı emretti. Bunun üzerine o zat geri döndü ve bütün hayatı boyunca annesine hizmet edip duasına kavuştu.

Buhari’deki hadis-i şerifte özetle deniyor ki: 
Eski ümmetlerden üç kişi yolculuğa çıkarlar. Geceyi geçirmek üzere bir mağaraya girince dağdan bir kaya parçası yuvarlanarak mağaranın ağzını kapatır. “Bizi bu kayadan ancak iyi amellerimizi dile getirerek Allahü teâlâya yapacağımız dua kurtarabilir” derler.

İçlerinden biri şöyle dedi: 
Anam-babam çok yaşlı idi. Onları doyurmadan çoluk çocuğumu ve hayvanlarımı doyurmazdım. Bir gün, odun toplamak için uzaklara gitmiştim. Geç vakte kadar da dönemedim. Akşam içecekleri sütü, getirdiğimde anamla babam uyumuşlar. Onlara sütlerini içirmeden önce çoluk çocuğumun ve hayvanlarımın karınlarını doyurmazdım. Çocuklar da, yanımda ağlıyorlardı. Çanak elimde tanyeri ağarıncaya kadar onların uyanmalarını bekledim. Anamla babam uyanıp sütlerini içtiler. (Ya Rabbi bunu senin rızan için yapmışsam buradan bizi kurtar)
Kaya biraz açıldı. Fakat çıkmak mümkün değildi. 

İkincisi, her türlü imkan varken çok sevdiği amcasının kızı ile zina etmediği ve kıza verdiği 120 dinar altını almadığı olayı hatırlayıp, (Ya Rabbi, bunları senin rızan için yapmışsam bizi buradan kurtar) dedi. Kaya biraz daha açıldı. Ancak yer çıkabilecekleri kadar değildi.

Üçüncüsü şöyle dedi: 
Çalıştırdığım işçilerden biri ücretini almadan gitmişti. Ben de onun ücretini ürettim. Bundan birçok mal meydana geldi. Bir müddet sonra bana gelip ücretini istedi. (Şu gördüğün develer, sığırlar, koyunların hepsi senin ücretinden üremiştir, al götür) dedim. O da (benimle alay etmiyorsun ya) dedi. Ben de (hayır, alay etmiyorum, doğrusu bu) deyince, malların hepsini alarak götürdü. Bana hiçbir şey bırakmadı. (Ya Rabbi bunu senin rızan için yapmışsam, içinde bulunduğumuz şu beladan bizi kurtar.) 

Bunun üzerine kaya tamamen açıldı. Onlar da mağaradan çıktı.
(Buhari)

Ana baba çağırınca
Sual:
 Ana baba çağırınca, namazda isek veya başka önemli bir iş yapıyorsak, hemen gitmek gerekir mi? İkisi aynı anda çağırırsa hangisini tercih etmelidir?
CEVAP
Ana babanın salih veya fâsık olmasının da, önemi vardır. Evladını İslam terbiyesi üzerine yetiştirmeyen ana babanın, evladı üzerinde ana babalık hakkı yoktur. Bakıp büyüttükleri için, başka hakları vardır. Ana babanın veya başkalarının dine aykırı emirlerine itaat edilmez.

Ana baba çağırdığı zaman, önemli bir işle uğraşılsa da, hemen onu terk edip, derhal ana babanın emrine koşmak gerekir. Allahü teala buyuruyor ki:
(Ya Musa, benim indimde çok ağır ve büyük bir günah vardır ki, o da, ana baba evladını çağırınca, emrine uymamasıdır.) [İslam Ahlakı]

Ana baba, çağırınca, farz namazı bozmak caiz olur ise de, ihtiyaç yoksa bozmamalıdır. Nafile ve sünnet namazlar, bozulur. Bunlar, imdat isterse, farzları da bozmak gerekir. Namaz kıldığını bilerek çağırıyorlarsa, nafileyi de bozmayabilir, bilmeyerek çağırdılarsa bozmak gerekir. 

İkisi aynı anda çağırırsa, anneyi tercih etmek gerekir. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Anne ve baba aynı anda çağırınca, önce annenin çağrısına uy!)[Deylemi]

Anneye hizmet
Sual:
 Annem babamdan ayrılınca, başka biriyle evlendi. Babam annemle görüşmemi istemiyor. Gizlice görüşsem, işlerine yardım etsem günah olur mu?
CEVAP
Babanız duymadan gizlice görüşünce günah olmaz. Anneye hürmet ve hizmet, babadan önce gelir.

Ana veya babadan birine iyilik edince öteki incinirse, babaya hürmet ve itaat etmeli, anaya hizmet, yardım ve ihsan etmelidir. (Hazanet-ür-rivayat)

Kâfir ana babaya hizmet
Sual: Kâfir ana babaya da hizmet edip ziyaretlerine gidilir mi?
CEVAP
Kâfir olan anaya babaya hizmet etmek, nafakalarını vermek, ziyaretlerine gitmek lazımdır. Küfre sebep olan şeyleri yaptıracaklarından korkulursa, ziyaretlerine gitmemeli. Kâfirlerle birlikte yiyip içmek, bir iki kere caizdir. Her zaman ise, mekruh olur.(Bezzaziyye - S. Ebediyye)

Sefere giderken
Sual: 
Sefere çıkarken ana-babadan izin almak gerekir mi?
CEVAP
Ticaret, hac, umre gibi tehlikeli olmayan yolculuklarda, ihtiyacı olmayan ana babanın iznini, rızasını almak lazım olmasa da, tehlikeli yolculukları için ve cihad için rızalarını almak lazımdır. İlim öğrenmek için gidilecek yolda ve yerde emniyet varsa ve ana-babanın yalnız kalarak helak olmaları tehlikesi yoksa, rızaları olmasa da, gitmek caizdir.

Hiçbir zaman ve hiçbir sebeple ana babaya karşı sert söylemek caiz değildir. Rızaları olmadan gitmek caiz olduğu zaman, gittiği yerden sık sık gönül alıcı mektup yazarak [telefon ederek veya başka bir vasıtayla] selam ve hediye yollayarak rızalarını almalıdır. (S. Ebediyye)
 

 

 
 
Ana babayı dinlemeyip evlenmek

Sual: Bir kızın salih ana babasını dinlemeyip sevdiği biri ile evlenmesi caiz midir? Ana-babanın evladı üzerinde ne hakkı vardır? 
CEVAP 
İmam-ı Nesefi hazretleri bildiriyor ki: 
Ana-babanın evladı üzerinde seksen kadar hakkı vardır. Bunlardan birkaçı şöyledir: Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Ana-babasını hizmetleriyle razı eden, Allahü teâlâyı razı etmiş olur, onları gazaplandıran, Allahü teâlâyı gazaplandırmış olur.)[İbni Neccar] 

Hasan-ı Basri hazretleri, Kâbe’yi tavaf ederken sırtında yük olan bir zat görüp der ki: 
- Niçin yükle tavaf ediyorsun? 
- Bu yük değil, babamdır. Bunu Şam’dan yedi defa getirip tavaf ettim. Çünkü, bana dinimi, imanımı öğretti. Beni İslam ahlakı ile yetiştirdi. 
- Kıyamete kadar böyle arkanda taşısan, bir defa kalbini kırmakla bu yaptığın hizmet boşa gider. Bir defa da gönlünü yapsan, bu kadar hizmete karşılık olur. 

(Ya Resulallah, annem müşriktir. Ona iyilik etmem caiz midir?) diye sorana, (Evet, annene iyilik ve ihsanda bulun!) buyuruldu. (Ebu Davud) 

Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki: 
(En faziletli amel, vaktinde kılınan namazdan sonra ana-babaya iyiliktir.) [Müslim] 

(Ana-babaya ihsan, bedbahtlığı saadete çevirir, ömrü uzatır ve insanı kötü ölümden korur.) 
[Ebu Nuaym] 

Şu halde ana-baba zalim olup, evlada zulmetseler de, günah işlemeyi emretseler de, yine onları üzmemeye, küstürmemeye çalışmalıdır! Onları üzücü söz ve hareket caiz olmaz. 

Ana-baba kötü bile olsa, yine onlarla iyi geçinmelidir! Ziyaretlerini terk etmek büyük günahtır. Hiç olmazsa, selam göndererek, tatlı mektup yazarak, telefon ederek, bu günahtan kurtulmalıdır! 
Babasına asi gelen, çocuğundan mürüvvet göremez, muradına kavuşamaz, ailesi ile geçinemez, evinin tadı bozulur. (Şir’a) 
Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki: 
(Ana-babasının rızasını alan mümine Cennetten iki kapı, üzene de Cehennemden iki kapı açılır.) [Beyheki] 

(Ana-babasını razı eden mümin, ne yaparsa yapsın Cehenneme girmez, inciten de Cennete girmez.)
 [Şir’a] 

Cihad için izin isteyen birine Peygamber efendimiz, ana-babasının sağ olduğunu öğrenince, (Burada kal, onlara hizmet et, onlara hizmet cihaddır) buyurdu. (Buhari) 

Cihada gitmek için gelen başka birisine de buyurdu ki: 
(Annenin yanından ayrılma! Cennet onun ayağı altındadır.)[Nesai] 

Biri de, hicret etmek için gelip, (Ya Resulallah, ana-babamı ağlatarak geldim) dedi. Peygamber efendimiz, bu duruma üzülerek buyurdu ki: 
(Hemen git, onları ağlattığın gibi güldür!) [Ebu Davud] 

Hak teâlâ, buyurdu ki: 
(Ya Musa, benim indimde çok ağır ve büyük bir günah vardır ki, o da, ana-baba evladını çağırınca, emrine uymamasıdır) [İ.Ahlakı] 

Hak teâlâ buyuruyor ki: 
(Biz insana, ana-babasına iyilik etmesini tavsiye ettik.) [Ahkaf 15] 

Hasan-ı Basri hazretleri buyurdu ki: 
(Âlim bir evladın ana-babası kâfir olsa, kuyudan su çekmeleri için ona muhtaç olsalar, o da birkaç kova çektikten sonra öf dese, bu sebeple bütün amellerinin sevabı yok olur.) 

Peygamber efendimiz, (Ana ile çocuğun arasını açan kimseye lanet olsun) buyurmuştur. (Gunye) 

Ne yapıp yapmalı, onların rızalarını almaya çalışmalıdır. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Rabbin rızası, ana-babanın rızasında, gazabı da, ana-babanın gazabındadır.) [Buhari] 
Üzmekten çok korkmalı. İsra suresinin 23. âyet-i kerimesinde ana-babaya iyi davranmak, onlara yumuşak ve tatlı söylemek emredilmektedir. 

Salih ana babanın rızalarını almadan onları üzerek evlenmenin tehlikesini bu âyet ve hadis-i şeriflerden iyi anlamalıdır. 
 


 
 
Baba evladına iyilik ister

Sual: Babam namaz kılmam hususunda aşırı nasihat ediyor. Kendisi ise her şeyi tam yapmıyor. Ne yapmalıyım?
CEVAP
Babanızı şikayet ediyorsunuz. Bizim yazmamızla babanız hemen düzelmez. Şikayetlerde her iki tarafı da dinlemek gerekir. Sizin anlattığınıza göre, babanızın yaptıklarının bir kısmı normal değildir. Fakat namaz kılmanız için gösterdiği gayreti ayıplamamak gerekir. Her müslüman babanın yapması gerekeni yapıyor. Allahü teâlânın emrini hatırlatana kızılır mı? Kendisi yapamasa bile, hakkı tavsiye eden bir müslümanı ayıplamak doğru değildir.

O sizin iyiliğiniz için çalışmakta, sizi namaza ısındırmaya uğraşmaktadır. Böyle babanın eli öpülür.

Baba zalim de olsa, ona karşı gelmek, onunla sert konuşmak, onu üzmek caiz değildir. Ana-babası günah işleyen çocuk, bunlara bir defa nasihat eder. Kabul etmezlerse, susar. Onlara dua eder.

Namazın önemi çok büyüktür. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Namazın dindeki yeri, başın vücuttaki yeri gibidir.) [Taberani] 

(Kıyamette kulun ilk sorguya çekileceği ibadet, namazdır. Namazı düzgün ise, diğer amelleri kabul edilir. Namazı düzgün değilse, hiçbir ameli kabul edilmez.)
 [Taberani]

(Namazı doğru kılanın, ağaçtan yaprakların döküldüğü gibi günahları dökülür.)
 [İ.Ahmed]

(Allahü teâlâ buyuruyor ki, "Söz veriyorum ki, namazlarını vaktinde, doğru olarak kılana azap etmem, onu sorgu-suale çekmeden Cennete koyarım")
 [Hakim] 

(Her Peygamberin ümmetine son nefeste vasiyeti namazdır.)
[Gunye]

Namaz kılmak böyle büyük bir ibadet olduğu için terk edilmesi de çok büyük günahtır. Hanbeli’de namazı terk eden küfre düştüğü için, Şafii ve Maliki’de büyük günah işlediği için ceza olarak katli gerektiği fıkıh kitaplarında yazılıdır. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Namaz dinin direğidir, terk eden dinini yıkmış olur.) [Beyheki]

(Namaz kılmayanın dini yoktur.) [İbni Nasr]

(Namaz kılan, kıyamette kurtulacak, kılmayan perişan olur.)
[Taberani]

(Namaz kılmayan, kıyamette, Allahü teâlâyı kızgın olarak bulur.)[Bezzar]

(Namazı kasten bırakanın ibadetleri kabul olmaz ve namaza başlayana kadar Allahü teâlânın himayesinden uzak kalır.)
 [Ebu Nuaym]

(Beş vakit namazı kasten, mazeretsiz terk eden, Allah’ın hıfz ve emanından mahrum olur.) [İbni Mace]

(Bizimle kâfir arasındaki fark namazdır. Namazı terk eden kâfir olur.)
 [Nesai]

Yukarıdaki hadis-i şerifleri, Ehl-i sünnet âlimleri şöyle açıklamışlardır:
Dinimizde en büyük günahı işleyen kâfir olmaz. Bunun için namaz kılmayana kâfir denmez. Fakat namaz, çok önemli bir ibadet olduğu için, namaz kılmayanın imanla ölmesi çok zayıf bir ihtimaldir. Namaz kılmayanın kalbi kararır, diğer günahları işlemekten çekinmez. Bazı âlimler, namaz kılmayanın kâfir olacağını bildirmişlerdir. Bu bakımdan her ne şart altında olursa olsun muhakkak namazı kılmalı!
 


 
 
 
Ölmüş ana baba hakkı

Sual: Ölmüş ana baba hakkı nasıl ödenir?
CEVAP
Aşağıdakileri yapmaya çalışmalı. 
Namazlardan sonra dua edip, sevaplarını onların ruhlarına göndermeli. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Ana-babasına asi olan, vefatlarından sonra, onlar için dua etse, Allahü teâlâ, onu, ana-babasına itaat edenlerden yazar.) [İbni Ebiddünya]

Sevabı onlara olmak üzere oruç tutmalı.

Sevabı onlara olmak üzere hac etmeli. Âlimlerin çoğuna göre ana-baba için hac caizdir. 
Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Ölmüş ana-babası adına hac edene, hem kendi, hem de ana-babası için hac yapmış sevabı verilir. Ana-babasının ruhuna müjde verilir.) [Dare Kutni]

Sevabı onlara olmak üzere sadaka vermeli. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Sadaka verirken, sevabını müslüman ana-babanızın ruhuna niye hediye etmezsiniz? Hediye ederseniz, verdiğiniz sadakanın sevabı, onların ruhuna gideceği gibi, sevabından hiçbir şey eksilmeden size de yazılır.) [Taberani]

Kabirlerini ziyaret edip Kur'an-ı kerim okumalı. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Ana-babasının veya birinin kabrini ihlasla ve mağfiret umarak ziyaret eden, kabul olmuş bir hac sevabı alır ve bunu âdet edinenin kabrini de melekler ziyaret eder.) [Hakim]

Kabirlerini Cuma günleri ziyaret etmeli. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Ana-babanın kabrini, Cuma günleri ziyaret edenin günahları affolur, haklarını ödemiş olur.) [Tirmizi]
Ziyarette dua ve Kur'an-ı kerim okumakla meşgul olmalı, uygunsuz söz söylememeli. 

Sağlıklarında incinmiş iseler, çocuk salih olunca razı olurlar. Onların öğrettikleri iyi şeylerle amel ettiği müddetçe, sevabı onlara da ulaşır.

Onlardan kötü bir yol edinmiş ise, her yaptığından onlara da günah ve azap gider. Bunun için, onlardan veya onların vasıtası ile öğrendiği kötü şeyleri terk etmeli, kendi kötü amelleri ile, onlara kabirde azap ettirmemelidir.

Sual:
 Babam beddua etti. O öldüğünden beri işim rast gitmiyor, çaresi var mı?
CEVAP
Tevbe istiğfara devam edip, ölmüş babanız için hayırlı işler yapmalısınız. Diyelim bir fakire bir ayakkabı aldınız, sevabını babanıza ve Peygamber efendimize ve bütün müslümanlara bağışlarsanız, sevabı hiç eksilmeden hepsine gider. Babanız sevaplara kavuşunca memnun olur ve işleriniz de artık rast gider. Buna benzer hayır hasenat yapmaya çalışın.
 

 
 
Ana baba hakkıyla ilgili sorular

Sual: İhtiyar ve salih anam babam yanımdadır. Ancak sıkıntıları çok fazla. Ayrı bir ev tutsam uygun olur mu?
CEVAP
İster yanınızda kalsın, ister ayrı ev tutun, ama onların rızalarını almaya çalışın. Onlara bakmak, ihtiyaçlarını karşılamak iyidir ancak hazine bu değildir. Hazine onların rızasını duasını kazanmaktır. Aynı niyetle, kayınvalide ve kayınpederinize de öyle davranın. Yani karı koca, anne ve babalarınıza iyilik edin, dualarını rızalarını alın, bu fırsatı kaçırmayın. Çünkü salih ana babanın rızasını almak önemlidir. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Yanında adım anıldığı halde bana salevat getirmeyen kişinin burnu yere sürtülsün. Ramazana erişip de günahları bağışlanmayan kişinin burnu yere sürtülsün. Ana ve babası, yanında ihtiyarladığı halde onları razı ederek Cennete giremeyen kimsenin burnu yere sürtülsün.) [Tirmizi, İ.Ahmed]

Sual:
 Yaşlanmasına rağmen babam namaz kılmıyor, annem açık geziyor. Bunları zorlayabilir miyim?
CEVAP
Ana baba zorlanmaz. Ana babası günah işleyen çocuk, bunlara bir kere nasihat eder. Kabul etmezlerse, susar. Onlara dua eder.

Sual:
 Babam ölünce annem biriyle evlendi. Bana yardım et diyor. Anneme yardıma mecbur muyum?
CEVAP
Kocası zengin olan kadın, oğlundan nafaka isteyemez. Oğlu ona yardım etmeye mecbur değildir. Ancak ana baba zengin de olsalar onlara hizmet ve yardım etmeli, rızalarını almaya çalışmalı.

Sual:
 Babam, evlenmeme yardımcı olmuyor. Halbuki bir hadis-i şerifte baba oğlunu evlendirmeye mecburmuş. Babamın benim evlenmeme yardımcı olması gerekmez mi?
CEVAP
Baba zengin oğlunu evlendirmeye mecbur değildir. Ama fakir olan oğlunu evlendirmesi vaciptir. 
Hadis-i şerifte buyuruluyor ki: 
(Babanın evladına güzel isim vermesi, dinini öğretmesi ve vakti gelince de evlendirmesi, evladın babası üzerindeki haklarındandır.) [Hâkim]

Sual:
 Ana baba, oğlunu namaz kılmadığı ve oruç tutmadığı için zorlayabilir mi? 
CEVAP
Evet baliğ olmayan oğlunu namaz kılmadığı ve oruç tutmadığı için zorlayabilir, tazir edebilir. Ama büyük oğlunu, yani baliğ olmuş oğlunu zorlayamaz, tazir edemez. Ona nasihat eder.

Sual:
 Baba ehl-i sünnet değilse yahut namaz kılmıyor ve içki içiyorsa da bedduası kabul olur mu? 
CEVAP
Ehl-i sünnet olsa da, namaz kılsa, içki içmese de, haksız olarak beddua ediyorsa, bedduası geçmez. Kâfir bile olsa, zulmedilmişse, onun duası kabul olur.

Yaşlı baba, (Oğlum bir bardak su ver) dese, oğlu da, (kalk kendin iç) dese, sonra babasına vursa, babası da, Allah belanı versin dese, bu duanın kabul olma ihtimali çok kuvvetlidir. Hadis-i şerifte bildirilen kabul olan dualardan biri de budur. 

Sual: Anam babam ateisttir. İslamiyet’e gericilik diyorlar, namazımı bıraktırmaya çalışıyorlar. Bayramda ziyaretlerine gitmesem günah olur mu? 
CEVAP 
Ana baba, kâfir olsa da, ziyaretlerine gitmek, hizmet ve iyilik etmek gerekir. Ama küfre teşvik ederlerse ziyaretlerine gidilmez. 

Sual:
 Babam vasiyet etmeden öldü. İskatını yapmam caiz midir?
CEVAP
Çok iyi olur.

Sual: Babam, (Sigara içersen hakkımı helal etmem) demişti. Şimdi öldü. Sigara içebilir miyim?
CEVAP
Evet.

Sual: Kötü iş yapan ana-babamı sevmemem günah mı?
CEVAP
Dinin yasakladığı iş ise, sevmemek günah olmaz. 

Sual: Yatalak hasta olan annesinin altını oğlu temizleyebilir mi?
CEVAP
Bu hizmeti yapan kadın bulunmazsa, oğlu da yapar.

Sual: Memlekette babamın dostları var. Onları ziyaret etmem gerekir mi?
CEVAP
Salih olan babanın salih olan dostlarını ziyaret etmek, onlarla dost olmak gerekir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(En iyi iyilik, babasının vefatından sonra, onun dostlarını yoklamaktır.) [Müslim]

(Babanın dostluğunu koru, dostlarıyla dost ol. Şayet babanın dostluğunu korumazsan, Allahü teâlâ da senin nurunu söndürür.) 
[Buhari]

(Baba dostuna iyilik, babaya iyilik demektir.) 
[Taberani]

İmam-ı Rabbani hazretleri, (Evlada yapılan iyilik de, babaya yapılmış demektir) buyuruyor. O halde, çocuklarına iyilik etmek, ölmüş veya yaşayan babaya iyilik etmek demektir.

Sual: Fakir olan ana ve babaya, zengin olan kız çocuğunun da nafaka vermesi bakması gerekir mi?
CEVAP
Evet nafaka vermesi ve bakması gerekir. Kız ve oğlan çocuklar eşit miktarda nafaka verir.

Oğlunun oğlu ile kızı bulunan ana ve babaya yalnız kızları bakar. Halbuki, mirası kız ile torun yarı yarıya alır. 

Ana babaya nafaka
Sual:
 (Sen de, malın da, babanındır) hadisine göre, evladın malı babanın mıdır? Baba, evladının malını istediği gibi harcayabilir mi?
CEVAP
Hayır. Evlat, zengin babaya bakmaya mecbur değildir. Zengin evladın, fakir olan Müslüman ana babaya nafaka vermesi farzdır.

Fakir evladın, fakir babasına nafaka vermesi farz değildir. Fakir olan ana babasını kendi evine alıp, birlikte geçinirler. (Fetava-i Hayriyye)

Fakir baba, kaybolan büyük oğlunun yalnız menkul mallarını, kendi nafakası için satabilir. Binasını, toprağını satamaz. (Dürer-ül-hükkam)

Baba bedduası
Sual: Babam ve ağabeyim Avrupa’da çalışıyor. Babam Türkiye’deki yengemin yanında kalmamı söylüyor. (Eğer yengenle kalmazsan hakkımı helal etmem) diyor. Yengemle aynı evde kalmam doğru mudur?
CEVAP
Yenge ve baldız yabancı kadındır. Beraber kalınmaz, haram olur. Babanın dine aykırı olan bedduası geçerli olmaz. Babayla münakaşa etmemeli, günaha önem vermiyorsa, başka bahane bulmalı.

Fasık ana baba
Sual: 
Fasık ana babanın her emrine itaat etmek gerekir mi?
CEVAP
Her emrine itaat gerekmez. Dine aykırı emirlerine asla itaat edilmez. Namaz kılma, tesettüre riayet etme, şu günahı işle gibi emirlerine asla itaat edilmez. Ana ve babanın böyle itaat lazım olmayan emirleri yapılmadığı zaman özür ve bahane bulmalı ve yumuşak söylemeli. Yani itirazı isyan ve hakaret şeklinde olmayıp, bir bahaneyle olmalıdır. Mesela niye içki içmedin denince, midem ağrıyordu gibi bir bahane bulmalıdır. Yahut fasık baba, (Beni arabanla meyhaneye götür) dese, bir bahaneyle götürmemeli, (Önemli bir işim var) gibi bir şeyler demelidir. Ama meyhanede sızıp kalmışsa, arabasına alıp evine getirmesi gerekir. Mubah olan emirlerini yapmaya çalışmalıdır.
 
 



 
 
Koca hakkı

Sual: Erkeğin hanımı üstündeki hakkı nedir?
CEVAP
Erkeğin de hanımı üzerinde hakkı çoktur. Kadın kocası ile iyi geçinmelidir! Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Kadının cihadı, kocası ile iyi geçinmektir.) [Taberani]

Bir kadın, kocasını güzel karşılar, güzel sözler söyleyerek hoşnutluğunu kazanmaya çalışırdı. Peygamber efendimiz aleyhisselam, kadının bu hareketinden dolayı kocasına buyurdu ki: 
(Hanımına selam söyle, yarı şehid sevabına kavuştuğunu haber ver!) [Şir’a]

Kadınların Cennete girmeleri erkeklere göre daha kolaydır. Bir hadis-i şerif meali: 
(Kadın, beş vakit namazı kılar, orucunu tutar, kendini yabancılardan korur ve kocasına muti olursa, Cennete girer.)[İbni Hibban] 

Erkeğini razı eden kadın için korku yoktur. İki hadis-i şerif meali şöyledir: 
(Kocası razı olduğu halde ölen kadın Cennete girer.) 
[Tirmizi]

(Kocasına muhabbet gösteren, çocuk doğuran, öfkelendiği an veya kocası kendine kızdığı zaman, kocasını razı edinceye kadar uyumayan kadın Cennetliktir.) 
[Taberani]

Kadına ziynet eşyası mubahtır. Ziynet almak için kocasını müşkül duruma düşürmemeli, yabancılara ziynetlerini göstermemelidir! Böyle olunca ziynetleri Cennete girmelerine mani olmaz. Bir hadis-i şerif meali:
(Cennette kadınların az olduğunu gördüm. Sebebini sordum. "Onları altın ve ziynet eşyası meşgul etti" dediler.) [İ. Ahmed]

Kocasına, elinden geldiği kadar güler yüzlü davranıp, sevgi göstermeli, dili ile de onu incitmemelidir. Hadis-i şerifte buyuruluyor ki:
(Kıyamette Allahü teâlâ, kocasına dili ile eziyet eden kadının dilini 70 arşın uzun yapıp, boynuna dolar. Kocasına kötü gözle bakan kadını da başı kesik ve bedeni parçalanmış hale çevirir.)[Şir’a] 

(Senden ne gördüm) diyerek küfran-ı nimette bulunmamalıdır! İki hadis-i şerif meali şöyledir:
(Eğer kocalarına karşı küfran-ı nimette bulunmasalar, namaz kılanlar hemen Cennete girerdi.) [Şir’a]

(Cehennem halkının ekseriyetini kadınların teşkil ettiğini gördüm. Sebebi de, çok lanet ederler ve kocalarına karşı küfran-ı nimette bulunurlar.)
 [Buhari]

Kocasına bir iyilik yapmışsa, başına kakmamalıdır. Yeme ve giyme gibi hususlarda kocasını üzmemeli, yapamayacağı şeyi ondan istememelidir! Kocasının şerefini korumalı, her işte onun rızasını kazanıp gönlünü hoş etmeye çalışmalıdır! Hadis-i şerifte buyuruluyor ki: 
(Kocanın hanımı üzerindeki hakkı, benim sizin üzerinizdeki hakkım gibidir. O halde kocasının hakkını gözetmeyen, Allahü teâlânın hakkını gözetmemiş olur.) [Şir’a]

Kadın, kocasını üzmemelidir. 
Bir gün Hazret-i Fatıma, ağlayarak babasının huzuruna geldi. Resulullah efendimiz buyurdu ki: 
- Ya Fatıma, niçin ağlıyorsun?
- Kasıtsız söylediğim bir sözden Ali bana kızdı. Özür diledim. Fakat onu üzdüğüm için ağlıyorum.
- Kızım, bilmez misin, Allahü teâlânın rızası kocanın rızasına bağlıdır. Ne mutlu o kadına ki daima kocasının rızasını arar, kocası ondan razı olur. Kadınlar için en üstün ibadet, kocasına itaattir. Erkek, hanımından razı olunca, o kadın istediği kapıdan Cennete girmeye hak kazanır. Kocasını üzen kadın, onu razı edinceye kadar, Allahü teâlânın lanetinde olur.) 
[R. Nasıhin]

Koca hakkına riayet, kadına cihad etmiş gibi sevap kazandırır. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Koca hakkına riayet, Allah yolunda cihad etmek gibidir.)[Taberani]

(Kadın, kocasından izinsiz olarak nafile oruç tutamaz. Eğer tutarsa, aç ve susuz kalmış olur, sevap kazanamaz. Kocasından izinsiz evinden dışarı çıkamaz. Çıkarsa, gökteki melekler, geri evine dönünceye kadar ona lanet eder.) 
[Taberani]

(Bir erkek, ihtiyacı için hanımını çağırsa, kadın tandır başında olsa da, hemen ihtiyacına cevap versin!)
 [Tirmizi]

(Kocası çağırdığı halde yatağa gelmeyen kadına melekler sabaha kadar lanet eder.) 
[Buhari]

(İzinsiz evden çıkan kadına, kocası razı oluncaya kadar, güneşin ve ayın doğduğu her şey lanet eder.)
 [Deylemi]

(Kadın, kocasından izinsiz 
[ana, baba, kardeşleri dahil] hiç kimseyi evine alamaz, nafile namaz kılamaz.) [Taberani]

(Kadınlarınızı süslü giyinmekten men ediniz! Beni İsrail kadınları süslü giyinip camiye gururlanarak yürüdükleri için lanetlenmişlerdir.) 
[İbni Mace]

(Kocası razı oluncaya kadar, kadının namazları ve hiçbir iyiliği kabul olmaz.) 
[Taberani]

(Kadının namazları kabul olmaz) demek, namaz borcundan kurtulur, fakat namaz kılmakla meydana gelecek büyük sevaba kavuşamaz demektir. Namazı boşa gider demek değildir.

Bir kadından kocası razı olmazsa, kadın, günahının cezasını çektikten sonra, Cennete girer. Cennete sadece kâfirler girmez. Müslümanın günahı çok olsa da, sonunda mutlaka Cennete girer.

Karı koca iyi geçinip, birbirlerinin rızalarını almaya çalışmalıdır.

Sual: Beyimden habersiz, mevlit için, vaaz dinlemek için, namaz kılmak için camiye, komşuların evlerine gitmem doğru mudur?
CEVAP
Zaruri gereken din ilimlerini beyi öğretmeyen kadın, münasip bir kadın hocadan bunları öğrenebilmek için izinsiz gidebilir. Beyiniz izin verse bile, komşularda uygunsuz şeyler konuşulan toplantılara gitmenizi tavsiye etmeyiz. Kadınların camilere de gitmeleri uygun değildir. Birkaç kadının toplanıp uygun bir ilmihal kitabı okumaları çok iyi olur.

Sual: Dışarı çıkarken her defasında eşimden izin almak durumunda mıyım?
CEVAP
Bir defa izin alınır. Yani ben istediğim zaman dışarı çıkabilir miyim dersiniz. Tamam derse her zaman çıkabilirsiniz. Çıkamazsın derse işe de gidemezsiniz. Evde ona ait malları da dilenciye veya misafirlere izinsiz veremezsiniz. Yani misafirinize bir bardak çay veremezsiniz. Ama (İstediğin şeyi istediğin yere harcayabilirsin ve istediğin zaman istediğin yere gidersin) gibi izin alırsanız, istediğinizi istediğiniz gibi harcarsınız ve istediğiniz yere gidersiniz. İzinsiz yapmamak gerekir.

Sual: Kadın, gittiği yerde, gıybet ediyor, yalan söylüyorsa işlediği günahlar kocasına da yazılır mı?
CEVAP
Bilmezse yazılmaz. Günah işleyeceğini bilerek gönderirse yazılır.

Sual:
 Mukim bir bayan başka şehirdeki kocasının veya mahrem bir akrabasının yanına mahremsiz gidebilir mi?
CEVAP 
Mukim iken gidemez. Seferde ise gidebilir. Mesela kocası ile İstanbul’da oturuyor. Kocası ile Ankara’ya gitmiştir. Sonra kocası İstanbul’a gelmiştir. Kadın bir hafta sonra yanında mahremi olmadan da İstanbul’a kocasının yanına gelebilir.

Kadının cihadı
Sual:
 Kadının cihadı nasıl olur?
CEVAP
Riyad-un Nasıhinde buyuruluyor ki:
Resulullah efendimiz, ev işlerini Hazret-i Fatıma’ya, dış işlerini Hazret-i Ali’ye vermiş, bu hususta şöyle buyurmuştur:
(Hanımının evde oturması için, işlerini gören, ihtiyaçlarını karşılayan, onu yabancı erkeklerin görmesinden koruyan, ümmet-i Muhammedin düşmana esir düşenlerini satın almış, azat etmiş gibi sevaba kavuşur.)

(Ya Fatıma, ne mutlu o kadına ki, kocası ondan razı olur. Allahü teâlânın farz kıldığını yapmaktan ve kocasına itaatten sonra kadınlar için, yün eğirmekten, iplik bükmekten üstün iş yoktur. Bir saat yün eğirmek, iplik bükmek veya dokumak, kadınlar için bir yıl ibadet etmekten daha sevaptır. Dokudukları her iplik için amel defterlerine bir şehid sevabı yazılır.)

(Beş vakit namazını kılan, malının zekatını veren, Ramazan-ı şerif orucunu tutan, kocasının günah olmayan işlerinde ona itaat eden ve tesettüre uyan kadın, Cennete istediği kapıdan girer.)
(Karı-koca Hakları bahsi) 

Peygamber efendimiz, kendi kızına ve diğer kadınlara şehid sevabı kazanmak için ev işleri ile meşgul olmalarını emretmektedir. Başka bir hadis-i şerifte de, (Kadının cihadı, kocası ile iyi geçinmektir)buyuruldu. (Şir’a)

Geçimsiz kocanın hakkı
Sual:
 Huysuz bir kocaya da dinin emrettiği şekilde mi davranmalıdır?
CEVAP
Zalime de, mazluma da dinin emrettiği şekilde hareket edilir. İyilik eden, hanımını üzmeyen kocanın nesine sabredilir? Kadın huysuz olursa, kocası sabreder, kocası huysuz olursa hanımı sabreder. Bu imtihanda sabreden çok sevap alır. Kötülük eden, kendine eder. 

Mazlumların, sabredenlerin yardımcısı Allah’tır. Allahü teâlâ, kimsenin hakkını kimsede koymaz. Sabredenlere sayısız mükafat verir.

Karı-koca birbirinin kötü huylarına sabretmelidir! Hadis-i şerifte,(Hanımının kötü huylarına katlanan erkek, belalara sabreden Eyyüb aleyhisselam gibi mükafatlara kavuşur. Kocasının kötü huyuna sabreden kadın da, Hazret-i Asiye gibi sevaba kavuşur)buyuruldu. (İ.Gazali) 

Kur'an-ı kerimde de, Allahü teâlânın sabredenlerle beraber olacağı ve sabredenlerin mükafatlarının hesapsız verileceği bildirilmiştir. (Enfal 46, Zümer 10)

İyi insan, yalnız başkalarına kötülük etmeyen kimse demek değildir. Başkalarından gelen kötülüklere de güzel sabreden kimsedir.

Sual: Kocanın dine aykırı emirlerine uyulur mu?
CEVAP
Hiçbir koca, hanımına dine aykırı emir veremez. (İçki içeceksin, namaz kılmayacaksın, açık gezeceksin) diyemez. Derse, yapılmaz. Peygamber efendimiz, (Halıka isyan olan işte, kula itaat edilmez)buyuruyor. (Hakim)

Ana-baba da dese, âmir de dese, yapılmaz. Fakat yine de güzellikle yapmamaya çalışmalıdır.

Erkeğin hakkı çoktur
Sual:
 Kadınların haklarından bahsettiniz. Erkeklerin hakkı yok mu?
CEVAP
Erkeğin hanımı üzerinde hakkı daha çoktur. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Kocasının yatağından kaçan kadına, melekler sabaha kadar lanet eder.) [Buhari]

(Kadının üzerinde en büyük hak sahibi kocasıdır, erkeğin de anasıdır.) [Hâkim]

(Kadın, kocasının hakkını ödemedikçe, Allahü teâlânın hakkını ödemiş olmaz.) [Taberani]

Günümüzün çalışma şartları ağır, para kazanma çok zordur. İş ahlakı, güzel ahlak, yok gibidir. Erkek çoğu zaman bu şartlar karşısında bunalır, çok sıkıntı çeker. Evine, pestil olmuş şekilde gelir. Yorgundur, sinir sistemi bozuktur. Bunu düzeltmek, sıkıntılarını unutturmak, onu neşelendirmek, ona destek olmak, yardımcı olmak kadına düşer. Bu halde eve gelen koca, haklı olarak hanımından en azından tatlı dil, güler yüz ve ilgi bekler. Bunu da göremezse dengesi iyice bozulur. Sözleri ve hareketleri normal olmaz. Hanıma düşen vazife, bu sayılanları yapamıyorsa hiç olmazsa susup, onu daha fazla üzmemelidir. (Evinde huzuru olmayan, zindandadır) buyuruluyor.

Bu kadar sıkıntıda olandan her türlü dengesizlik beklenir. Kadın, bardağı taşıran son damla olmamalı. Aksine, hemen devreye girmeli, onu hoş görmeli, idare etmeli, teselli etmeli. Onun evde olduğu zamanlar ev işiyle meşgul olmayıp, onu neşelendirmeli. O olmadığı zamanlar işini gücünü yapmalı. Kadınlara tavsiyemiz hep şu oluyor: Dışarısı ateş, ahlak namus yok gibidir, kocanıza sahip çıkın, güzel ahlakla, tatlı dille, güzel yemeklerle, evinizin temizliği intizamıyla veya hoşlandığı neyse, o usulle kocanızı evinize bağlayın. O, eve adımını atmak için can atsın. (Yuvayı dişi kuş yapar) derler.

(Şeytanlar kâfirlerle değil, Müslümanlarla uğraşıyor) buyuruluyor. Nefsimiz keza, kuduruyor. Neye kuduruyor, tesettüre, namaza niyaza, doğru itikada kudurup duruyor. Şeytan adamlarını sabah salarmış, gece rapor alırmış. Birisi, namazını bozdurdum dermiş, birisi orucunu bozdurdum dermiş. Diğeri haram yedirdim dermiş, hepsine tamam dermiş. Bir başkası da, karı ile kocanın arasını bozdum dermiş. Şeytan çok sevinir, aferin der, onu alnından öpermiş, en büyük işi başardın, bu olunca hepsi zamanla bozulur dermiş. Onun için hep tetikte olmalı, şeytana nefse bu fırsatı vermemelidir.

İslamiyet, sadece kadına veya erkeğe gelmedi. Sadece anneye, babaya, evlada da gelmedi, herkese geldi. Herkes uymak zorundadır. Kim uyarsa dünyada ve ahirette rahat eder, faydasını görür. Nasıl ki, arabanın bir lastiği patlayınca araba gitmiyorsa, nasıl ki saatin dişlilerinden biri kırılırsa saat çalışmıyorsa, aileden birisinin de yanlışı, eksiği, bütün ailenin huzurunu, düzenini bozabilir.

Buna göre herkes dikkat etmeli, haddini ve vazifesini bilmeli, kusurları için özür dileyip, yeni bir sayfa açıp, yeni bir başlangıçla hayata neşeyle devam etmeli. Dinimizde üzmek yasak olduğu gibi, üzülmek de yasaktır. Müslümanı hep hoş görmeli, kusurunu örtmeli, görmezden gelmeli. Bilmediğim bir mazereti vardır diyerek onu affetmeli. Affeden affedilir, seven sevilir.

Eşinden izin almak
Sual: Erkeğin bir yere giderken hanımından izin alması gerekmiyor da, kadının niye kocasından izin alması gerekiyor?
CEVAP
Dinimiz, en ağır sorumluluğu erkeğe yüklemiştir. Erkeğin görevi, çalışıp evin geçimini sağlamak, hanımını günahlardan ve her türlü tehlikeden korumaktır. Kadın çalışmaya mecbur olmadığı gibi, ev işlerini de yapmaya mecbur değildir. Kocasının işlediği günahlardan da sorumlu olmaz. Fakat erkek, kadının işlediği günahlardan da sorumludur. Onun için, kocası onun günah işlenen yere gitmesine rıza gösteremez; gösterirse kendisi de günaha girer. Bunun için kadın, bir yere giderken kocasından izin almaya mecburdur.

Terbiyesizlik
Sual
: Bir hanım, beyinin yanında terbiyesizce oturabilir mi? 
CEVAP
Uygun olmaz. Resulullah efendimiz, kızının yanında bile ayaklarını uzatıp oturmazdı.

Nafile için izin istemek
Sual:
 Nafile namaz kılmak ve nafile oruç tutmak için, kadın kocasından izin alacak mıdır?
CEVAP
Evet, namaz, oruç gibi nafile ibadetleri yaparken izin alması gerekir. İki hadis-i şerif meali şöyledir:
(Kadın kocasından izinsiz [nâfile] oruç tutamaz.) [Buhari, Müslim]

(Kadın kocasından izinsiz eve kimseyi alamaz ve [nâfile] namaz kılamaz.) [Taberânî]

Hazret-i Safvânın hanımı, (Yâ Resulallah, namaz kıldığım zaman kocam beni dövüyor) diye şikâyette bulundu. Hazret-i Safvan ise, (O da bir rekatte uzun iki süre okuyor. Hâlbuki ben bunu yasakladım) dedi. Resulullah kadına, (Tek sure okumak yeterlidir) buyurdu.(Ebu Davud)

Bu hadis-i şerifler gösteriyor ki, evde huzurun sağlanması için, kadın kocasından habersiz iş yapmamalıdır. Kadının kocasıyla iyi geçinmesi yapacağı nafile ibadetlerden daha üstündür daha çok sevab alır.

Çevreye sıkıntı vermek
Sual:
 Komşumuzun hanımı çok cadalozdur. Kocası da, çevresi de şirretliğinden dolayı bizar olmuşlardır. Namaz falan kıldığı da yoktur. Kocası günah değilse boşarım diyor. Böyle bir kadını boşamak günah olur mu?
CEVAP
Düzelmesi ve iyilikle tutması mümkün değilse, komşularına ve kocasına sıkıntı veren veya namaz kılmayan, diğer farzları yapmayan kadını boşamanın günah olmadığı din kitaplarında yazılıdır.
 



 
 
Hanım hakkı

Sual: Hanımla iyi geçinmenin yolu nedir?
CEVAP
Hanımının güzel huylu olmasını isteyen, önce kendisi güzel huylu olmalıdır! Kur'an-ı kerimde, insana gelen musibetlerin, günahları sebebiyle geldiği bildirilmektedir. O halde, dinimizin emir ve yasaklarına riayet eden, hanımı ile iyi geçinir. 

Aliyy-ül Havas hazretlerine hanımı küsmüştü. Hanımı, kocasına muhalefet etmek için ayrı testi, ayrı bardak kullanıyordu. Aliyy-ül Havas hazretleri, bir gün yanlışlıkla hanımının testisinden su içince, hanımı hemen testiyi kırmıştı. Hazret, "Testiyi niçin kırdın?" bile dememiş, hiçbir şey olmamış gibi davranmıştı.

Osman el-Hattab hazretlerinin komşusu, Nureddin Şuni efendi anlatır: Bir gece dışarı çıktım eski bir hasıra sarılı birinin dışarıda yattığını görüp (Sen kimsin, burada niçin yatıyorsun?) dedim. (Komşu ben Osman el-Hattabım. Oğlumun annesi, beni evden kovduğu için sokağa çıktım, onun kızgınlığı gidinceye kadar burada yatmaya karar verdim) dedi.

Huysuz hanım
İbni Ebil Hamayil-i Sevri hazretlerinin hanımı huysuzdu. Kocasına ağzına geleni söyler, onu rahat bırakmazdı. O mübarek zat da hep sabrederdi. Yine bir gün hanımının yaptığı huzursuzluktan kurtulmak için uçarak kaçmıştı. Hanımı arkasından bakıp, (Hele şuna bak, uçup kaçmakla elimden kurtulacağını sanıyor) diye söylenmişti. Bizim gibilerin uçması mümkün olmayacağına göre, kaçmak suretiyle kavgadan, münakaşadan uzak durmaya çalışmalıyız. Haklı olduğumuzu ispata kalkışmamalıyız!

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Bir mümin, hanımına kızmasın! Kötü huyu varsa, iyi huyu da olur.) [Müslim]

(Kadın, zayıf yaratılışlıdır. Zayıflığını susarak yenin! Evdeki kusurlarını görmemeye çalışın!) 
[İbni Lal]

(Müslümanların iman yönünden en üstünü, ahlakı en güzel olanı, hanımına, en iyi, en lütufkâr davranandır.) 
[Tirmizi]

(Müslümanların en iyisi, en faydalısı, hanımına en iyi, en faydalı olandır. Sizin aranızda hanımına karşı en iyi, en hayırlı, en faydalı olan benim.) 
[Nesai]

(Kocası razı oluncaya kadar, kadının namazları ve hiçbir iyiliği kabul olmaz.) 
[Taberani]

(Namazları kabul olmaz) demek, namaz borcundan kurtulur, fakat namaz kılmakla meydana gelecek büyük sevaba kavuşamaz demektir. Namazı boşa gider demek değildir. Bir kadından kocası razı olmazsa, kadın, günahının cezasını çektikten sonra, Cennete girer. Cennete sadece kâfirler girmez. 
Müslümanın günahı çok olsa da, sonunda mutlaka Cennete girer. Kur'an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki: 
(İyi kadınlar, Allah’a itaat eder ve kocalarının haklarını gözetir. Kocaları yokken, onların namuslarını ve mallarını, Allah’ın yardımı ile korurlar.) [Nisa 34]

Eve gelince hanımına selam verip hatırını sormalı, üzüntü ve sevincine ortak olmalıdır. Çünkü, o başkalarından ümitsiz ve yalnız kendisine alışmış bulunan dostu, dert ortağı, kendini neşelendiricisi, çocuklarının yetiştiricisi ve çeşitli ihtiyaçlarının gidericisidir. Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki: 
(Haksız olarak hanımını dövenin, Kıyamette hasmı ben olurum. Hanımını döven, Allah ve Resulüne asi olur.) [R.Nasıhin]

(Kadınlarınıza eziyet etmeyin! Onlar, Allahü teâlânın sizlere emanetidir. Onlara yumuşak olun, iyilik edin!) 
[Müslim]

(Hanımına güler yüzle bakan erkeğin defterine bir köle azat etmiş sevabı yazılır.) 
[R.Nasıhin]

(Hanımı ile iyi geçinip şakalaşanı Allahü teâlâ sever, rızklarını artırır.) [İ.Lâl]

Huzurun anahtarı tebessümdür 
Sual:
 Akşama kadar yemek, çamaşır, dikiş gibi ev işleriyle uğraşıyorum. Beyim gelince yorgunluğumu dinlendirmesini arzularım. Kapıdan asık suratla girer. Gülümsediği yok. Selam vermez. Bir gün kazara yemek tuzlu olsa, küser yemek yemez. Hiç takdir ettiği bir şey yok. Hep kusur araştırır. Bu adam nasıl düzelir?
CEVAP
Kocasından şikayet eden hanımlar, hanımından şikayet eden erkekler, sanki dertlerine deva olacakmışız gibi bizden tavsiye bekliyorlar. Biz zaten devamlı yazıyoruz. Biraz da kendilerinin uyması, dikkat etmesi lazım. Genelde kavga, iki taraftan oluyor. Biri susar, özür dilerse kavga büyümez. Her iki taraf da ben haklıyım dediği sürece kavga bitmez. Suç genelde erkeklerde oluyor. Hanımını idare edemeyen erkek aciz demektir. Hanımını kötü yola düşüren de erkeklerdir. Hanımını kötü yerlere götürüyor, hanımı kötülük işleyince de, suçu hanıma yüklüyor. Hanım suçsuz demek istemiyoruz. Fakat asıl suçlu kocasıdır. Ona iyi bir ortam sağlamalıdır. Sağlamaktan aciz olan da evlilik sorumluğunu yüklenmemelidir. 

Her iki taraf da ben haklıyım diyor. O evde hiç kavga biter mi? Bir erkek de şöyle yazmış:
(Evimiz düzensiz. Hanım, doğru dürüst yemek pişirmez. İçeride pasaklı, dışarı giderken süslüdür. Çok konuşur, dinlemesini bilmez ve müsriftir.)

Birkaç tavsiyemiz var. Fakat tavsiyeden, nasihatten ne çıkar dememelidir! Uyana, dinleyene çok şey çıkar. Yeter ki uyulsun, dinlenilsin. Çünkü Kur'an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki: 
(Nasihat müminlere elbette fayda verir.) [Zariyat 55]

Hadis-i şerifte de buyuruldu ki:
(Ahlakınızı güzelleştirin.) [İbni Lâl]

Ahlakı değiştirmek mümkün olduğu için böyle buyurulmuştur. Zaten din, güzel ahlak demektir. Şu halde dinin emrine uyup yasak ettiğinden kaçan, huyunu değiştirip güzel ahlaklı olur. Güzel ahlaklı olan da iki cihanda rahat olur. Şimdi esas konuya geçelim!

Kusursuz kul olmaz. Kusursuz arkadaş arayan, arkadaşsız kalır, kusursuz eş arayan bulamaz. Yiğitlik, kusurlu insanla iyi geçinmektedir.

Evde hiçbir şeyi kusurlu bulmamalıdır! Tenkit, münakaşa, bir yuvanın yıkılmasına veya huzursuz hale gelmesine sebep olur. Şunu iyi bilmeli ki, yalnız karı-koca değil, hiç kimse tenkitten hoşlanmaz. Herkes takdir bekler. Genel olarak kadınlar, süse düşkündür, giyimlerine dikkat ederler. Aldığı bir elbise için, (Bu elbise, sana ne kadar da güzel yakışmış) dersek, bir şey kaybetmeyiz. Çünkü dinimiz, hanımla iyi geçinmek için yalan söylemeyi bile caiz görmüştür. Hele haklı bir takdiri esirgemek ahmaklıktır.

Bir kadın için en büyük mutluluk, kocasının kendisini takdir etmesidir. Bilhassa kadınlar, basit şeylere dikkat ederler. Bayramlarda, mübarek gecelerde, evlenme yıldönümlerinde ufak da olsa bir hediye vermeyi ihmal etmemelidir!

Kadının biri, senelerce güzel yemekler yapar. Buna rağmen, beyinden en ufak bir takdir, bir teşekkür görmez. Bir gün kapalı bir sahan içinde saman koyup yemeklerle birlikte sofraya koyar. Beyi kabı açıp samanı görünce, şaşırır, kızarak;
- "Bu ne, saman yenir mi? Ben hayvan mıyım?" diye çıkışır. Hanımı der ki:
- Yıllardır nefis yemekler yapıyorum. "Beyim galiba iyiyi, kötüyü ayıramıyor. Önüne ne konsa yer" diye düşünmüştüm. Şimdi, yalnız kötüyü anladığın, iyiyi hiç anlamadığın meydana çıktı.

Kötüyü tenkit etmesini bilen, iyiyi de takdir etmekten aciz olmamalıdır! Takdirden aciz olan da, tenkitten vazgeçmelidir! Beğendiği yemekler ve hizmetler için teşekkür etmek gerektiği gibi, beğenmedikleri için de teşekkür etmek gerekir. Çünkü, beğenilmeyen yemekler için de aynı hizmeti yapmış, aynı gayreti göstermiştir. Onun için atalarımız, "An beni bir kozla da, varsın çürük çıksın!" derler. Biri, bize bir ceviz ikram etse, o da çürük çıksa, arkadaşa kızmak mı gerekir?

Yabancıya gösterilen nezaketin hiç değilse onda birini, evde karı-koca birbirine göstermelidir! Kabalık, sevgiyi köreltir, huzursuzluğa yol açar. Mesela yabancı birine (Hep aynı şeyi anlatıyorsun) diyemediğimiz halde, evimizde de hiç duymamış gibi dinleyemiyorsak, mesela (Yine aynı şeyleri mi anlatıyorsun) diyorsak, nezaketten ne kadar uzak olduğumuz anlaşılmış olur.

Evdeki mutluluk, iş yerindeki nezaketten daha mühimdir. Huzur, milyarları kazanmaktan daha önemlidir. O halde, takdir edici, nazik ve güler yüzlü olanın evinde geçimsizlik olmaz.

Peygamber efendimiz, eve gülümseyerek girer, selam verirdi. Üzüntülü de olunsa, tebessüm ihmal edilmemelidir! Çünkü "Lisan-i hal, lisan-ı kalden entaktır", yani, hareketlerimiz, sözlerimizden daha fazla tesir eder.

Evet, tebessüm ateşinde erimeyen maden bulunmaz. Kalblerin fethi gülümsemekten geçer. Bir tebessüme esir olan genç, bir kızın hiçbir meziyetini dikkate almadan onunla evlenmek hatasına kurban gidebilir.

Müslüman güler yüzlü, münafık asık suratlı olur. Tebessüm, bedavadır, alanı mutlu eder, vereni üzmez. Bazen bir tebessümün hatırası ömür boyu unutulmaz. Huzurun anahtarı tebessümdür. Tebessüm edemeyen zavallıdır. Gülümsemesini bilmek, dünya ve ahiret saadetine sebep olur.

Hanımla iyi geçinmek gerekir 
Sual: 
Ev işlerinde çok gevşek olan, saliha bir hanımım var. Ütüyü geç yapar, çamaşırları geç yıkar. Yemekleri tatsız tuzsuzdur. Bunu bırakıp da, dört dörtlük birisiyle evlenmem uygun mudur?
CEVAP
Din kitaplarında yazıyor ki, kadın çamaşır yıkamaya, yemek pişirmeye ve hatta çocuğuna bakmaya mecbur değildir. Mecbur olmadığı işlerde onu, çamaşırcı, aşçı, hizmetçi gibi kullanmaya kimsenin hakkı yoktur.

Yeryüzünde dört dörtlük kadın olmaz. Hepsinin iyi yönü olduğu gibi, kötü yönü de olabilir. Bir atasözü var. (Elin karısı ele kız, elin tavuğu ele kaz görünür) derler. Kadından çok şey beklemek, dini bilmemenin alametidir. Bir hadis-i şerif meali:
(Kadın doğrultmaya çalışılırken, kırılabilir. Kırılması boşanması demektir.) [Buhari]

Kur'an-ı kerimde, insana gelen musibetlerin, günahları sebebiyle geldiği bildiriliyor. Fudayl bin İyad hazretleri, (Eşim huysuzluk yapınca, dine aykırı bir iş yaptığımı anlardım. Hemen o şeye tevbe edince, eşimin huysuzluğu da giderdi. Böylece, tevbemin kabul edildiğini de anlardım) buyurdu. O halde Müslüman erkek, eşiyle iyi geçinir. Çünkü Peygamber efendimiz buyuruyor ki:
(Hanımlarınızı üzmeyin. Onlar, Allahü teâlânın size emanetidir. Allah'ın emanetine yumuşak olun, iyilik edin!) [Müslim]

Şu halde kimin emaneti olduğunu düşünmeli, Allah'ın emanetine hıyanet etmemeli.

Erkek hep kendini kusurlu görmeli, (Ben iyi olsaydım, o böyle olmazdı) diye düşünmeli. Eşinin iyiliğini, iffetini, Allahü teâlânın büyük nimeti bilmeli. Onun huysuzluklarına iyilikle muamele etmeli, iyiliği çoğalıp, her işi seve seve yapınca, ona dua etmeli ve Allahü teâlâya şükretmeli. Çünkü uygun bir kadın, büyük bir nimettir. İyi davranmak, sadece hanımı üzmemek değil, onun verdiği sıkıntılara da katlanmak demektir. Yani bir erkek, ben iyi bir kocayım diyorsa, hanımından gelen sıkıntılara katlanması gerekir. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Hanımının kötü huylarına katlanan erkek, belalara sabreden Eyyüb aleyhisselam gibi mükâfatlara kavuşur) [İ. Gazali]

İyi Müslüman olmak için hanımla iyi geçinmek şarttır. Çünkü Allahü teâlâ, (Onlarla iyi, güzel geçinin) buyuruyor. (Nisa 19)

İyi geçinme, güzel geçinmek, ne demektir? İyi erkek, sadece eşine kötülük etmeyen değil, eşinden gelen sıkıntılara da katlanandır. Eğer bir erkek, eşinden gelen sıkıntılara katlanamıyorsa, iyi birisi olduğunu iddia edemez, buna hakkı da yoktur.

Mürşid-i kâmil olan büyük zatlar, talebelerine, (Hanımını üzeni sevmeyiz. Allahü teâlâ evin içini hanıma verdi. Bir erkek evin içine ne kadar çok karışırsa, dünya ve ahirette çok sıkıntı çeker) buyururdu. İki hadis-i şerif meali de şöyledir:
(İman yönünden en üstün mümin, hanımına, en iyi davranandır.)[Tirmizi]

(Eşinin haklarını ifa etmeyenin namazları, oruçları kabul olmaz.)[Mürşid-ün-nisa]

Erkek, eşinin yemeğine karışmaz, temizliğine karışmaz, ütüsüne, eşyaları düzenlemesine karışmaz. Onun dünyası evidir. İstediğini yapar. Yemek yapmamışsa, olsun peynir ekmek yeriz demesi gerekir. Tuzlu tuzsuz yapmışsa ses çıkarmaz. Yemek yanmışsa hiç görmemesi gerekir. Eğer erkek bunları yaparsa, kadın kocasına hayran olur, kendisi utanır, düzeltmeye çalışır. Aksine niye böyle yapıyorsun denirse, iş çığırından çıkar. Kadın zayıftır, tez üzülür, tez sevinir, çok şeyi bir anda silip atar. Bütün iyiliklerini unutur. Bunun için boşama hakkı erkeğe verilmiştir. Erkekten daha dirayetli kadın olmaz mı; elbette olur, ama istisnalar kaideyi bozmaz. 

Yine büyük zatlar buyuruyor ki:
(Hanım, evde hizmetçi değil, sultandır. Hanımını üzmek akıllı insanın yapacağı iş değildir. Bir Müslüman, hanımını nasıl üzer, akıl almıyor. Aklı olan karı koca, birbirini üzmez. Hayat arkadaşını üzmek, incitmek, ahmaklık alametidir. Zalim, huysuz kimsenin eşi, devamlı üzülerek sinirleri bozulur. Sinir hastası olur. Sinirler bozulunca, çeşitli hastalıklar hasıl olur. Hayat arkadaşı hasta olan bir eş, mahvolmuş, mutluluğu sona ermiş demektir. Eşinin hizmet ve yardımlarından mahrum kalmıştır. Ömrü, onun dertlerini dinlemekle, ona doktor aramakla, ona alışmamış olduğu hizmetleri yapmakla geçer. Bütün bu felaketlere, bitmeyen sıkıntılara kendi huysuzluğu sebep olmuştur. Dizlerini dövse de, ne yazık ki bu pişmanlığının faydası olmaz. O halde; eşine yapılacak huysuzluğun zararı kendine olur. Ona karşı, hep güler yüzlü, tatlı dilli olmaya çalışmalı! Bunu yapabilen, rahat ve huzur içinde yaşar, Allahü teâlânın rızasını da kazanır!)

Bir kadına kaşın böyle gözün şöyle demek, yani çirkinsin demek, öldürmekten beterdir. Bir arkadaş anlattı:
Yakın akrabamız bir bayan, (Kocam bana esmersin, pasaklısın dedi, hiçbir zaman “Güzelsin, seni seviyorum” demedi, hep kötü yönlerimi söyledi, elin adamlarından güzel söz duyunca, ister istemez gönlüm o adamlara düştü, kocamdan soğudum) dedi. Bu durumu iyi bilen bir arkadaş, oğlunu evlendirirken (Aman oğlum, eşinle kavga etsen, kötü söz söylesen bile, ona sen çirkinsin deme, her zaman güzel olduğunu söyle) derdi. Kızımla annesi tartışınca, kız bana, (Baba bu köylüyü nereden buldun da aldın) der. Ben de, (Ama annen güzeldi onun için) derim. Kavga biter hemen.

Bir de, daha önce başından bir evlilik geçmişse, hanım sorsa bile, eski eşten kesinlikle bahsetmemelidir. Eski eşin adını sakın evde anmamalı. Bir gün Peygamber efendimiz, vefat eden Hazret-i Hatice validemizi anınca, kadınların en üstünü olan Âişe validemiz bile üzüldü. O üzülünce kim üzülmez ki?

Kadın, erkek iyi geçinmek için yalan söyleyebilir. Bir hadis-i şerif meali:
(Erkek, eşini, eşi de, beyini idare etmek için yalan söylerse günah olmaz.) [Müslim]

İbni Erkam hazretleri, Hazret-i Ömer’e, (Eşim, beni sevmediğini söyledi. Beni sevmeyen bir kadınla birlikte yaşayamam, ayrılmak istiyorum) dedi. Hazret-i Ömer, kadına sordu:
- Kocana, seni sevmiyorum dedin mi?
- Evet dedim.
- Niçin?
- Bana sordu. Ben de yalan söyleyemedim. Yoksa burada yalana izin var mıdır?
- Elbette burada yalan söylemeye izin vardır. Bir kadın, kocasını sevmese de, onu üzmemek için, yalan söylerse günah olmaz.

Hanımı idare etmek, onu haramdan korumak, neşelendirmek birinci vazife olmalıdır. 

Evliya zatlar buyuruyor ki: 
(Talebeye ne yapılırsa, hocasına gider. Evlada yapılan bir şey, babaya yapılmış gibidir. İyilik de kötülük de.)

O halde büyükleri üzmemek için saliha hanımla iyi geçinmek zorundayız. 

Saliha hanım, bulunmaz nimettir, Cennet nimetidir. Cennet nimetinin kıymetini bilmek, muhafaza etmek her Müslümanın vazifesi olmalı.

Çocukları kavgalı, stresli bir ortamda yetiştirmemeli. Yarının büyüğü olarak yetiştirmeli. Ivır zıvır şeylerle bu hayatı kendimize, çoluk çocuğumuza zehir etmemeliyiz. Problemli ailelerin çocuklarıyla kimse oğlunu kızını evlendirmek istemez. Bu da ayrı bir konu.

Bütün sıkıntılar ölümü unutmaktan, hak ve hukuka riayet etmemekten yani dine uymamaktan ileri gelir. Bir zat anlatır:
(Bir gün bana bir arkadaş geldi. Hanımı ile hiç geçinemiyormuş. Evde her gün basit şeyler yüzünden tartışma oluyormuş, bıkmış bu tartışmalardan, artık ondan ayrılmak istiyordu. Bunların münakaşaları yüzünden iki taraf aileleri de birbirine girmiş. Hanımı bunun tarafına, bu da hanımının tarafına düşman vaziyette. Kanlı bıçaklı deniyor ya aynen öyle imişler. Yine bir gün perişan bir vaziyette geldi, hiçbir nasihat dinleyecek halde değildi. Ya Rabbi, ben buna ne diyeyim diye düşündüm. Sonra ona, “Ayrılsan da fark eden bir şey olmayacak, bir ay kadar ömrün kaldı, ne istiyorsan git yap” dedim. Bu sözü duyan arkadaş şok oldu, rengi attı, yine perişan bir durumda çıkıp gitti. 

Sonra arkadaşlardan ve kendisinden dinlediğim için ne yaptığını anlatayım. Kapıdan çıkar çıkmaz özel kalemdeki arkadaşlarla helalleşmeye başlamış. Rastladığı herkesle helalleşiyormuş. Eve gidince kavgalı hanımına, (Hatun gel demiş, bunca zamandır seni üzdüm, sana iyi kocalık yapamadım, istediğini alamadım, hakkına riayet edemedim, ne olur beni affet, bana hakkını helal et) demiş. Tabii bunu ağlamaklı diyor, gerçekten diyor. 

Hanımı bakmış, Allah Allah, bu adama ne oldu da böyle şeyler yapıyor, acımış ona, bey demiş, sen hakkını helal et, ben hep edepsizlik yaptım, seni çok üzdüm demiş. Başlamışlar ağlamaya, sarılıp ağlaşmışlar. Sonra adam, kavgalı olduğu kayınpederlerine gitmiş. Aynı şekilde onlardan ağlamaklı olarak özür dilemiş, size iyi evlatlık yapamadım, hizmet edemedim, ne olur beni affedin, hakkınızı helal edin demiş. Onlar da şaşırmışlar, yavrum demişler, sen hakkını helal et, biz büyüklük yapamadık, sizi hoş göremedik, sizin aranızı çok zaman biz bozduk. Sen bizi affet, hakkını helal et diyerek ağlaşmışlar. Sonra hanımı da bunun kavgalı olduğu annesine babasına gitmiş. Aynı şekilde o da onlardan özür dilemiş, size iyi gelinlik yapamadım, çok edepsizlik ettim, sizi çok üzdüm demiş, helallik istemiş. Onlar da aynı şekilde mahcup olup, asıl sen bizi affet hakkını helal et, biz büyüklük yapamadık, sizi çok üzdük demişler, sarılıp ağlaşmışlar. Evde ise her gün sanki Cennet hayatı yaşıyorlar. Karı koca birbirlerine hizmet ediyor, terlik vesaire getiriyorlarmış. Bir dedikleri iki olmuyormuş.

Ama arkadaş, benim sözümü hiç söylememiş. Bir ayın dolması için günleri sayıyormuş. Günler yaklaştıkça bunun iyiliği artıyormuş, geceleri ibadeti artıyormuş. Bunun iyiliği artınca hanımının da ve ailelerin de iyiliği artıyormuş. Derken bir ay dolmuş. Ha bugün öleceğim derken, nedense ölmemiş. Kesin bir ay denmedi, bir ay kadar dendi, belki birkaç gün daha var diye düşünmüş. Birkaç gün daha beklemiş, yine ölmemiş. Sonra yanıma geldi, odadan içeri girince, (Efendim ben ölmedim) dedi. Ne ölmesi dedim. Efendim siz bana demiştiniz ki bir ay kadar ömrün kaldı, o bir ay doldu ama ben ölmedim. Kardeşim, ben senin ne zaman öleceğini bilemem, ama şunu biliyorum, ölüm var, bir gün elbette öleceksin. Ölecek adam kavga niza ile hayatını zehir etmez. Şu andaki hayatından memnun musun dedim. Evet hiç tartışmamız olmuyor dedi. Haydi böyle devam edin dedim. İki çocukları oldu, gül gibi geçinip gidiyorlar. Bütün mesele ölümü unutmamak. Ölümü unutunca ne oluyor, unutmayınca ne oluyor bu açık bir örnek.)

Çeşitli sual ve cevaplar

Sual:
 Hanımdan ayrılınca da mehrini vermek gerekir mi?
CEVAP
Hanımından ayrılan erkeğin, hanımının mehrini vermesi gerekir. Mehr kul hakkıdır. Peygamber efendimiz, günahları, haramları sayarken buyuruyor ki: 
(Hevesi geçince hanımını bırakıp mehrini vermemek. Çalıştırdığı işçiye ücretini vermemek. Zararsız hayvanı sebepsiz öldürmek.)[Hakim]
Erkek hanımını ahlaksızlığı sebebiyle de boşasa, yine mehrini verir. Çocuk erkeğe verilmişse, kadına ayrıca nafaka verilmez.

Sual: Evleneli yedi sene oldu. Kocamla beraber olamadık. Yani kusur kocamdadır. Artık ayrılmaya karar verdim. Dinen ayrılmak istemem günah olur mu? Kocam ayrılmamı istemiyor, ayrılmak istiyorum dediğim zaman ağlıyor. Doktora da gitmiyor. Psikolojik bir rahatsızlığı var. 
CEVAP 
Seadet-i Ebediyye’de diyor ki: 
(Kendinde engel bulunmayan kadın, zevcinin innin yani hadım, iktidarsız olduğunu anlarsa, nikahın feshi için, çok zaman sonra bile, dava açabilir. Erkek inkâr ederse, kadı yani hakim bir ebeye muayene ettirir. Zevceyi bakire bulursa, bir yıl sonra tekrar muayene ettirir. Yine bakire bulunursa aralarını tefrik eder [ayırır]. Tam mehrini verir ve kadının da iddet beklemesi lazım olur. Bir kere cima yapınca kadının dava açma hakkı kalmaz ise de, birden fazlasını terk etmesi günah olur. İnnin, ihtiyarlık, tenasül hastalığı veya büyü sebebi ile cima yapamayandır.) 

Sual: Beyimin borcu var. Ben de bu borcumuzu daha çabuk ödeyip, sıkıntıdan kurtulmak için gayrimüslim hanımların yanında çalışıyorum. Uygun mudur?
CEVAP
Bayan çalışmaya mecbur değildir. Kendi arzunuzla erkeklerin olmadığı bir yer varsa, yani günah işlemeden çalışma imkanı varsa çalışabilirsiniz. Beyinizin borcu sizi ilgilendirmez.

Sual: Kocam zengin. Ne kendi güzel giyiniyor, ne de bize alıyor. Doğru mu yapıyor?
CEVAP
Zengin bir kimsenin, durumuna uygun giymemesi ve ev halkına da aynı şeyi yapması doğru değildir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Allahü teâlâ, sana bir mal verdiği zaman, bu nimet ve ikramın eseri, senin üzerinde görülsün.) [Ebu Davud]

(Allahü teâlâ, birinize mal ihsan ettiğinde, ikrama, önce kendisinden ve ev halkından başlasın!)
 [Müslim]

Sual: Beyim beni, Avustralya’ya götürmek istiyor. Burada çok tanıdıklarımız var. Durumumuz da iyidir. Ben de tanımadığım gayrimüslim ülkeye beni götürme diye itiraz ediyorum. Yakınlarım beyine itiraz etmek günahtır diyorlar. Burada itiraz hakkım yok mu, yani götürme beni demem günah mıdır?
CEVAP
Bu konuda itiraz etmeniz günah olmaz. Hindiyye'de (Zamanımızda, erkek, hanımı istemezse, onu başka memlekete götüremez) diyor. Bu bakımdan bir zaruret yoksa götürmemeli, huzursuzluğa sebep olmamalıdır. Orada rahat edecekseniz zaten siz de itiraz etmezsiniz. Böyle işlerde anlaşarak karar vermelidir.

Sual: Hanımı başka memlekete götürmek uygun değil deniyor. Ben hanımımı İstanbul’dan Erzurum’a, Konya’ya götüremez miyim? 
CEVAP
Gezdirmeye her yere götürürsünüz elbette. Onu Konya’ya, Erzurum’a yerleştirip kendiniz zaruretsiz İstanbul’da ikamet etmeniz uygun olmaz. Onu kendi ikamet ettiğiniz yerde, akrabalarının ikamet ettiği yerde bulundurmalısınız. Bir de kadın razı olmadıkça, onu memleketindeki akrabalarının yanından alıp başka memlekette ikamete zorlamak da uygun değildir.

Sual: Erkek, hanımı razı olmadığı halde, çocuk olmaması için tedbir alabilir mi veya hanımını tedbir almaya zorlayabilir mi?
CEVAP
Hayır.

Sorumlu dört erkek
Sual: Cehenneme müstahak olan kadın, kocası, babası, kardeşi ve oğlu olmak üzere, dört erkeği de, beraberinde götürecekmiş. Bu dört erkek, bu kadının hangi hallerinden sorumludur?
CEVAP
Engel olabilecekleri bütün günahlarından sorumludur. Babası, kardeşi, daha çocukken ona Ehl-i sünnet itikadını öğretmeli, namaz kıldırmalı, tesettüre riayet ettirmeli, haramlardan ve ileride haram işlemesine sebep olacak işlerden, uzak tutmalı. Evlenecek çağa gelince, dinini bilen salih birisiyle evlendirmeli. Bundan sonra, kocasının sorumluğu da başlar. Oğlu olur ve çocuğu akıl baliğ olunca, onun sorumluluğu da başlar.

Nafaka parası
Sual: Beyim, bana harçlık vermiyor. Evin ihtiyaçları için bıraktığı paraların bir kısmını, yakınlarıma alacağım hediyeye vermem caiz midir? Bir de, kayınvalidemin kocası olmayıp, fakir olduğu için yanımızda kalıyor. Kayınvalidem, oğlunun cebinden para alıp harcayabilir mi?
CEVAP
Erkek, hanımının veya annesinin parasını onlardan izinsiz harcayamadığı gibi, siz de, kayınvalideniz de, beyinizin parasını ondan izinsiz harcayamazsınız. Nafakaya dâhil olan yiyecek ve giyeceği almıyorsa, aç ve açıkta bırakıyorsa, o zaman sadece, nafaka kadarını almak caiz olur; çünkü erkek, hanımının da, annesinin de, nafakasını vermeye mecburdur.

İzinsiz hacca gitmek
Sual: 
S. Ebediyye’de (Zevcesinden izinsiz sefere, hatta nafile hacca gitmemeli) deniyor. Bu, gitmesi haram mı demek, yoksa hanımıyla iyi geçinmek için izin almalı anlamında mıdır?
CEVAP
İyi geçinmek için, izinli gitmeli anlamındadır. Eğer, erkek nafaka bırakmadıysa, hanımından izinsiz hacca gitmesi de haram olur. Nafaka bırakmışsa, izin vermese de gidebilir.

Başka şehre yerleşmek
Sual:
 Hanımını bırakıp başka şehre yerleşmek günah mıdır?
CEVAP
Evet, mazeretsiz olursa günahtır.

Cenaze masrafı
Sual:
 Evli kadın ölünce, cenaze masraflarını kim verir?
CEVAP
Cenaze masrafı nafakaya dâhil olduğu için cenaze masrafını kocası verir. Kadının mirasını alanların vermesi gerekmez.
 

Ana babaya hizmet

Konuyla ilgili Sesli Dosyayı dinlemek için lütfen tıklayınız!

Sual: Ana baba hakkı, onlara hizmetin önemi hakkında bilgi verir misiniz?
CEVAP

İmandan sonra birinci vazifemiz ana-babanın kalbini kırmamaktır. Onlar ne kadar kötü olsalar da, yine her şeyin üstünde hakları vardır. Onların kalbini kıranın ibadeti kabul olmaz. Müslüman doğmamıza ve Müslüman yetişmemize sebep olan ana-babamızın kalbini kırarsak Cennete girmemiz düşünülebilir mi? Müslüman ana-babamız, bizden razı olmadıkça, Allahü teâlânın sevdiği kulu olmamız çok zordur. İyilik ederek rızalarını almaya çalışmalıdır! 

Allahü teâlâ ana-babaya iyilik edin buyuruyor. (Nisa 36, Enam 151, Ankebut 8) 

Hadis-i şeriflerde de buyuruldu ki:
(Ana-babasına hizmet edenin ömrü bereketli ve uzun olur. Onlara karşı gelenin, âsi olanın ömrü bereketsiz ve kısa olur.) [Ey Oğul İlm.] 

(Cihad, fisebilillah [Allah yolunda] sadece kılıç sallamak değildir. Ana-babaya veya evlada bakmak da cihaddır. Ele muhtaç olmamak için çalışmak da cihaddır.) [Deylemi]

(Huzurunda alıcı ile satıcı arasındaki köle gibi durmayan kimse babasının hakkını ödeyemez.) 
[İ.Gazali]

Ana babanın yüzüne sert bakmamalı, şefkatle ve sevgi ile bakmalı! Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Ana-babanın yüzüne şefkatle bakana, kabul olmuş bir hac sevabı yazılır.) [İ.Rafii]

Evliyanın büyüklerinden birisi, nafile hacca gitmek üzere yola çıktı. Bir ara Bağdat’a uğradı. Orada Ebu Hâzım-ı Mekki hazretlerini ziyarete gitti. O anda uyuyordu. Biraz bekledi. Uyandı ve o zata dedi ki:
Şimdi Resulullah efendimizi rüyada gördüm. Bana, senin hakkında, (Annesinin hakkını gözetsin, bu, hac etmekten daha iyidir) haberini ulaştırmamı emretti. Bunun üzerine o zat geri döndü ve bütün hayatı boyunca annesine hizmet edip duasına kavuştu.

Buhari’deki hadis-i şerifte özetle deniyor ki: 
Eski ümmetlerden üç kişi yolculuğa çıkarlar. Geceyi geçirmek üzere bir mağaraya girince dağdan bir kaya parçası yuvarlanarak mağaranın ağzını kapatır. “Bizi bu kayadan ancak iyi amellerimizi dile getirerek Allahü teâlâya yapacağımız dua kurtarabilir” derler.

İçlerinden biri şöyle dedi: 
Anam-babam çok yaşlı idi. Onları doyurmadan çoluk çocuğumu ve hayvanlarımı doyurmazdım. Bir gün, odun toplamak için uzaklara gitmiştim. Geç vakte kadar da dönemedim. Akşam içecekleri sütü, getirdiğimde anamla babam uyumuşlar. Onlara sütlerini içirmeden önce çoluk çocuğumun ve hayvanlarımın karınlarını doyurmazdım. Çocuklar da, yanımda ağlıyorlardı. Çanak elimde tanyeri ağarıncaya kadar onların uyanmalarını bekledim. Anamla babam uyanıp sütlerini içtiler. (Ya Rabbi bunu senin rızan için yapmışsam buradan bizi kurtar)
Kaya biraz açıldı. Fakat çıkmak mümkün değildi. 

İkincisi, 
her türlü imkan varken çok sevdiği amcasının kızı ile zina etmediği ve kıza verdiği 120 dinar altını almadığı olayı hatırlayıp, (Ya Rabbi, bunları senin rızan için yapmışsam bizi buradan kurtar) dedi. Kaya biraz daha açıldı. Ancak yer çıkabilecekleri kadar değildi.

Üçüncüsü şöyle dedi: 
Çalıştırdığım işçilerden biri ücretini almadan gitmişti. Ben de onun ücretini ürettim. Bundan birçok mal meydana geldi. Bir müddet sonra bana gelip ücretini istedi. (Şu gördüğün develer, sığırlar, koyunların hepsi senin ücretinden üremiştir, al götür) dedim. O da (benimle alay etmiyorsun ya) dedi. Ben de (hayır, alay etmiyorum, doğrusu bu) deyince, malların hepsini alarak götürdü. Bana hiçbir şey bırakmadı. (Ya Rabbi bunu senin rızan için yapmışsam, içinde bulunduğumuz şu beladan bizi kurtar.) 

Bunun üzerine kaya tamamen açıldı. Onlar da mağaradan çıktı
(Buhari)

Ana baba çağırınca

Sual: Ana baba çağırınca, namazdaysak veya başka önemli bir iş yapıyorsak, hemen gitmek gerekir mi? İkisi aynı anda çağırırsa hangisini tercih etmelidir?
CEVAP
Ana babanın salih veya fâsık olmasının da önemi vardır. Evladını İslam terbiyesi üzerine yetiştirmeyen ana babanın, evladı üzerinde ana babalık hakkı yoktur. Bakıp büyüttükleri için, başka hakları vardır. Ana babanın veya başkalarının dine aykırı emirlerine itaat edilmez.

Ana baba çağırdığı zaman, önemli bir işle uğraşılsa da, hemen onu terk edip, derhal ana babanın emrine koşmak gerekir. Allahü teâlâ buyuruyor ki:
(Ya Musa, benim indimde çok ağır ve büyük bir günah vardır ki o da, ana baba evladını çağırınca, emrine uymamasıdır.) 
[İslam Ahlakı]

Ana baba çağırınca farz namazı bozmak caiz olursa da, ihtiyaç yoksa bozmamalı. Nafile ve sünnet namazlar bozulur. Bunlar imdat isterse farzları da bozmak gerekir. Namaz kıldığını bilerek çağırıyorlarsa nafileyi de bozmayabilir, bilmeyerek çağırdılarsa bozmak gerekir. 

İkisi aynı anda çağırırsa, anneyi tercih etmek gerekir. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Anne ve baba aynı anda çağırınca, önce annenin çağrısına uy!) [Deylemi]

Anneye hizmet

Sual: Annem, babamdan ayrılınca, başka biriyle evlendi. Babam, annemle görüşmemi istemiyor. Gizlice görüşüp, işlerine yardım etsem günah olur mu?
CEVAP
Hayır, günah olmaz. Babanızın üzülmemesi için, o duymadan, gizlice görüşmeli. Anneye hürmet ve hizmet, babadan önce gelir.

Ana ile babadan birine iyilik edince öteki incinirse, babaya hürmet ve itaat etmeli, anaya hizmet, yardım ve ihsan etmelidir. (Hazanet-ür-rivayat)

Kâfir ana babaya hizmet

Sual: Kâfir ana babaya da hizmet edip ziyaretlerine gidilir mi?
CEVAP
Kâfir olan anaya babaya hizmet etmek, nafakalarını vermek, ziyaretlerine gitmek lazımdır. Küfre sebep olan şeyleri yaptıracaklarından korkulursa, ziyaretlerine gitmemeli. Kâfirlerle birlikte yiyip içmek, bir iki kere caizdir. Her zaman ise, mekruh olur. (Bezzaziyye - 
S. Ebediyye)

Sefere giderken

Sual: Sefere çıkarken ana-babadan izin almak gerekir mi?
CEVAP
Ticaret, hac, umre gibi tehlikeli olmayan yolculuklarda, ihtiyacı olmayan ana babanın iznini, rızasını almak lazım olmasa da, tehlikeli yolculukları için ve cihad için rızalarını almak lazımdır. İlim öğrenmek için gidilecek yolda ve yerde emniyet varsa ve ana-babanın yalnız kalarak helak olmaları tehlikesi yoksa, rızaları olmasa da, gitmek caizdir.

Hiçbir zaman ve hiçbir sebeple ana babaya karşı sert söylemek caiz değildir. Rızaları olmadan gitmek caiz olduğu zaman, gittiği yerden sık sık gönül alıcı mektup yazarak [telefon ederek veya başka bir vasıtayla] selam ve hediye yollayarak rızalarını almalıdır. 
(S. Ebediyye)

 


.

Ana babaya nafaka

 

Konuyla ilgili Sesli Dosyayı dinlemek için lütfen tıklayınız!

Evlat, zengin babaya bakmaya mecbur değildir. Zengin evladın, fakir olan Müslüman ana babaya nafaka vermesi farzdır. Baba, kendi nafakası için, oğlunun malını satabilir; fakat binayı, toprağını satamaz. Anne ise, nafaka yapmak için oğlunun malını satamaz. (Nikaye)

Fakir evladın, fakir babasına nafaka vermesi farz değildir. Fakir olan ana babasını kendi evine alıp, birlikte geçinirler. (Fetava-i Hayriyye)

Fakir baba, kaybolan büyük oğlunun yalnız menkul mallarını, kendi nafakası için satabilir. Binasını, toprağını satamaz. (Dürer-ül-hükkam)

Kâfir ana baba

Sual: Kâfir olan ana baba, dede, nine ve diğer akrabaya nafaka vermek gerekir mi?
CEVAP
Kâfir olan zî rahm-i mahrem akrabaya nafaka vermek farz değildir, fakat zimmî kâfir olan ana, babaya ve çocuklara vermek farzdır.

Zî rahm-i mahrem, kan ile olan, nesepten, soydan akraba demektir.
Bugün dünyada zimmî kâfir olmadığı için, kâfir olan ana baba ve çocuklara nafaka vermek gerekmez.

Ana babaya kim bakar?

Sual: Ana babaya, daha çok miras alacak olan mı bakar?
CEVAP
Hayır. Ana babaya bakmak, bunlar öldüklerinde daha çok miras alacak olana farz değildir. Bunlara daha yakın olana ve onların parçası olana farzdır. Mesela oğlunun oğlu ile kızı bulunan ana babaya yalnız kızları bakar. Hâlbuki mirası kız ile torun yarı yarıya alır. Kızının çocuğu ile erkek kardeşi bulunana, torunu bakar. Hâlbuki mirasın hepsini erkek kardeş alır. Kızlarının çocuklarına hiç miras düşmez.

Ana babanın nafakası

Sual: Fakir ana babanın nafakasını kim verir?
CEVAP
Zengin olan kız ve erkek çocuklar eşit miktarda verir. Mirastan aldıkları paya göre verilmez.

Fakir ana babaya nafaka

Sual: Fakir evlat, fakir ana babasına nafaka verir mi?
CEVAP
Kazandığı, geçimini karşılayabilen fakir evladın, fakir babasına nafaka vermesi farz değildir. Fakir olan ana babasını kendi evine alıp, birlikte geçinirler.

 


.

Anne hakkı ve cinsiyet

Âyet ve hadiste ana hakkının öneminin büyük olduğu, bu bakımdan kadının erkekten üstün olduğu söyleniyor ise de, bu, cinsiyet ile ilgisi değildir. Dinimizde ırk, renk ve cinsiyet üstünlüğü yoktur. Üstünlük, takvaya, Allah indindeki dereceye göredir. Müslüman zenci bir kadın, Müslüman olmayan beyaz bir kraldan çok üstündür. Mukayese bile edilmez. Birisi ebedi Cennetlik, öteki ise ebedi Cehennemliktir.

Anne hakkı önemlidir. Anneye hürmet ve hizmet, babadan önce gelir. Biri, sual etti ki:
- Ya Resulallah, insanlar içinde iyilik etmeme en layık olan kimdir?
- Annendir.
- Sonra?
- Annendir.
- Daha sonra?
- Babandır. (
BuhariMüslim)

Başka bir hadis-i şerifte de, (Önce, annene, sonra babana, kız kardeşine, erkek kardeşine ve sırası ile diğer yakınlarına iyilik et!) buyuruldu. 
(Nesai)

Üstünlük ve Hak

Üstünlük başka, hakkı olmak, iyiliğe layık olmak başkadır. Anne, kâfir bile olsa ona iyilik etmelidir! Bir kimse (Ya Resulallah, annem müşriktir. Ona iyilik etmem caiz midir?) diye sorunca,(Evet annene iyilik ve ihsanda bulun!) buyuruldu. (Ebu Davud)

Her Peygamber, kendi annesinden de üstündür. Buna rağmen, Peygamberler de annelerine hürmet ve hizmet etmişlerdir. Çünkü anne, hak sahibidir, hizmete ve hürmete layıktır. Hakkı bulunmak, hizmete ve hürmete layık olmak ayrı, üstün olmak ayrıdır. Bir zat sual etti ki:
- Ya Resulallah cihada gitmek istiyorum.
- Annen var mı?
- Evet var.
- Ona hizmet et, Cenneti, onu razı etmekle kazanırsın! 
(Taberani)

Cihada gitmek için gelen başka birisine de, (Annenin yanından ayrılma! Cennet onun ayağı altındadır) buyuruldu. 
(Nesai)

Hak sahibi olmak, üstün olmayı gerektirmez. Hadis-i şerifte (İnsanlar içinde en büyük hak sahibi, erkeğin üzerine annesi, kadının üzerine de kocasıdır) buyuruluyor. (Hakim)

Ana-babanın evladı üzerinde hakkı olduğu gibi, evladın da ana-baba üzerinde hakkı vardır. Erkeğin hanımı üzerinde hakkı olduğu gibi, hanımın da kocası üzerinde hakkı vardır. Fakat ana-baba hakkı ve koca hakkı daha önce gelir. Bu öncelik, üstün olmayı göstermez. Buradan (İslamiyet evlada veya kadına hak tanımıyor) demek iftira olur. Kimin imanı daha kuvvetli ve kim Allahü teâlânın emirlerine daha çok riayet ediyorsa o daha üstündür. (K. Saadet)


.

Baba evladına iyilik ister

 

Sual: Babam namaz kılmam hususunda aşırı nasihat ediyor. Kendisi ise her şeyi tam yapmıyor. Ne yapmalıyım?
CEVAP
Babanızı şikayet ediyorsunuz. Bizim yazmamızla babanız hemen düzelmez. Şikayetlerde her iki tarafı da dinlemek gerekir. Sizin anlattığınıza göre, babanızın yaptıklarının bir kısmı normal değildir. Fakat namaz kılmanız için gösterdiği gayreti ayıplamamak gerekir. Her müslüman babanın yapması gerekeni yapıyor. Allahü teâlânın emrini hatırlatana kızılır mı? Kendisi yapamasa bile, hakkı tavsiye eden bir müslümanı ayıplamak doğru değildir.

O sizin iyiliğiniz için çalışmakta, sizi namaza ısındırmaya uğraşmaktadır. Böyle babanın eli öpülür.

Baba zalim de olsa, ona karşı gelmek, onunla sert konuşmak, onu üzmek caiz değildir. Ana-babası günah işleyen çocuk, bunlara bir defa nasihat eder. Kabul etmezlerse, susar. Onlara dua eder.

Namazın önemi çok büyüktür. Namaz kılmak büyük bir ibadet olduğu için terk edilmesi de çok büyük günahtır. 
Hanbeli’de namazı terk eden küfre düştüğü için, Şafii ve Maliki’de büyük günah işlediği için ceza olarak katli gerektiği fıkıh kitaplarında yazılıdır. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Beş vakit namazı kasten, mazeretsiz terk eden, Allah’ın hıfz ve emanından mahrum olur.)
[İbni Mace]


.
.


*********


Evladın ana baba üzerindeki hakları

Sual: Evladın ana-baba üzerindeki hakları nelerdir?
CEVAP
Evladın, ana-baba üzerinde hakları vardır. Bazıları şöyledir:
1- İleride, çocuk annesiyle kötülenmemesi için, evladına anne olacak kızı, iyi yerden seçmelidir. Saliha olmasına dikkat etmelidir!

2-
 Çocuğa iyi isim koymalıdır! Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Çocuğa güzel bir ad koymak, evladın baba üzerindeki haklarındandır.) [Beyheki]

Ahmed, Muhammed, Mahmud gibi Peygamber efendimizin isimlerini koymalıdır! Allahü teâlâ, (Habibimin isminde olan müslümana azap etmeye hayâ ederim) buyurdu. Resulü de, (Üç oğlu olup da, birine benim adımı vermeyen, cahillik etmiş olur) buyurdu. (Taberani)

3-
 Çocuğu güzel terbiye etmelidir! Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Çocuğu güzel terbiye, evladın babasındaki haklarındandır.)[Beyheki]
(Evladınıza ikram edin, onları edepli, terbiyeli yetiştirin!) [İbni Mace]
(Çocuğu terbiye etmek torunlara sadaka vermekten daha sevaptır.) [Tirmizi]

4-
 Çocuğa karşı şefkatli davranmalıdır! Peygamber efendimiz aleyhisselam, torununu öperken biri görüp, (Ya Resulallah, benim on çocuğum var, hiç birini öpmem) dedi. Ona, (Merhamet etmeyen merhamet bulamaz) buyurdu. (Buhari)
Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Çocuklarınızı çok öpün, her öpmenizde Cennetteki dereceniz yükselir.) [Buhari]
(Çocuk kokusu Cennet kokusudur.) [Taberani]

5-
 Çocuklara beddua etmemelidir. İbni Mübarek hazretleri, çocuğunu şikayet edene, (Çocuğa beddua ettin mi?) dedi. O da, evet deyince, (Çocuğun ahlakını sen bozdun) buyurdu.

6-
 Çocuklara iyilik etmelidir! Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Evladınıza ikram edin, ana-babanın sizde hakkı olduğu gibi, evladınızın da sizde hakkı vardır.) [Taberani]

7-
 Çocuğu helal gıda ile beslemelidir! Haram gıdanın etkisi çocuğun özüne işler, çocukta uygunsuz işlerin meydana gelmesine sebep olur. Hadis-i şerifte (Yiyip içtikleriniz helal, temiz olsun! Çocuklarınız, bunlardan hasıl olur) buyuruldu. (R.Nasıhin)

8-
 Babanın, çocuklarına ilim, edep ve sanat öğretmesi farzdır. Önce, Kur'an-ı kerim okumasını öğretmelidir. Sonra imanın ve İslam’ın şartlarını öğretmelidir. Yedi yaşından itibaren namaz kılmaya alıştırmalıdır! Dünya ve ahirette kurtuluş ilimledir. Çocuğu, din bilgilerini öğrendikten sonra, okula göndermeli, lise ve üniversite tahsili yaptırmalıdır. Dinini öğrenmeden mektebe gönderilirse, artık bunları öğrenecek vakit bulamaz. Din düşmanlarının tuzaklarına düşüp, onların yalanlarına aldanır. Dinsiz ve İslam ahlakından mahrum olarak yetişir. Dünya ve ahirette felaketlere sürüklenir. Millete zararlı olur. Kendine ve başkasına yapacağı kötülüklerin günahları, ana-babasına da yazılır. Çocuğunu, din bilgilerini öğretmeden önce, kâfir ve Hristiyanların mekteplerine göndermenin büyük zararları,İrşad-ül-hiyara kitabında yazılıdır.

9-
 Çocuk akıl baliğ olup evlendikten sonra ona şöyle demelidir:
(Evladım, seni terbiye ettim. Okutup, evlendirdim. Dünyada bir felakete, ahirette azaba uğramaktan Allahü teâlâya sığınırım. Aklını başına topla, buna göre çalış!) [İ.Hibban]

10-
 Ahnef bin Kays hazretleri buyurdu ki:
(Çocuklar için zorluklara katlanmalı, onların ayakları altında yumuşak yer, başları üstünde gölge olmalıyız! Onlara sert davranmayalım ki bizden uzaklaşmasınlar. Bizden usanıp ölümümüzü beklemesinler. Uygun isteklerini yerine getirmeli, hiddetlenirlerse teskine çalışmalıyız!)

11-
 Çocuklar arasında adalete riayet etmelidir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Hediye verirken çocuklarınız arasında eşitliğe riayet ediniz!)[Taberani]

12-
 Fudayl bin Iyad hazretleri buyurdu ki:
(Ana-babasına iyilik eden, akrabasını ziyaret eden, din kardeşine ikramda bulunan, çoluğu çocuğu ve hizmetçisi ile iyi geçinen, dinini koruyan, malını iyi yerlerde harcayan, dilini tutan, gözünü haramlardan koruyan, fuzuli işlerden uzak duran ve Rabbine ibadet eden mürüvvet ehlidir.)

13-
 Baba, yapmayacağını zannettiği emri çocuğuna söylememelidir. Söyleyip de onu itaatsizliğe sürüklememelidir. Salih zatın biri, oğlundan hiçbir şey istemezdi. Sebebi sorulunca, (Bir şey istediğim zaman, oğlumun bana karşı gelmesinden korkarım. Karşı gelince, Cehenneme müstahak olur. Ben de oğlumun ateşte yanmasına razı olamam) buyurdu. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: 
(Şunlar, saadet alametidir: Saliha hanım, itaat eden çocuklar, salih arkadaş.) [Hakim] 

Çocuğun da hakkı var
Bir adam, Hazret-i Ömer’e, oğlunu şikayet eder. Hazret-i Ömer, bu kimsenin oğluna der ki:
- İmandan sonra birinci vazifemiz ana babanın kalbini kırmamaktır. Onlar ne kadar kötü olsalar da, yine her şeyin üstünde hakları vardır. Onların kalbini kıranın ibadeti kabul olmaz. Müslüman doğmamıza ve Müslüman yetişmemize sebep olan ana babamızın kalbini kırarsak Cennete nasıl gireriz? Onlar bize hakaret etse de, yalvararak gönüllerini almamız lazımdır. Müslüman ana babamız, bizden razı olmadıkça, Allahü teâlânın sevdiği kulu olmak çok zordur.

Çocuk Hazret-i Ömer’e der ki:
- Ya Emir-el-müminin, söylediklerini aynen kabul ediyorum. Fakat çocuğun ana babası üzerinde hiç mi hakkı yoktur? 

Hazret-i Ömer buyurdu ki:
- Evet çocuğun da hakkı vardır. Evlenirken çocuklarına anne olacak kızı veya kadını iyi aileden seçmesi, çocuğa güzel bir isim koyması ve dinini öğretmesi gerekir.

Çocuk, Hazret-i Ömer’e şöyle cevap verdi:
- Babam, bana terbiye nedir öğretmedi. Anam ise, zenci bir Mecusinin kızı idi. İsmimi “Karaböcek” koymuş ve Allah’ın kitabından bana bir harf bile öğretmedi. Maalesef dinim hakkında hiçbir şey bilmiyorum.

Hazret-i Ömer, çocuğun babasına dedi ki:
- Gelmiş, bir de bana oğlunu şikayet ediyorsun; halbuki sen onun hakkını çiğnemiş ve o sana kötülük etmeden, sen ona kötülük etmişsin.


Sual:
 Bazı kimseler, “Çocuk din dersini, ancak lise, hatta üniversiteyi bitirince öğrenmelidir. Daha önce öğrenirse aklı karışır. Fen bilgilerini öğrenmesi ve inanması zor olur” diyorlar. Çocuğa küçükken dinini öğretmek gerekmez mi? 
CEVAP
Fen bilgisi din bilgisinden ayrı değildir. Fen bilgisi İslami ilimlerin bir koludur. İslami bilgileri öğrenen fen ilimlerini de öğrenir. Her Müslüman, çoluk çocuğuna ve emri altında bulunanlara dinini öğretmekle sorumludur. Bir hadis-i şerif meali:
(Hepiniz, bir sürünün çobanı gibisiniz. Çoban sürüsünü koruduğu gibi, siz de evinizde ve emriniz altında olanları Cehennemden korumalısınız! Onlara Müslümanlığı öğretmezseniz, mesul olursunuz.) [Müslim] 

Bir âyet meali de şöyledir: 
(Ey iman edenler, yakıtı insan ve taş olan Cehennem ateşinden kendinizi ve çoluk çocuğunuzu koruyun.) [Tahrim 6]

İyiliğe de, kötülüğe de sebep olanlar, yaptıkları işe ortak olurlar. Üç hadis-i şerif meali:
(Dinimizde iyi bir çığır açan, bununla amel edenler gibi sevaba kavuşur, onların sevabından da hiçbir şey eksilmez. Kim de, dinimizde kötü bir çığır açarsa, onların günahı, ona da verilir, o kötü yoldakilerin günahından hiçbir şey eksilmez.) [Müslim]

(Hayra delalet eden 
[yol gösteren, sebep olan] o hayrı yapan gibi sevaba kavuşur.) [Taberani]

(Bir Müslümanın evladı ibadet edince, kazandığı sevap kadar, babasına da verilir. Bir kimse, çocuğuna dinini öğretmeyip, günah olan şeyler öğretirse, bu çocuk ne kadar günah işlerse, babasına da o kadar günah yazılır)
 [S. Ebediyye]

(Ağaç yaşken eğilir) ve (Demir tavında dövülür) gibi ata sözleri meşhurdur. Her şey zamanında yapılır. Bir hadis-i şerif meali:
(Çocukken öğrenilen şey, taş üzerine kazılan nakış gibi kalıcıdır. Yaşlandıktan sonra öğrenmeye kalkması ise, su üzerine yazı yazmaya benzer.) [Hatib]

Bu bakımdan çocuklarımıza ilkönce, dinimizin emir ve yasaklarını ve Kur’an-ı kerimi öğretmeliyiz. Daha sonraya bırakmamalıyız. (Helekel-müsevvifun) hadis-i şeriftir. Anlamı ise, (Hayırlı işlerinizi hemen yapın. Yarına bırakmayın, yoksa helak olursunuz) demektir. Hayırlı işlerin birincisi ve en önemlisi çoluk çocuğuna İslamiyet'i öğretmektir. Her Müslümanın bu birinci görevi hemen yapması, yarınlara bırakmaması gerekir.



.
Çocuk sevgisi

Sual: Ana-babanın, büyük de olsa, oğlunu, kızını ve torununu öpmesi caiz mi?
CEVAP
Büyük-küçük çocuklarımıza sevgi ve şefkat göstermek, sevip öpmek sünnettir. Resulullah efendimiz, evine gelen küçük çocukları sevip başlarını okşar, evin içinde oynamalarına da izin verirdi. Enes bin Malik hazretleri anlatır: 
Resulullah, çocuklara karşı da insanların en şefkatlisi idi. Oğlu İbrahim’in süt annesi, Medine’nin bir kenarında otururdu. Kadının kocası demirci idi. Resulullah ile bu eve sık sık giderdik. Varınca demircinin dumanla dolmuş evine girer, çocuğu kucaklar, öper ve bir müddet sonra dönerdi. Bir torunu ve kendi oğlu İbrahim ölünce de ağlamış, (Şefkatimden ağlıyorum. Allahü teâlâ ancak merhametli olana rahmet eder) buyurmuştur. 

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Çocuklarınızı çok öpün, her öpüşte Cennetteki dereceniz yükselir.) [Buhari]
(Çocuk kokusu Cennet kokusudur.) [Taberani]

(Çocuk dünyada nur, ahirette sürurdur.) 
[Şir’a]
(Çocukları sevip okşayın, onlar gönül meyvesi, göz nurudur.)[Ebu Ya’la]
(Çocuklarımız ciğerpârelerimizdir.) [B.Arifin)]

(Çocuk sevgisi, Cehennem ateşine karşı perdedir. Çocuklara iyilik etmek, Sıratı geçmeye sebeptir. Onlarla beraber yiyip içmek, Cehennemden kurtuluştur.) 
[Şir’a]

(Cennetteki "Sevinç sarayı"na, ancak çocukları sevindirenler girer.) 
[İ.Adiy]

(Evladınıza ikram edin, nasıl ana-babanızın sizde hakkı varsa, evladınızın da sizde hakkı vardır.) 
[Taberani]

(Çocuğuna iyilik etmek için yardımcı olan babaya Allah rahmet etsin!) 
[İ Hibban]
(La ilahe illallah diyene kadar çocuğu terbiye eden, hesaba çekilmez.) [Taberani]
(Çocuksuz bir evin bereketi olmaz.) 
[Ebuşşeyh]

Bir bedevi, (Ya Resulallah, siz çocukları sevip öpüyorsunuz. Biz hiç öpmeyiz) dediği zaman, ona, (Şefkat ve merhamet duygusu olmayana ne diyeyim?) buyurdu. (Buhari)

Ahnef bin Kays hazretlerinin bir babaya nasihati şöyle: 
(Çocuklar gönlümüzün meyvesi, sırtımızın dayanağıdır. Bizler, onların ayağı altında yumuşak yer, başları üstünde gölge olur ve onlar için her müşkülata katlanırız. Ne isterlerse verir, öfkelenirlerse hiddetlerini teskine çalışırız. Sana olan sevgileri, seni memnun etsin. Sıkıntı verme ki, senden uzaklaşmasınlar veya senden usanıp ölümünü istemesinler!)

Bir göreve tayin edilen bir zat, Hazret-i Ömer’in çocuğunu öptüğünü görünce der ki:
- Benim birkaç çocuğum var, ama hiçbirini öpmem. 
Hazret-i Ömer ise buyurur ki:
- Senin küçüklere şefkatin yokmuş, büyüklere nasıl merhamet edersin? Sana verdiğim görevi geri alıyorum. 

Ebu Seleme anlatır: 
Çocukken sofradaki yemeği herkesten önce yemeye çalışırdım. Yine aynı şeyi yapınca, Resulullah nazikçe, Besmele çekilmesini, sağ eli ile önünden yenilmesini söyledi.

Torun sevgisi
Torun sevgisi, evlat sevgisinden daha ileridir. Resulullah efendimiz, namaz kıldırırken secdede, torunu Hazret-i Hasan, mübarek omzuna çıkıp oturdu. Resulullah efendimiz, secdeyi uzatınca, sahabeden, "acaba emr-i hak vaki olup, vefat mı etti" diye düşünenler oldu. Namazdan sonra secdeyi niçin uzattığını soranlara buyurdu ki:
(Secdede iken torunum omzuma çıktı. Gönlü oluncaya kadar indirmediğim için secde uzadı.) [Nesai]

Peygamber efendimizin Hazret-i Hasan’ı öptüğünü gören bir zat, (On oğlum var, hiçbirini öpmem) dedi. Resulullah efendimiz, (Merhamet etmeyen, merhamete kavuşamaz) buyurdu. (Buhari)

Resulullah efendimiz, Hazret-i Hasan’ı bir dizine Hazret-i Hüseyin’i de öteki dizine oturtur, bağrına basar, sonra da, (Ya Rabbi, bunlara rahmetini ihsan et, bunları seviyor, bunlara şefkat duyuyorum)derdi. (Buhari)

Peygamber efendimiz, Hazret-i Hasan’ı öptükten sonra Eshab-ı kirama buyurdu ki:
(Çocuk çekingendir, hâli bilinmez, belki üzüntülüdür.) [B.Arifin)]

Kur'an-ı kerimde, malın, evladın, fitne yani imtihan olduğu bildiriliyor. (Tegabün 15)
(Ya Rabbi, düşmanlarıma çok mal, çok evlat ver) hadis-i şerifi, mal ve evlat hayırlı olmadığı takdirde bela olacağını bildirmektedir.(Berika)

Mal, çocuk ve hanım, cihad, namaz gibi ibadetlerden alıkoyabilir. Dikkatli olmak gerekir. Peygamber efendimiz, (Ahir zamanda sizin en iyiniz, çoluk çocuğu olmayandır) buyuruyor. En iyilerden olanlara müjdeler olsun! Bunun için bir İslam âlimi, (Bu devirde çocuğu olmayan şükür secdesi yapmalıdır) buyurmuştur.
 


.
Çocuk terbiyesinde ilk şart

Sual: İki çocuğumuz var. Biri kız biri erkek. Ergenlik çağına girdiler. Ancak son bir iki senedir çok değiştiler, asabi oldular, nasihat kabul etmiyorlar, karşılık vermeye, bizi azarlamaya bile başladılar. Bunun üzerine beyimle beraber çocuk eğitimi kitaplarını okuduk, bunlar ergenlik çağında normalmiş, sevgi ve şefkatle yaklaşmalı, onlarla arkadaş olmalı imiş. Bunu da denedik ancak değişen bir şey yok. Sizin bir tavsiyeniz var mı?
CEVAP
Teşhis doğru yapılmazsa tedavi de hem yanlış olur hem de netice vermez. Bir çocuk akıl baliğ olunca yani ergenlik çağına gelince mükellef olur, yani dinimizin emir ve yasaklarına muhatap olur. İmanın şartlarını yani Amentü’yü manasıyla beraber bilip söylemesi, İslam’ın beş şartına inanması, gereğini yapması farz olur. Gusletmesi, abdest alması, namaz kılması farz olur. Anne babalar ve gençler buna dikkat etmezse, hem günaha girdikleri gibi hem de huzur yüzü görmezler. 

Ergenlik çağındaki gençlerde problemlerin ana sebebi, belki imanlarının olmayışı, varsa gusletmemeleri ve namaz kılmamalarıdır. Çocuk akıl baliğ olunca bunları bilmezse, inanmazsa, beğenmezse mürted olur. Buna sebep olan anne baba da mürted olur. 

Yeni müslüman olanın veya akıl-baliğ olan çocuğun, önce Kelime-i şehadet söylemesi ve bunun manasını öğrenip, inanması gerekir. Bundan sonra, Ehl-i sünnet âlimlerinin kitaplarında yazılı olan itikad, yani iman edilmesi gereken bilgileri öğrenip, bunlara inanması gerekir.

Sonra Ehl-i sünnetin dört mezhebinden birinin kitaplarında yazılı olan fıkıh bilgilerini, yani İslam’ın beş şartını ve helal, haram olan şeyleri öğrenmesi ve bunlara inanması ve uygun yaşaması gerekir. Bunları öğrenmek ve uymak gerektiğine inanmayan, önem vermeyen mürted olur. Yani kelime-i şehadet getirerek müslüman olduktan sonra, tekrar kâfir olur. 

Nikahlı müslüman bir kız, baliga olduğu zaman, Müslümanlığı bilmezse, nikahı bozulur. Yani mürted olur. Allahü teâlânın sıfatlarını ona bildirmelidir. O da, tekrar etmeli ve (bunlara inandım) demelidir.(Dürr-ül-muhtar)

İbni Abidin hazretleri bunu açıklarken diyor ki: 
Kız küçük iken, ana-babasına tâbi olarak müslümandır. Baliga olunca, ana babasının dinine tâbi olması devam etmez. İslamiyet’i bilmeyerek baliga olunca, mürted olur. İman edilecek şeyleri işitip de, inanmamış kimse, kelime-i tevhid söylese, yani (La ilahe illallah Muhammedün resulullah) dese, müslüman olmaz. Amentü’de bulunan altı esasa inanan ve (Allahü teâlânın emirlerinin ve yasaklarının hepsini kabul ettim, beğendim) diyen kimse müslüman olur.

Her müslüman, çocuklarına Amentü’yü ezberletmeli, manasını iyice öğretmelidir! Çocuk bu altı esası öğrenmez ve inandığını söylemezse, baliğ olduğu zaman müslüman olmaz, mürted olur.

Sadece Allah’a inandım demek kâfi değildir. Amentü’de bildirilen altı esastan birini, mesela kaderi inkâr eden, kâfir olur, bütün iyi amelleri yok olur. (Redd-ül Muhtar)

Her müslümanın birinci vazifesi, evladına İslamiyet’i ve Kur'an-ı kerimi öğretmektir. Evlat nimetinin kıymeti bilinmezse, elden gider. Bunun için Pedagoji [çocuk terbiyesi] dinimizde çok kıymetli bir ilimdir. İslam dinine karşı olanlar, bu önemli noktayı anladıkları içindir ki, “Birinci hedefimiz, gençliğin ele alınması ve onların dinsiz olarak yetiştirilmesidir” diyorlar. 


.
Çocuk nasıl terbiye edilir

Sual: Çocuğu nasıl terbiye etmelidir?
CEVAP
Çocuk, ana baba elinde bir emanettir. Çocukların temiz kalpleri kıymetli bir cevher olup, mum gibi, her şekli alabilir. Küçük iken, hiçbir şekle girmemiştir. Temiz bir toprak gibidir. Temiz toprağa hangi tohum ekilirse, onun mahsulü alınır. Onun için Ağaç yaşken eğilirdemişlerdir. Bunun gibi çocuk da neye meylettirilirse, oraya yönelir. Eğer hayrı âdet eder, öğrenirse hayır üzerine büyür. Çocuklara iman, Kur'an ve Allahü teâlânın emirleri öğretilir ve yapmaya alıştırılırsa, din ve dünya saadetine ererler. Bu saadete ana-baba ve hocaları da ortak olur. Eğer bunlar öğretilmez ve alıştırılmaz ise, bedbaht olurlar. Yapacakları her kötülüğün günahı, ana-baba ve hocasına da verilir.

Müslüman, emri altında bulunanlardan mesuldür. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Hepiniz, bir sürünün çobanı gibisiniz. Çoban sürüsünü koruduğu gibi, siz de evinizde ve emriniz altında olanları Cehennemden korumalısınız! Onlara Müslümanlığı öğretmezseniz, mesul olursunuz.) [Müslim]

(Çocuklarına Kur'an-ı kerim öğretenlere veya Kur'an-ı kerim hocasına gönderenlere, öğretilen Kur'anın her harfi için, on kere Kâbe-i muazzama ziyareti sevabı verilir ve kıyamette, başına devlet tâcı konur. Bütün insanlar görüp imrenir.) 
[S.Ebediyye]

(Çok müslüman evladı, babaları yüzünden Veyl ismindeki Cehenneme gidecektir. Çünkü bunların babaları, yalnız para kazanmak ve keyf sürmek hırsına düşüp ve yalnız dünya işleri arkasında koşup, evlatlarına Müslümanlığı ve Kur'an-ı kerimi öğretmediler. Ben böyle babalardan uzağım. Onlar da benden uzaktır. Çocuklarına dinlerini öğretmeyenler Cehenneme gidecektir.)
 [S.Ebediyye]

Kendinin yapması haram olan şeyi çocuğa yaptıran kimse, haram işlemiş olur. Çocuklarına içki içiren, kumara alıştıran, müstehcen neşriyatı okumasına sebep olan, yalancılık, hırsızlık gibi kötü huylara alıştıran, kıbleye karşı ayak uzatmasına sebep olan kimse, günah işlemiş olur. Dinimizin temeli, imanı, farzları ve haramları öğrenmek ve öğretmektir. Allahü teâlâ, Peygamberleri bunun için göndermiştir. Gençlere bunlar öğretilmediği zaman, İslamiyet yıkılır, yok olur. Allahü teâlâ, Müslümanlara Emr-i maruf yapmayı emrediyor. Yani, benim emirlerimi, bildiriniz, öğretiniz buyuruyor. Nehy-i münker yapmayı da emrederek, yasak ettiğini bildirdiği haramların yapılmasına razı olmamamızı istiyor.

Kur'an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki: (Kendinizi ve aile efradınızı Cehennem ateşinden koruyun!) [Tahrim 6]

Kur'an-ı kerimde, nefslerimizi ve aile efradımızı, yakıtı insan ve taş olan Cehennem ateşinden korumamız emredilmektedir. Elli-yüz senelik kısa bir hayat için evladımızı dünya felaketlerinden korumaya çalıştığımız gibi, ebedi felakete düçar olmaması için ahiretini de korumamız lazımdır. Bir babanın, evladını Cehennem ateşinden koruması, dünya ateşinden korumasından daha mühimdir. Cehennem ateşinden korumak da, imanı ve farzları ve haramları öğretmekle ve ibadete alıştırmakla ve kötü arkadaşlardan ve zararlı neşriyattan korumakla olur.

Bütün fenalıkların başı, kötü arkadaştır. Kötü arkadaşları, onun, küstah, yalancı, hırsız, ve saygısız olmasına sebep olabilir. Senelerce de bu kötü huylardan kurtulamaz.

Ne zaman çocukta iyi bir hareket görülürse, onu takdir etmeli, mükafatlandırmalıdır! İnsanların yanında bazen onu övmelidir.Amcası benim çocuğum böyle yaptı diyerek iyiye teşvik etmelidir. Bir kabahat işler veya kötü bir söz söylerse birkaç defa görmezden gelmeli, (onu yapma) dememeli, azarlamamalıdır. Sık sık azarlanan çocuk, cesaretlenir, gizli yaptıklarını açıktan yapmaya başlar. Yaptığı kötü işlerin zararı, kendisine tatlı dil ile anlatılmalı, ikaz edilmelidir! Yapılan iş, dine aykırı ise işin zararı, fenalığı ve neticesi anlatılarak, o kötü işe mani olmalıdır.

Baba, baba olduğunu, büyük olduğunu hissettirmelidir! Anne, çocuğu babası ile korkutmalıdır!

Her gün bir müddet oynamasına izin vermelidir ki, çocuk sıkılmasın. Sıkılmak ve üzülmekten kötü huy hasıl olur ve kalbi körleşir. Hiç kimseden para istemesine müsaade etmemeli, fazla konuşmamasını, büyüklere saygıyı öğretmelidir. İyi insanların güzel hallerini anlatıp, onlar gibi olmaya, kötü insanların kötülüklerini anlatıp, onlar gibi olmamaya dikkat etmesi öğretilmelidir.

Çocuğa her istediğini almak ve lüks içinde yaşatmak uygun değildir. Büyüyünce de her istediğini ele geçirmeye çalışır; fakat bunda muvaffak olamayınca sükutu hayale uğrar, isyankâr olur. Kendimiz helal yediğimiz gibi çocuklarımıza da helal yedirmeliyiz. Haramla beslenen çocuğun bedeni, necasetle yoğrulmuş çamur gibi olur. Böyle çocuklar da pisliğe, kötülüğe meylederler.

Çocuğa, israf etmemesini, kanaatkâr olmasını öğretmelidir. Bazen de yavan ekmek yemeye alıştırmalıdır. Kötü yerlere gitmesine mani olmalıdır! Çocuk kötülerin yanında ahlaksız, yalancı ve hayasız olur.

Baba, ne devamlı asık suratlı durmalı, ne de çocukla fazla yüz göz olmalı, konuşmasının heybetini korumalıdır. Çocuğa babasının malı ile, rütbesi ile övünmemesi tembih edilmelidir! Tevazu sahibi ve kibar olması öğretilmelidir! Başkalarından bir şey almanın zillet olduğu, veren elin alan elden üstünlüğü bildirilmelidir! Cimriliğin çirkinliği öğretilmelidir!

Başkalarının yanında edepli oturması, ayak ayak üstüne atmaması, lâubâli hareketlerden uzak durması telkin edilmelidir!

Fazla konuşmaktan çocuğu men etmelidir! Fazla konuşmanın hayasızlığa yol açtığı, çenesi düşüklüğün kötülüğü belirtilmelidir! Çocuk nasıl olsa konuşmasını öğrenecektir. Maksat, ona icap edince susmasını ve büyüklerin sözünü dinlemesini öğretmektir.

Doğru da olsa, çokça yemin etmesine izin vermemelidir! Vara yoğa yemin, kötü bir alışkanlıktır. Büyüklere hürmetin, yerini onlara vermenin ve herkesle iyi geçinmenin önemi anlatılmalıdır.

Çocuğu daha küçükken namaza alıştırmalıdır. Büyüyünce namaz kılması zor gelebilir. Başkasının malını çalmayı, haram yemeyi, yalan söylemeyi gözünde çirkin gösterecek şekilde anlatmalıdır! Böyle yetiştirip büluğa erince, bu edeplerin inceliklerini ona söylemelidir.

Her işi âdet olarak yapmaması, niyetle, şuurla yapmasının lüzumu anlatılmalıdır. Mesela, yemekten maksat, kulun Rabbine ibadet etmesi, insanlara, vatanına, milletine faydalı hizmetlerde bulunması, insanların saadeti için çalışması olduğu öğretilmelidir. Dünyadan maksadın, ahiret için azık toplamak olduğu, zira dünyanın kimseye kalmadığı, ölümün çabuk ve ansızın gelebileceği anlatılmalı, (Ne mutlu o kimseye ki, dünyada iken ahiret azığı elde eder, Cennete ve Allahü teâlâya kavuşur) demelidir. Küçük yaşında böyle terbiye edilirse, taş üzerine yazılan yazı gibi olur ve kolay kolay silinmez.

Peygamber efendimiz buyurdu ki: 
(Bütün çocuklar, Müslümanlığa elverişli olarak dünyaya gelir. Daha sonra bunları, ana-babaları hristiyan, yahudi ve dinsiz yapar.) [Taberani]

Hadis-i şerifte Müslümanlığın yerleştirilmesinde ve yok edilmesinde en mühim işin, çocuklukta ve gençlikte olduğu bildirilmektedir. O halde, her müslümanın birinci vazifesi, evladına İslamiyet’i ve Kur'an-ı kerimi öğretmektir. Evlat nimetinin kıymeti bilinmezse, elden gider. Bunun için (Pedagogie), yani çocuk terbiyesi, çok kıymetli bir ilimdir.

İslam dinine karşı olanlar, bu mühim noktayı anladıkları içindir ki, (Gençliğin ele alınması birinci hedefimizdir. Çocukları dinsiz olarak yetiştirmeliyiz) diyorlar. İslamiyet’i yok etmek ve Allah’ın emirlerinin öğretilmesini ve yaptırılmasını engellemek için, (Gençlerin kafalarını yormamalıdır. Din bilgilerini büyüyünce kendileri öğrenirler) diyorlar.

Bugün, bütün hristiyan ülkelerinde, bir çocuk dünyaya gelince, buna bozuk dinlerinin icaplarını yapıyorlar. Her yaştaki insanlara, hristiyanlığı titizlikle aşılıyorlar. Müslümanların imanlarını, dinlerini çalmak ve yok etmek ve onları da, hristiyan yapmak için, İslam ülkelerine paket paket kitap, broşür ve kaset gönderiyorlar.

O halde, müslümanlar din cahillerinin hilelerine, yalanlarına aldanmamalı, çocuklarımıza sahip olmalıyız. Onlara sahip olmak da, dinimizin emirlerine uygun olarak yetiştirmekle olur. Ahlakı değiştirmek mümkün olduğu için Peygamber efendimiz, (Ahlakınızı güzelleştirin)buyurdu. Zaten din, güzel ahlak demektir. Şu halde dinin emrine uyup yasak ettiğinden kaçan, huyunu değiştirip güzel ahlaklı olur. Güzel ahlaklı olan da iki cihanda rahat olur.

En vahşi hayvan bile terbiye ile ehlileştiriliyor. Hiçbir zaman elma çekirdeğinden portakal olmaz. Fakat elma fidanını büyüterek, lüzumlu aşı ve kültürel tedbirlerle kaliteli elma veren bir ağaç olarak yetiştirmek mümkündür. Bunun gibi insan tabiatında bulunan bazı arzular yok edileme